คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 178/2472

หุ้นส่วน ผู้เปนหุ้นส่วนไม่นำเงินมาลงตามสัญญา ไม่เรียกว่าเปนหุ้นส่วนด้วย พวกหุ้นส่วนนำสิ่งของมาใช้ แต่ของนั้นใช้ไม่ได้ ไม่นับว่าเปนหุ้นส่วน วิธีพิจารณาแพ่ง น่าที่โจทก์นำสืบเมื่อจำเลยปฏิเสธลายมือ

น.มารดาจำเลยกับพวกอื่นหลายคนเข้าหุ้นกันทำโรงสี ได้ตั้งให้ อ.เปนผู้จัดการ เพราะพวกหุ้นส่วนทั้งหลายไม่ยอมให้โจทก์เปนผู้จัดการ ครั้นสร้างโรงสีเสร็จแล้ว ได้ตรวจสอบบาญชีดูปรากฎว่าพวกโจทก์ไม่ได้ออกเงินทุนเข้าหุ้นตามสัญญาพวกหุ้นส่วนทั้งหลายจึงกำจัดพวกโจทก์ออกจากหุ้นส่วนแลทำสัญญากันใหม่นำหุ้นส่วนไปจดทะเบียน ต่อมาหุ้นส่วนนี้เลิก แลจัดการชำระบาญชี โจทก์จึงฟ้องเรียกหุ้นโจทก์นำสืบแต่ตัวโจทก์ทั้ง ๔ กับบาญชีรับเงินซึ่งปรากฎแต่ว่าตัวโจทก์ทั้ง ๔ ผลัดเปลี่ยนกันรับเงิน แม้บางรายจะมีลายชื่อ น.อยู่บ้างในบาญชีซึ่ง น.ปฏิเสธว่าไม่ใช่ลายมือตน โจทก์ก็ไม่นำสืบว่าเปนลายมือของมารดาจำเลยโดยแท้จริง โจทก์คนหนึ่งได้เคยฟ้องเรียกหุ้น ๑๐๐๐๐ บาทครั้งหนึ่งแลพวกโจทก์ก็ได้เบิกความว่าตนเข้าหุ้นคนละ ๘๐๐๐ บาทเศษ ศาลได้ยกฟ้องไปแล้ว ครั้นมาในคดีนี้ฟ้องเพียง ๖๐๐๐ บาทเท่านั้น จึงฟังเปนจริงไม่ได้ ส่วนเครื่องจักร์ที่โจทก์นำมา พวกหุ้นส่วนก็ไม่ได้รับไว้ใช้ เพราะเปนของเก่าใช้ไม่ได้แล้วดังนี้ ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลล่างทั้ง ๒ ว่าโจทก์ไม่ได้ออกทุนเข้าหุ้นส่วนรายนี้ด้วย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 178/2472 นายเขียนกับพวก โจทก์ นายบ้วนกิมกับพวก จำเลย