คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1203/2473

ป่าไม้ ไม้สักยังไม่เสียภาคหลวงเปนของรัฐบาล ผู้รับอนุญาตทำป่าไม้ 2 คนรวมกัน คนใดตาย คนนั้นหมดสิทธิในไม้ที่ไม่ได้เสียค่าภาคหลวงทันที มฤดก สิทธิทำป่าไม้เปนสิทธิฉะเพาะตัวทายาทรับมฤดกไม่ได้

เจ้าราชบุตร์กับนายวงศ์เกษมได้รับอนุญาตทำป่าไม้ เมื่อเจ้าราชบุตร์มีชีวิตอยู่ได้ตัดไม้ไว้ ๔๐๐ ต้นกว่า แต่ยังไม่ได้เสียค่าภาคหลวง ภายหลังเจ้าราชบุตร์ตาย นายวงศ์เกษมได้ตัดไม้ต่อมาและได้ทำสัญญาขายไม้ให้แก่ห้างแองโกล ๆ เปนผู้เสียภาษีไม้ที่ห้างซื้อ และนางลิ้นจึ่เปนผู้เสียภาษีสำหรับไม้ ๔๐๐ กว่าต้นซึ่งนางลิ้นจี่ยึดไว้เพื่อใช้หนี้พวกเจ้าหนี้ของเจ้าราชบุตร์และเจ้าสีนวลยื่นคำร้องขอเฉลี่ยในจำนวนราคาที่ขายกับห้างแองโกล กับในจำนวนเงินที่จะขายไม้ ๔๐๐ กว่าต้นด้วย ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลล่างทั้ง ๒ ว่า เจ้าหนี้ของเจ้าราชบุตร์และเจ้าสีนวลไม่มีสิทธิที่จะขอเฉลี่ยได้ เพราะไม้นั้นไม่ใช่มฤดก ตามสัญญากรมป่าไม้มีว่า เมื่อผู้รับอนุญาตตาย ผู้นั้นหมดสิทธิทันที และไม่ที่ตัดฟันไว้ในป่าผู้รับอนุญาตมีกรรมสิทธิก็ต่อเมื่อได้เสียค่าภาคหลวงแล้ว เมื่อเจ้าราชบุตร์ถึงแก่กรรม ไม้ ๔๐๐ กว่าต้นยังไม่ได้เสียค่าภาคหลวง กรรมสิทธิเปนของรัฐบาล เมื่อห้างแองโกลและนางลิ้นจี่เปนผู้เสียภาษีแทนนายวงศ์เกษม ก็ถือเสมือนว่านายวงศ์เกษมเปนผู้เสียเอง ไม้จึงเปนของนายวงศ์เกษฒแต่ผู้เดียว ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1203/2473 นายเจ ซิง (อังกฤษ) โจทก์ บริษัทแองโกลสยาม นายวงษ์เกษม จำเลย นางป้อม นางกิมช่วน ผู้ร้อง