คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 582/2478

ผู้ที่ฝึกหัดใช้เครื่องเรือยนต์ซึ่งกำลังแล่นรับส่งคนโดยสารอยู่ แม้จะมีผู้ที่ได้รับประกาศนียบัตร์แล้วควบคุมให้ใช้อยู่ด้วย ก็ต้องมีผิดตาม ม.282 แห่งกฎหมายข้างต้นเพราะไม่มีกฎหมายอนุญาตให้จำเลยฝึกหัดใช้เครื่องยนต์ได้ คำว่า "ควบคุม" ตาม ม.282 หมายถึง การดูแลตลอดจนการใช้เครื่องจักรด้วย พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ.2473 ม.21

ได้ความว่า เมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๔๗๗ จำเลยฝึกหัดใช้เครื่องเรือยนต์ของบริษัทแม่น้ำมอเตอร์โบ้ทที่ตำบลปากเกร็ดซึ่งขณะนั้นเรือกำลังแล่นรับส่งคนโดยสาร โดยมี ส.อินยินเนียร์ผู้ได้รับประกาศนียบัตร์ควบคุมให้จำเลยใช้อยู่ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตาม ม.๒๘๒ แห่ง พ.ร.บ.เดินเรือ ๆ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ.๒๔๗๗ ให้ปรับ ๕๐ บาท ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการที่จำเลยฝึกหัดโดยมี ส.ผู้ได้รับประกาศนียบัตร์คุมให้จำเลยใช้อยู่ด้วยนั้น ไม่นับว่าจำเลยเป็นผู้ควบคุมเครื่องจักรตามความหมายแห่งบทบัญญัติมาตรา ๒๘๒ จำเลยไม่มีผิด ให้ยกฟ้อง ศาลฎีกา เห็นว่าคำว่า "ควบคุม" นั้นก็คือการดูแลตลอดจนการใช้เครื่องจักรการที่จำเลยฝึกหัดใช้เครื่องจักรก็ต้องนับว่าเครื่องจักรในขณะนั้นอยู่ในความควบคุมของจำเลย เพราะจำเลยจะใช้อย่างใดก็ได้ แลเห็นว่าการที่จำเลยอ้างว่าเป็นผู้ฝึกหัดก็มิได้มีกฎหมายมาตราใดใน พ.ร.บ.เดินเรือ ๆ บัญญัติให้-ผู้ใดฝึกหัดควบคุมเครื่องจักรเรือดังเช่น พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ.๒๔๗๓ ม.๒๑ ที่เปิดโอกาศให้ผู้ฝึกหัดขับรถยนต์ได้โดยมีข้อจำกัดบางอย่างไว้ เมื่อไม่มีกฎหมายอนุญาตโดยตรง จำเลยจึงต้องมีความผิดตาม ม.๒๘๒ แม้จะปรากฎว่ามีผู้อื่นควบคุมจำเลยอยู่ก็ไม่สำคัญจึงพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 582/2478 อัยยการนนทบุรี - โจทก์ นายสง่า รอยรัตน - ล