คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 377/2475

วิธีพิจารณาอาชญา ศาลตัดสินให้จำคุกและใช้ทรัพย์แต่ไม่ได้บังคับให้จำแทนเจ้าทรัพย์ขอให้จำแทนได้เมื่อจำเลยไม่มีทรัพย์สินให้ยึด คนนอกสำนวนเป็นเจ้าทุกข์มีอำนาจยื่นคำร้องได้ เสียงใดฟ้องคดีแพ่งเรียกเงินแล้วแต่ได้ไม่พอ ไม่ตัดสิทธิขอให้จำแทนในคดีอาชญา

เดิมโจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยฉ้อโกงคดีถึงที่สุดศาลฎีกาพิพากษาทับสัตย์ศาลอุทธรณ์ให้จำคุกจำเลยตาม ม. ๓๐๔ มีกำหนด ๓ เดือนกับ ให้ใช้ทรัพย์ ๑๐๐๐ บาท และโจทก์ก็ได้ฟ้องความแพ่งเรียกเงินจำนวนที่ศาลบังคับให้ใช้อีกด้วย และโจทก์ได้รับส่วนเฉลี่ยไปแล้ว ๔๓๐ บาท ๑๙ สตางค์ โจทก์จึงยื่นคำร้องขอให้จำแทน ศาลฎีกาเห็นว่าแม้ในคำพิพากษาที่บังคับให้จำเลยใช้ทรัพย์ ๑๐๐๐ บาท จะไม่ได้กล่าวว่า ถ้าจำเลยไม่ใช้ทรัพย์ให้จัดการตาม ม. ๑๘ ก็ดี เจ้าทรัพย์ก็มีอำนาจที่จะร้องขอให้ศาลบังคับจำเลยได้ ตาม ม. ๑๘-๙๒ และการที่ผู้ร้องได้ฟ้องเรียกเงินจากจำเลยในทางแพ่งก็ไม่ตัดสิทธิที่จะขอให้บังคับตามมาตรา ๑๘ จึงตัดสินให้จำเลยจำแทนเงินที่ ขาดอยู่ ๕๖๙ บาท ๘๑ สตางค์ มีกำหนด ๑ ปี ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 377/2475 กรมอัยยการ โจทก์ นางลอน ค้าสุวรรณ จำเลย นางปาง เวปะลาน ผู้ร้อง