คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1496/2514

จำเลยปลูกสร้างอาคารตามที่โจทก์ฟ้องโดยได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นคือโจทก์แล้ว ทั้งมิได้ปลูกสร้างผิดแผกจากแผนผังแบบก่อสร้างหรือรายการที่ได้รับอนุญาต หรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุไว้ในใบอนุญาต หากแต่ว่าจำเลยเว้นทางเดินหลังอาคารไว้หลังแนวเขตที่ดินเพียง 80 เซนติเมตร ไม่ถึง 200 เซนติเมตร ผิดเทศบัญญัติควบคุมการก่อสร้างที่โจทก์อนุญาตไปโดยสำคัญผิดกรณีจึงไม่ต้องด้วยบทบัญญัติของกฎหมายที่จะให้อำนาจโจทก์มาฟ้องบังคับให้จำเลยร่นหรือถอนอาคารดังกล่าวได้

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยปลูกสร้างอาคารโดยเว้นทางเดินหลังอาคารไว้ห่างแนวเขตที่ดินเพียง ๘๐ เซนติเมตร เป็นการผิดเทศบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคารของเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ พ.ศ. ๒๕๐๘ ข้อ ๒๕ ขอให้บังคับให้จำเลยถอยร่นตึกแถวออกไปให้ด้านหลังห่างแนวเขตที่ดินไม่น้อยกว่า ๒๐๐ เซนติเมตร ตามเทศบัญญัติ จำเลยให้การว่า ปลูกสร้างตึกแถวถูกต้องตามเทศบัญญัติแล้วจำเลยเว้นที่ว่างด้านหลังไว้ ๘๐ เซนติเมตรจริง แต่เมื่อรวมกับที่ว่างด้านหลังของตึกแถวอื่นแล้วเป็นทางเดินถึง ๒.๘๐ เมตร จำเลยได้รับความเห็นชอบและรับอนุมัติจากเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์แล้ว ขอให้ยกฟ้อง วันชี้สองสถาน โจทก์แถลงรับว่าด้านหลังของอาคารที่จำเลยก่อสร้างมีที่ว่างเป็นทางเดินเมื่อรวมกับที่ว่างด้านหลังของตึกแถวอื่นที่ติดต่อกันแล้วมีความกว้างถึง ๒.๘๐ เมตร จำเลยได้รับความเห็นชอบและอนุมัติจากเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์แล้ว จำเลยก่อสร้างอาคารถูกต้องตามแบบแปลนที่ได้รับอนุมัติทุกประการ ศาลชั้นต้นงดสืบพยานและวินิจฉัยว่าจำเลยเว้นที่ดินด้านหลังอาคารห่างแนวเขต ๘๐ เซนติเมตร แต่เมื่อรวมกับที่ว่างด้านหลังของตึกแถวอื่นแล้วมีทางเดินกว้างถึง ๒.๘๐ เมตร การก่อสร้างของจำเลยไม่ผิดเทศบัญญัติพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาสืบพยานแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๔ มาตรา ๓ บัญญัติแยกได้เป็น ๒ กรณี คือกรณีปลูกสร้างอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาต ให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมีอำนาจสั่งระงับการก่อสร้างหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงและหรือรื้อถอนอาคารหรือส่วนแห่งอาคารนั้นได้ ส่วนในกรณีที่มีการปลูกสร้างอาคารผิดแผกจากแผนผังหรือแบบก่อสร้างหรือรายการที่ได้รับอนุญาตหรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุไว้ในหนังสืออนุญาตให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมีอำนาจสั่งแก้ไขเปลี่ยนแปลงและหรือรื้อถอนอาคารหรือส่วนแห่งอาคารที่ผิดแผกจากแผนผังแบบก่อสร้างหรือรายการที่ได้รับอนุญาตหรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุไว้ในหนังสืออนุญาต แต่จำเลยปลูกสร้างอาคารตามที่โจทก์ฟ้องโดยได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นคือโจทก์แล้ว ทั้งมิได้ปลูกสร้างผิดแผกจากแผนผังแบบก่อสร้างหรือรายการที่ได้รับอนุญาตหรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุไว้ในใบอนุญาต หากแต่ว่าจำเลยเว้นทางเดินหลังอาคารไว้เพียง ๘๐ เซนติเมตร ไม่ถึง ๒๐๐ เซนติเมตร ผิดเทศบัญญัติควบคุมการก่อสร้างที่โจทก์อนุญาตไปโดยสำคัญผิด กรณีไม่ต้องด้วยบทบัญญัติของกฎหมายที่จะให้อำนาจโจทก์มาฟ้องบังคับให้จำเลยร่นหรือถอนอาคารดังกล่าวได้ พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1496/2514 เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ โดยนายส่ง ศัลยพงษ์ นายกเทศมนตรี โจทก์ นายสมพล ชูประเสริฐสุข ที่ 1 กับพวกรวม 9 คน จำเลย