คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 165/2473

สินเดิม สินสมรส สินเดิมไม่ต้องบริคณห์เพียงแต่ไปหมั้นยังไม่ทันแต่งงานกับหญิงอื่น ไม่เปนเหตุให้เมียได้สมรสกึ่งหนึ่ง สินสมรสที่โอนไประหว่างอยู่กินไม่ต้องแบ่ง

คดีนี้มีปัญหามาสู่ศาลฎีกาว่า ๑. โจทก์จำเลยต่างมีทุนสินเดิมด้วยกันหรือไม่ ๒. เมื่ออย่ากันแล้วโจทก์จะขอแบ่งสินสมรสกึ่งหนึ่งตามกฎหมายลักษณผัวเมียบทที่ ๕๕ ได้หรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ๑.เมื่อโจทก์จำเลยต่างฝ่ายต่างมีทรัพย์สินอยุ่ก่อนเวลาแต่งงานเพื่อใช้ประกอบการทำมาหากินด้วยกันตามฐานะให้เกิดผลได้แล้ว ก็ต้องนับว่าทรัพย์เหล่านั้นเปนสินเดิม ไม่จำเปนจะต้องเอามาบริคณห์ด้วยกัน ๒.เหตุที่โจทก์ฟ้องอย่านั้น ได้ความว่าจำเลยรักใคร่หญิงคนหนึ่ง ได้หมั้นไว้ แต่ยังไม่ทันจะได้แต่งงานอยู่กินด้วยกัน โจทก์ก็มาฟ้องขออย่าเสียเช่นนี้ เหตุยังไม่เข้าในบท๕๕ แต่ประการใด ถึงแม้ในคดีเรืองอย่านั้น ศาลอุทธรณ์จะได้กล่าวในคำพิพากษาว่าโจทก์เลี้ยงจำเลยไม่เปนธรรมตามฐานะก็ดี จะยกเอาเหตุนั้นมาขอแบ่งสมรสกึ่งหนึ่งตามบท ๕๕ หาได้ไม่ เพราะไม่ได้วินิจฉัยว่าผิดตามบทนั้น ที่ศาลล่างตัดสินให้โจทก์ได้ส่วนสมรส ๑ ใน ๓ ตามกฎหมายลักษณผัวเมียบทที่ ๖๘ นั้นชอบแล้ว และทรัพย์สมรสที่จำเลยโอนไประหว่างอยู่กินกับโจทก์ ๆ ไม่คัดค้านดังนี้ จำเลยไม่ต้องใช้ ๑ ใน ๓ จึงตัดสินยื่นตาม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 165/2473 เจ้าน้อย ณลำปาง โจทก์ พระอภัยวงศ์วรเศรษฐ์ จำเลย