คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1/2474

ที่ดิน กรรมสิทธิ ชื่อในโฉนด ลักษณะพะยาน สืบพะยานบุคคลหักล้างโฉนด การมีชื่อในโฉนในฐาะนะตัวแทนไม่มีกรรมสิทธิในที่ดิน (เทียบฎีกาที่ 314/69 แลที่ 262/72)

ข้อเท็จจริงได้ความว่า โจทก์ได้ออกเงินให้ ท. สามี อ. ไปซื้อที่ดินแทนโจทก์ แล ท.ได้ลงชื่อตนในโฉนดเพื่อความสะดวกในกิจการบางอย่าง ต่อมา อ.ฟ้อง ท.ขออย่าขาดจากผัวเมียกัน ศาลพิพากษาให้อย่า อ.จึงฟ้อง ท.ขอแบ่งทรัพย์ระวางผัวเมีย คือที่ดินรายนี้ ศาลพิพากษาให้แบ่ง โจทก์จึงยื่นคำร้องคัดค้านว่าเปนที่ของโจทก์ ศาลสั่งให้โจทก์ฟ้องเปนคดีขึ้น โจทก์จึงฟ้องขอให้ถอนชื่อ ท.ออกจากโฉนด ศาลแพ่งตัดสินว่า โฉนดมีชื่อ ท.เปนผู้ถือกรรมสิทธิ โจทก์ไม่มีอำนาจขอให้ถอนชื่อ ท.แต่เมื่อ ท.รับว่าที่รายนี้เปนของโจทก์แลยอมคืนให้โจทก์ตามฟ้อง จึงให้แบ่งราคาที่ดินใชดินเดิมและแบ่งสันสมรส อ.ตามคำพิพากษาในสำนวนของศาลแพ่งคดีแดงที่ ๘๗๒/๒๔๗๑ ส่วนของ ท.ให้ตกได้แก่โจทก์ ศาลอุทธรณ์ตัดสินแล้ว่า ที่เอาส่วนของ ท.ให้แก่โจทก์เปนการเกินคำขอ ให้ยกฟ้องโจทก์ ฏีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้มีข้อพิพาทระวางโจทก์กับ ท.ผู้เปนตัวแทน เวลาซื้อขาย ท.กับ อ.ยังเปนผัวเมียกันตามกฎหมายนับว่าเปนคน ๆ เดียวกัน แลไม่มีบุ-คคลที่ ๓ มาเกี่ยวข้องด้วย การที่ ท.มีชื่อในโฉนดเปนแต่เพียงข้อสันนิษฐานในเบื้องต้นว่าเปนเจ้าของ หาเปนการตัดสิทธิของโจทก์ที่จะสืบหักล้างทีเดียวไม่ แลข้อเท็จจริงได้ความชัดว่า ท.ได้ซื้อที่รายนี้ในฐานะที่เปนตัวแทนโจทก์เท่านั้น จึงตัดสินกลับศาลอุทธรณ์ ให้ถอนชื่อ ท.ออกจากโฉนด ใส่ชื่อโจทก์เปนผู้ถือกรรมสิทธิ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1/2474 นางสิทธิพยากรณ์ โจทก์ นายทองคำ นางอำพร จำเลย