คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 326-328/2518

จำเลยตกลงขายที่ดินของจำเลยให้แก่กระทรวงการคลังตามที่โจทก์ผู้เป็นนายหน้าของจำเลยติดต่อให้ มิได้ขายให้แก่ ค. ตามสัญญามัดจำจะซื้อขายที่ดินที่จำเลยทำไว้กับ ค.และไม่ปรากฏว่าโจทก์ได้รับบำเหน็จจาก ค.หรือกระทำการโดยไม่สุจริตอย่างใด จะถือว่าโจทก์มิได้ปฏิบัติหน้าที่ให้สำเร็จและโจทก์ได้กระทำการให้บุคคลภายนอกอันไม่สมควรแก่หน้าที่ผู้กระทำ การโดยสุจริต เป็นการฝ่าฝืนต่อการที่ได้รับหน้าที่หาได้ไม่

คดี ๓ สำนวนนี้ศาลชั้นต้นรวมการพิจารณาพิพากษา ทั้งสามสำนวนโจทก์ฟ้องทำนองเดียวกันว่า จำเลยตกลงให้โจทก์เป็นนายหน้าขายที่ดิน และยอมให้ค่านายหน้าแก่โจทก์ร้อยละยี่สิบของจำนวนเงินที่ขายที่ดินได้ โจทก์ได้ขายที่ดินให้จำเลยแล้ว จำเลยขอลดบำเหน็จแต่ตกลงกันไม่ได้ ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินค่านายหน้าแก่โจทก์ ๑๓,๒๗๐ บาท ๑๒,๙๗๗ บาท และ ๑๒,๑๐๖ บาท ตามลำดับสำนวนพร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยทั้งสามสำนวนให้การทำนองเดียวกันว่า จำเลยไม่เคยให้โจทก์เป็นนายหน้าขายที่ดิน หากฟังว่าโจทก์เป็นนายหน้าโจทก์ก็ได้ทำการให้บุคคลภายนอกด้วยอันไม่ควรแก่นายหน้าผู้กระทำการโดยสุจริตพึงกระทำ เป็นการฝ่าฝืนต่อการที่โจทก์ยอมตนเข้ารับทำหน้าที่นายหน้า โจทก์หามีสิทธิได้รับค่านายหน้าอย่างใดไม่ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยแต่ละสำนวนใช้เงินตามฟ้องแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้อง จำเลยทั้งสามสำนวนอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยทั้งสามสำนวนฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยทั้งสามสำนวนได้ตกลงจะให้ค่าบำเหน็จแก่โจทก์ผู้เป็นนายหน้าเพื่อชี้ช่องให้ได้เข้าทำสัญญาขายที่ดินแก่กระทรวงการคลังในอัตราร้อยละยี่สิบของราคาที่ดินที่ขายได้ และสัญญาซื้อขายที่ดินระหว่างจำเลยกับกระทรวงการคลังได้ทำกันเสร็จเนื่องแต่ผลแห่งการที่โจทก์ได้ชี้ช่องนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยได้ขายที่ดินของจำเลยให้แก่กระทรวงการคลัง มิได้ขายให้แก่นายคล่ำ ศิริพรหม ตามสัญญามัดจำจะซื้อขายที่ดินที่จำเลยทำไว้กับนายคล่ำ ศิริพรหม ในราคาที่กำหนดไว้ในสัญญานั้นและไม่ปรากฏว่าโจทก์ได้รับค่าบำเหน็จจากนายคล่ำ ศิริพรหม หรือกระทำการโดยไม่สุจริตอย่างใด จะว่าโจทก์มิได้ปฏิบัติหน้าที่ให้สำเร็จและโจทก์ได้กระทำการให้บุคคลภายนอกอันไม่สมควรแก่หน้าที่ผู้กระทำการโดย สุจริต เป็นการฝ่าฝืนต่อการที่ได้รับหน้าที่หาได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 326 - 328/2518 นายดุสิต บุตรอีด โจทก์ นายโส้ สังหารกริช กับจำเลยอื่นอีกรวม 3 สำนวน ล.