คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1346/2492

ทางน้ำที่จำเลยขุดเป็นทางแยกจากคลองบางพระไปสู่แม่น้ำท่าจีน เป็นทางที่กว้างและลึกจนเรือใหญ่น้อยเดินผ่านเข้าออกระหว่างคลองบางพระกับแม่น้ำท่าจีนได้ ทางนี้ย่อมมีสภาพเป็นคลองตามที่เข้าใจทั่วไปแล้ว จำเลยขุดคลองเพื่อให้เรือเดินและเก็บค่าผ่านคลองซึ่งเป็นเรื่องที่จำเลยลงทุนทำการค้าหากำไรแก่สาธารณชนโดยแท้ จำเลยย่อมมีความผิดตาม พ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน พ.ศ. 2471 มาตรา 5.

โจทก์ฟ้องหาว่าจำเลยกับพวกสมคบกันกระทำการขุดคลองซึ่งเป็นกิจการค้าขายอันเป็นสาธารณูปโภคตามกฎหมายโดยมิได้รับอนุญาตจากรัฐบาลหรือได้รับสัมปทานแต่อย่างใด ขอให้ลงโทษตาม พ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน พ.ศ. ๒๔๗๑ มาตรา ๔,๕,๘ และฉะบับที่ ๒ พ.ศ. ๒๔๘๕ มาตรา ๓ กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา ๖๓,๖๔ กับบังคับให้จำเลยถมดินให้คงสภาพเดิม จำเลยปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับว่าจำเลยมีความผิดตามฟ้อง ปรับ ๓๐๐๐ บาท ส่วนคำขอให้ถมดินตามสภาพเดิมบังคับให้ไม่ได้ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ทางน้ำที่จำเลยขุดเป็นทางแยกจากคลองบางพระไปสู่แม่น้ำท่าจีนเป็นทางกว้างและลึกจนเรือใหญ่น้อยเดินผ่านเข้าออกระหว่างคลองบางพระกับแม่น้ำท่าจีนได้ ทางนี้ย่อมมีสภาพเป็นคลองตามที่เข้าใจกันทั่วไปแล้ว และการที่จำเลยขุดคลองรายนี้เพื่อให้เรือเดินและเก็บค่าผ่านคลองซึ่งเป็นเรื่องที่จำเลยลงทุนทำการค้าหากำไรแก่สาธารณชนโดยแท้ และตาม พ.ร.บ.ควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุขแห่งสาธารณชน พ.ศ. ๒๔๗๕ มาตรา ๕ ก็บัญญัติให้ถือว่าการขุดคลองเป็นกิจการค้าขายอันเป็นสาธารณูปโภคตามความหมายแห่ง พ.ร.บ.นี้ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1346/2492 อัยยการสมุทรสาคร โจทก์ นายสนิท เทียนทอง ล.