คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 538/2469

ที่ดินอุทิศให้เปนทางเดิรไม่ต้องโอนทะเบียน ถ้ารัฐบาลได้ตัดถนนไปเสร็จแล้ว ผู้รับโอนไม่มีสิทธิดีกว่าผู้โอน

โจทย์ฟ้องเรียกราคาที่ดินจากจำเลย ๑๒๐๐๐ บาทกับค่ารื้อถอน ๑๒๐๐ บาท จำเลยให้การว่า พระเกรียงไกรฯบิดาโจทย์ได้สละกรรมสิทธิ์ ยินยอมยกที่ดินนั้นให้แก่รัฐบาลเพื่อตัดถนน แลปฏิเสธว่าไม่ได้ทำสัญญาจะให้ค่าที่ดินแก่โจทย์ เปนแต่รับรองว่าจะให้ค่ารื้อถอน ๑๒๐๐ บาท เมื่อโจทย์ไม่ฟ้องเรียกค่าที่ดิน โจทย์ไม่ปฏิบัติตามจำเลยจึงไม่ยอมจ่ายให้ ทางพิจารณาได้ความว่า พระเกรียงไกรบิดาโจทย์ได้ปลงใจอุทิศที่รายพิภาษนี้ให้เปนทางสาธารณประโยชน์ หาได้ยกที่นี้ให้เปนส่วนตัวของจำเลยผู้ใดไม่ แลรัฐบาลก็ได้ตัดถนนในที่รายพิภาษนี้แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๐ ภายหลังพระเกรียงไกรจึงได้โอนโฉนดยกให้แก่โจทย์โดยถูกต้องตามกฎหมาย ฎีกาตัดสินว่า จะยก พ.ร.บ. ออกโฉนดที่ดิน ร.ศ.๑๒๗ มาตรา ๓๙ มาปรับคดีนี้ไม่ได้เพราะเปนเรื่องเจ้าของที่ดินยินยอมให้รัฐบาลจัดการให้สาธารณชนเดินบนที่ดินของตนส่วนหนึ่งเท่านั้น มิได้มีการโอนที่ดินอย่างใดเลย เมื่อพระเกรียงไกรปลงใจอุทิศที่ให้เปนทางเดิรแลรัฐบาลได้ทำถนนไปจนเสร็จแล้ว พระเกรียงไกรจะกลับเรียกคืนไม่ได้ เพราะฉนั้นโจทย์ผู้รับโอนก็ไม่มีอำนาจเรียกคืนได้ จึงให้ยกฟ้องโจทย์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 538/2469 ร.อ.ต. ไสว สุวรรณวิภัช โจทก์ เจ้าพระยายมราช.พระยาเพ็ชร์ปาณี พระยาวรุณฤทธิ์ ล.