คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 892/2478

ในคดีอาญาเจ้าทุกข์จะมอบอำนาจให้บุคคลอื่นฟ้องความอาญาแทนตนไม่ได้

คดีนี้ ค. ได้รับมอบอำนาจจาก ง. ให้เป็นโจทก์ฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญา หาว่าซื้อของเชื่อโดยเจตนาจะไม่ใช้ราคาตาม ม. ๒๐๕ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าในเรื่องตั้งผู้อื่นให้ฟ้องคดีอาญาแทนตนนั้น ไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้ชัดเจนโดยตรงต้องวินิจฉัยโดยอาศัยเทียบเคียงและหลัก ก.ม. ทั่วไป และเห็นว่าตามหลักการฟ้องความอาญาเป็นหน้าที่โดยตรงของพนักงานอัยยการ แต่ที่ยกเว้นให้ราษฎรฟ้องได้ก็แต่เฉพาะเป็นผู้เสียหายโดยตรง และมีวิธีฟ้องต่างกัน คือถ้าราษฎรเป็นโจทก์ต้องสาบานต่อก่อนฟ้องความอาญา ร.ศ. ๑๑๑ แต่ถ้าหากเป็นความจำเป็นดั่งเช่นในกรณีที่ผู้เสียหายโดยตรงไม่สามารถมาฟ้องคดีได้โดยสภาพเช่นบริษัทหรือผู้วิกลจริตแล้วก็ย่อมทำได้ อนึ่งตามหลักกฎหมายในทางแพ่ง ตัวการย่อมต้องรับผิดในกิจการที่ตัวแทนทำไปในขอบอำนาจ แต่ในคดีอาญาตัวการหาต้องรับผิดทางอาญาในการกระทำของตัวแทนไม่ ตัวการจะต้องรับผิดก็ต่อเมื่อได้สมคบสมรู้หรือใช้ให้ตัวแทนไปทำผิดตามที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยตรง จึงมีคำสั่งยืนตามศาลชั้นต้นว่าในกรณีเช่นนี้ศาลไม่รับฟ้องไว้พิจารณา ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 892/2478 นายเลี้ยกเกีย แซตึ้ง ผู้รับมอบอำนาจจาก นายโง่วคิ้ม แซ่แต้ -จ นายโป๊ แซ่จึง-ล