คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216-220/2503

อาชญาบัตรเป็นใบอนุญาตออกให้แก่ผู้ใช้เครื่องมือทำการประมง หาใช่เป็นใบอนุญาตประจำเครื่องมือทำการประมงไม่ จึงเป็นอันว่า อาชญาบัตรคุ้มครองบุคคลผู้ได้ รับอนุญาตให้ใช้เครื่องมือทำการประมงเท่านั้น ผู้ไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่มีชื่อในคำขอรับอาชญาบัตรให้ใช้ หามีสิทธิที่จะใช้เครื่องมือของผู้ได้รับอนุญาตทำการประมงได้ไม่

คดีทั้ง ๕ สำนวนนี้พิจารณาพิพากษารวมกัน โจทก์ฟ้องใจความต้องกันว่า จำเลยทั้ง ๕ คน ใช้ยอขันช่ออันเป็นเครื่องมือในพิกัดต้องเสียอากรทำการประมงโดยมิได้รับอาชญาบัตรและมิได้เสียเงินอากรตามกฎหมาย ขอให้ลงโทษตาม พ.ร.บ. การประมง พ.ศ. ๒๔๙๐ มาตรา ๒๘, ๖๔ จำเลยทุกคนให้การปฏิเสธ ศาลแขวงสงขลาพิพากษาว่า ร้านยอขันช่อที่จำเลยถูกจับเป็นร้านของผู้อื่นที่มีใบอนุญาตและอาชญาบัตรแล้ว แม้จำเลยผู้มิใช่เจ้าของจะยกยอตามฟ้องก็หาเป็นความผิดไม่ เพราะใบอนุญาตก็ดี อาชญาบัตรก็ดี เป็นใบอนุญาตประจำที่และประจำเครื่องมือทำการประมง ให้ยกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาว่า บุคคลจะใช้เครื่องมือในพิกัดทำการประมงได้ต่อเมื่อได้รับอาชญาบัตรระบุชื่อบุคคลนั้น และเสียเงินอากรตามพระราชบัญญัติแล้ว แต่ศาลชั้นต้นยังมิได้วินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า จำเลยได้ใช้ยกขันช่อทำการประมงโดยมิได้รับอาชญาบัตรหรือไม่ จึงให้ศาลชั้นต้นวินิจฉัยข้อเท็จจริง แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าความหมายของอาชญาบัตรตาม พ.ร.บ. การประมง พ.ศ. ๒๔๙๐ มาตรา ๔ (๑๐) อธิบายได้ว่า เป็นใบอนุญาตออกให้แก่ผู้ใช้เครื่องมือทำการประมง หาใช่เป็นใบอนุญาตประจำเครื่องมือทำการประมงไม่ และตามมาตรา ๔(๑๑) ให้ความหมายผู้รับอนุญาต คือ เป็นผู้ได้รับอาชญาบัตร ตามมาตรา ๒๘ บัญญัติว่าบุคคลใดจะใช้เครื่องมือ ในพิกัดทำการประมงได้ต่อเมื่อได้รับอาชญาบัตรระบุชื่อบุคคลนั้น และตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๔๙๐) ออกตามความในพ.ร.บ. การประมง พ.ศ. ๒๔๙๐ ข้อ ๑. ตอนท้ายว่า ถ้าผู้ขออาชญาบัตรประสงค์จะให้ผู้ใดหรือลูกจ้างมีสิทธิใช้เครื่องมือนั้นด้วย ก็ให้ระบุชื่อไว้ในคำขออาชญาบัตรนั้น ตามกฎหมายและกฎกระทรวงดังกล่าว เป็นการขัดว่าอาชญาบัตรนั้นอนุญาตให้แก่บุคคลผู้ใช้เครื่องมือทำการประมง ผู้ได้รับอาชญาบัตรคือผู้ได้รับอนุญาตให้ทำการประมงและมีชื่อผู้ได้รับอนุญาตในอาชญาบัตร หากผู้ขออาชญาบัตรมีความประสงค์จะให้ผู้ใดมีสิทธิใช้เครื่องมือทำการประมงด้วย จะต้องระบุชื่อผู้นั้นไว้ในคำขออาชญาบัตร จึงเป็นอันว่าอาชญาบัตรคุ้มครองบุคคลผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องมือทำการประมงเท่านั้น ผู้ไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่มีชื่อในคำขอรับอาชญาบัตรให้ใช้ หามีสิทธิที่จะใช้เครื่องมือของผู้ได้รับอนุญาตทำการประมงได้ไม่ พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ยกฎีกาจำเลย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216 - 220/2503 ผู้ว่าคดีศาลแขวงสงขลา โจทก์ นายประดิษฐ์ บัวงาม กับจำเลยอื่น ๆ รวม 5 สำนวน จำเลย