คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1210/2479
📌 หลักกฎหมายที่วางไว้
1. การที่ผู้ให้ที่ดินยังไม่มีโฉนด ยกที่ดินให้แก่ผู้รับโดยทำเป็นหนังสือและส่งมอบการครอบครองแล้ว ต่อมาผู้ให้กลับร้องขอใส่ชื่อตนเองแต่ผู้เดียวในโฉนดที่ดิน โดยผู้รับมิได้คัดค้าน ไม่ถือว่าผู้ให้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นอีกต่อไป
2. การที่บิดามารดาทำหนังสือยกที่ดินให้บุตรแล้ว ต่อมามารดาปกครองที่ดินนั้นต่อไปภายหลังบิดาถึงแก่ความตาย ไม่ถือเป็นการครอบครองโดยปรปักษ์
ย่อคำพิพากษา
ที่ดินยังไม่มีโฉนด แผนที่ผู้ให้ทำกรมธรรม์ยกให้ผู้รับให้แล้ว ภายหลังกลับร้องขอใส่ชื่อผู้ให้แต่ผู้เดียวในโฉนด ผู้รับให้มิได้คัดค้าน ดังนี้ต้องถือว่าผู้ให้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ พฤตติการณ์ที่ไม่เรียกว่าปกครองโดยปรปักษ์ที่ดินบิดาแลมารดาทำกรมธรรม์ยกให้บุตร์แล้วภายหลังบิดาตาย มารดาปกครองต่อมาดังนี้ ไม่เรียกว่าเป็นการปกครองโดยปรปักษ์
⚠️ ย่อนี้สรุปอัตโนมัติจากคำพิพากษาต้นฉบับ ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย — โปรดตรวจสอบกับฉบับเต็มด้านล่าง
มาตราที่เกี่ยวข้อง
—
คำพิพากษาศาลฎีกา (ฉบับเต็ม)
คดีนี้โจทก์จำเลยต่างเป็นผู้มีสิทธิได้รับมฤดกของคุณหญิงมอญสุนทรสงครามซึ่งถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๕ บัดนี้โจทก์ฟ้องเรียกที่รายพิพาทจากจำเลย
ทางพิจารณาได้ความว่า ที่ดินรายพิพาทหมายเลข ๒ โฉนดที่ ๖๘๖ มีชื่อพระยาสุนทรสงคราว เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ เมื่อ ร.ศ.๑๑๙ พระยาสุนทรแลคุณหญิงมอญได้ทำกรมธรรม์ยกที่ดินแปลงนี้ให้แก่จำเลย แต่ต่อมาในปี ร.ศ.๑๒๙ พระยาสุนทร ฯ ได้ขอออกโฉนดแปลงนี้ลงชื่อตนแต่ผู้เดียว จำเลยก็มิได้คัดค้านประการใด ต่อมา พ.ศ.๒๔๕๘ พระยาสุนทร ฯถึงแก่กรรม คุณหญิงมอญก็ได้ครอบครองที่รายนี้ตลอดมา
ส่วนที่ดินรายพิพาทหมายเลข ๓ ปรากฎว่าพระยาสุนทร ฯ แลคุณหญิงมอญได้ทำกรมธรรม์ต่ออำเภอยกให้ จำเลยแต่มี ร.ศ.๑๑๙ แล้ว แต่โจทก์เถียงว่าคุณหญิงมอญได้ครอบครองโดยปรปักษ์ตั้งแต่พระยาสุนทร ฯ ถึงแก่กรรมมาเป็นเวลา ๑๗ ปี แล้ว คุณหญิงมอญควรได้กรรมสิทธิ
ศาลฎีกาเห็นว่าสำหรับทรัพย์หมายเลข ๒ ภายหลังที่ทำกรมธรรม์ยกให้แล้ว พระยาสุนทรไปขอโฉนดลงชื่อ จำเลยก็มิได้คัดค้าน และเมื่อพระยาสุนทร ฯ แบ่งที่รายนี้ยกให้แก่บุตร์อีก ๒ คน จำเลยก็มิได้โต้แย้งอย่างไร แสดงว่าจำเลยมิได้โต้เถียงกรรมสิทธิที่รายนี้ที่จำเลยต่อสู้ว่า คุณหญิงมอญปกครองแทนนั้น ถ้าเป็นจริงก็จะต้องมีหลักฐานแสดงการมอบอำนาจ เห็นว่าคุณหญิงมอญได้ปกครองที่รายนี้ในฐานะเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ ส่วนทรัพย์หมายเลข ๓ นั้น คุณหญิงมอญได้ทำกรมธรรม์โดยถูกต้องยกให้เป็นสิทธิแก่จำเลยแล้ว หาใช้ทรัพย์มฤดกของคุณหญิงมอญแลโดยที่จำเลยกับคุณหญิงมอญเป็นมารดาแลบุตร์เลี้ยงมีความสัมพันธ์กันอยู่ จะถือว่าปกครองโดยปรปักษ์ไม่ได้ โจทก์จึงไม่มีสิทธิรับมฤดก
ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1210/2479
นางราชเรืองฤทธิ์ โจทก์
พระยาบำเรอบริรักษ์ จำเลย
รายละเอียดคดี
| คู่ความ | โจทก์ - นางราชเรืองฤทธิ์ · จำเลย - พระยาบำเรอบริรักษ์ |
| องค์คณะ (ผู้พิพากษา) | ดูปลาตร์ · นล · อิศร |
| แหล่งที่มา | กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา |
💬 ให้ AI อธิบายฎีกานี้แบบเข้าใจง่าย + ปรับกับเรื่องของคุณแหล่งที่มา: คำพิพากษาศาลฎีกา (เอกสารสาธารณะ) · กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา