คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3142/2523

จำเลยจำนองที่ดินไว้กับธนาคารกรุงเทพ จำกัด เป็นเงิน 300,000 บาท ต่อมาศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยเด็ดขาดและพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ขายทอดตลาดที่ดินดังกล่าวได้เงิน 430,000 บาท เกินหนี้ที่จำนอง 130,000 บาท เงินจำนวนดังกล่าวนี้เป็นเงินที่ได้มาจากการขายทอดตลาดทรัพย์ซึ่งจำเลยมีมาก่อนล้มละลาย แม้จะขายทอดตลาดและได้เงินจำนวนนี้มาในระหว่างที่จำเลยถูกศาลพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย เงินจำนวนนี้ก็มิใช่เงินที่จำเลยได้มาระหว่างล้มละลาย จำเลยจึงไม่มีสิทธิขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอาเงินจำนวนดังกล่าวมาจ่ายเลี้ยงชีพจำเลยและครอบครัวตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 67 (1)

คดีนี้สืบเนื่องมาจากศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยผู้เป็นลูกหนี้เด็ดขาดและพิพากษาให้เป็นบุคคลล้มละลาย ต่อมาเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ได้ขายทอดตลาดที่ดินที่จำเลยจำนองไว้กับธนาคารกรุงเทพ จำกัด เป็นเงิน ๓๐๐,๐๐๐ บาท โดยขายได้เป็นเงิน ๔๓๐,๐๐๐ บาท จำเลยจึงยื่นคำร้องขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แบ่งจ่ายเงินส่วนที่เกินหนี้จำนองจำนวน ๑๓๐,๐๐๐ บาท ให้แก่จำเลยเป็นรายเดือนๆ ละ ๑,๘๐๐ บาท ตั้งแต่วันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดจนถึงวันยื่นคำร้องเพื่อเป็นค่ายังชีพของจำเลยตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๖๗ (๑) แต่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งยกคำร้องของจำเลย จำเลยจึงมาขอให้ยกคำสั่งของเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์และมีคำสั่งให้จำเลยได้รับเงินค่ายังชีพเป็นรายเดือน จากเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ตามคำร้องที่จำเลยได้ยื่นต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ศาลชั้นต้นเห็นว่าเงินดังกล่าวได้มาจากการขายทอดตลาดทรัพย์ของลูกหนี้ซึ่งมีมาก่อนฟ้องล้มละลาย มิใช่เงินที่ได้มาระหว่างลูกหนี้ล้มละลาย จึงไม่อาจจ่ายค่าเลี้ยงชีพให้ลูกหนี้ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๖๗ (๑) ให้ยกคำร้อง จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีมีปัญหาในชั้นฎีกาว่าจำเลยมีสิทธิขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอาเงินจำนวน ๑๓๐,๐๐๐ บาท มาจ่ายเลี้ยงชีพจำเลยและครอบครัวได้หรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่าเงินจำนวนดังกล่าวนี้เป็นเงินที่ได้มาจากการขายทอดตลาด ทรัพย์ซึ่งจำเลยมีมาก่อนล้มละลาย แม้จะขายทอดตลาดและได้เงินจำนวนนี้มาในระหว่างที่จำเลยได้มาในระหว่างล้มละลาย จำเลยจึงไม่มีสิทธิให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เอามาจ่ายเลี้ยงชีพจำเลยและครอบครัวได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๖๗ (๑) พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3142/2523 ธนาคารกรุงเทพฯ พาณิชยการ จำกัดฯ โจทก์ นายเนรมิตร สิริเทาประดิษฐ์ ล.