คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2000/2494

เจ้าพนักงานท้องถิ่นไม่มีอำนาจโดยพละการตนเองที่จะสั่งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองเคหะคนใด รื้อเคหะหรืออาคารนอกจากจะร้องขอต่อศาลตามความใน พ.ร.บ.สาธารณะสุข พ.ศ.2484 มาตรา 89 ฉะนั้นถ้าเจ้าพนักงานท้องถิ่นสั่งให้ผู้ครอบครองเคหะรื้อเคหะนั้นโดยพละการตนเองคำสั่งนั้นก็เป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงไม่จำต้องปฏิบัติตาม

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเช่าตึกแถวของโจทก์ บัดนี้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีคำสั่งให้โจทก์รื้อถอนตึกหลังนี้ แต่จำเลยไม่ยอมออก จึงขอให้ศาลพิพากษาขับไล่จำเลยออกจากตึกเช่า จำเลยต่อสู้ว่า คำสั่งเจ้าพนักงานท้องถิ่น ไม่ชอบกฎหมายจำเลยไม่ต้องปฏิบัติตาม ศาลชั้นต้นเห็นว่า คำสั่งนายกเทศมนตรี เป็นการเกินเลยขอบเขตหน้าที่เกี่ยวกับการจำกัดห้ามระวังเหตุรำคาญเป็นคำสั่งที่ไม่ชอบ โจทก์ไม่จำต้องปฏิบัติตาม พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ขับไล่จำเลยออกจากตึกเช่า จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเเห็นว่า ตาม พ.ร.บ.สาธารณะสุข พ.ศ.๒๔๘๔ ไม่มีบทใดให้อำนาจแก่เจ้าพนักงานท้องถิ่นสั่งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองเคหะคนใดรื้อเคหะหรืออาคารตามพละการตนเองได้ นอกจากจะร้องขอต่อศาลให้เจ้าของรื้อ และศาลจะสั่งได้แต่ในกรณีที่ได้ออกคำสั่งปิดเกี่ยวแก่เคหะใด และคำสั่งนั้นยังมิได้เพิกถอน ถ้าปรากฎว่า ๑. เคหะนั้นยังมิได้ทำให้สมเป็นที่คนอยู่ ๒. ยังมิได้ลงมือจัดการตามความจำเป็น โดยใช้ความอุตสาหะทุกประการตามควรเพื่อให้เคหะนั้น สมเป็นที่คนอยู่ ๓. การคงอยู่ของอาคารอันเป็นเคหะ หรือส่วนของเคหะเป็นเหตุให้เสื่อมหรืออาจเป็นอันตรายแก่สุขภาพหรือความปลอดภัยของประชาชน หรือ ผู้ที่อยู่ในเคหะใกล้เคียง ฉะนั้น คำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นดังกล่าวแล้ว จึงเกินขอบเขตแห่งหน้าที่ เป็นคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย จึงพิพากษากลับศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2000/2494 นางสดสี อุดมทรัพย์ โจทก์ นายอาลีโวดคาน จำเลย