คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 742/2482

สารวัตรศึกษามีหน้าที่+ตามเด็กที่ขาดการเรียนและรับแจ้งความการตรวจเด็ก เมื่อมีผู้ปกครองมาแจ้งความเรื่องเด็กเข้าโรงเรียนได้บอกว่าผู้ปกครองมีความผิดต้อง+ปรับและเรียกค่าปรับจากผู้ปกครอง ๆ ยอมให้ค่าปรับดังนี้เป็นผิดตามมาตรา 136

ได้ความว่าจำเลยเป็นสารวัตร์ศึกษาแขวงพระนคร มีหน้าที่ติดตามเด็กที่ขาดการเรียน และรับแจ้งความรายการสำรวจเด็กตามที่ผู้ปกครองเด็กมาแจ้ง กับช่วยเหลือการงานของศึกษาธิการแขวงโดยส่วนรวม ไม่มีหน้าที่ไปเรียกหรือเก็บเงินค่าปรับจากใครในคดีนี้ได้ความว่า เจ้าทุกข์ไปที่สำนักงานทะเบียนสำมะโนครัว เพื่อแจ้งเรื่องบุตร์อายุ ๘ ขวบจะให้เข้าโรงเรียน ได้พบจำเลยเป็นเจ้าหน้าที่อยู่ที่นั่น จำเลยนัดเจ้าทุกข์ไปฟังข่าววันหลัง เจ้าทุกข์ได้ไปพบจำเลยตามนัดจำเลยว่าบุตร์เจ้าทุกข์อายุเกิน จะต้องถูกปรับ ๒ บาทถึง ๑๒ บาท จะเท่าใดต้องเสนอผู้ใหญ่ก่อน ต่อมาจำเลยไปบอกเจ้าทุกข์ว่าถูกปรับ ๔ บาท เจ้าทุกข์มี ๒ บาท จึงให้ไปก่อน และนัดจำเลยมาเอาวันหลังอีก ๒ บาท ก็ถูกจับ โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามาตรา ๑๓๖ ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าจำเลยมิได้เป็นเจ้าพนักงานมีอำนาจปรับและเรียกเก็บค่าปรับจากเจ้าทุกข์ จึงไม่มีผิดตามมาตรา ๑๓๖ ให้ยกฟ้อง ศาลฎีกาตัดสินว่าจำเลยบังคับเอาเงินแก่เจ้าทุกข์ ๆ มีความกลัวอำนาจตำแหน่งหน้าที่ของจำเลย จึงยอมให้เงินไปคดีต้องด้วยมาตรา ๑๓๖ จึงพิพากษาลงโทษจำเลยตามมาตรา ๑๓๖ ยืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 742/2482 พนักงานอัยยการ โจทก์ นายเอียด บางยี่ขัน จำเลย