คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 632/2472

วิธีปกครอง เป็นแต่ทำรั้วระดมโดยเอาไม้ไปสระเพื่อสงวนหญ้าให้กระบือกิน ไม่ใช่ปกครองโดยชอบด้วยกฎหมาย แต่ทำคอกกระบือเป็นการปกครอง

เดิมที่ดินรายนี้เป็นของ น. ต่อมาโจทก์ขอจาก น.หว่านเข้า แต่ไม่ขึ้น เพราะที่สูงโจทก์จึงระดมล้อมโดยรอบเพื่อสงวนหญ้าให้กระบือกิน ภายในที่ระดมโจทก์ทำคอกขังกระบือ นอกจากคอกขังกระบือมีหญ้างอกขึ้นจนมีผู้อื่นนำกระบือไปเลี้ยงในฤดูทำนา โจทก์ปกครองโดยอาการเช่นนี้มา ๑๐ ปีเศษ จำเลยขอใบเหยียบย่ำทับที่นี้ ศาลเดิมตัดสินว่าโจทก์มีกรรมสิทธิในทีดินตอนที่ที่ตั้งคอกกระบือ แลตอนทำคอกล้อมหญ้าไว้ ไม่ให้จำเลยเกี่ยวข้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่าวิธีที่โจทก์ทำนี้ไม่ใช่วิธีปกครองโดยชอบด้วยกฎหมาย แลคอกกระบือก็ทำขึ้นใหม่ ๆ ใคร ๆ ก็เข้าไปทำได้ให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ทำระดมโดยเอาไม้สระไว้ ไม่มีรั้วเป็นหลักฐานเพื่อสงวนหญ้าไม่เรียกว่าปกครองโดยชอบด้วยกฎหมาย ส่วนที่ ๆ ทำคอกกระบือนั้นพอฟังได้ว่าโจทก์ปกครองยึดถือเป็นกรรมสิทธิ ให้ที่ตรงนั้นเป็นของโจทก์ ส่วนที่อื่น ๆ ยืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 632/2472 นายหนูบุตร์ โจทก์ นายเมก นายจัด จำเลย