คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3465/2528

ผู้ซึ่งอยู่ในอุปการะของลูกจ้างที่ตายตามความในวรรคสองของประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ฯ ข้อ 50 นั้น อาจเป็นบุคคลที่มีความสัมพันธ์กันไม่ถึงเสมอเป็นเครือญาติกับลูกจ้าง แต่มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดเพียงพอเกี่ยวกับการดำรงชีพที่ได้รับจากผู้ตายเสมอมามิใช่ด้วยความเมตตาเป็นครั้งเป็นคราวและไม่แน่นอน และความตายของลูกจ้างผู้นั้นต้องเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลนั้นต้องได้รับความเดือดร้อนในการดำรงชีพอีกด้วย

โจทก์ฟ้องว่า พนักงานเงินทดแทนได้มีคำสั่งเงินทดแทนว่า นายปั๋น ตุ่นคำ ลูกจ้างโจทก์ประสบอันตรายเนื่องจากการทำงานให้โจทก์ แต่ไม่มีผู้มีสิทธิได้รับเงินทดแทนตามข้อ ๕๐ แห่งประกาศกระทรวงมหาดไทย ฯ ให้โจทก์จ่ายค่าทำศพแก่ผู้จัดการศพของลูกจ้างคือจำเลยที่ ๒ และนายจู อิ่นคำเอ้ย ต่อมา จำเลยที่ ๒ และนายสมคิด ปราชัย อุทธรณ์คำสั่งเงินทดแทนดังกล่าวโดยอ้างว่า เป็นผู้อยู่ในความอุปการะของ ป. ผู้ตาย จำเลยที่ ๑ ได้มีคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทนให้โจทก์จ่ายค่าทดแทนแก่จำเลยที่ ๒ เป็นรายเดือน โจทก์เห็นว่าจำเลยที่ ๒ มิใช่ผู้อยู่ในความอุปการะของผู้ตาย หากใช่ก็ฟังไม่ได้ว่าจำเลยที่ ๒ ได้รับความเดือดร้อนอันควรให้โจทก์ต้องจ่ายเงินทดแทน ขอให้เพิกถอนคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทน โดยให้โจทก์จ่ายเฉพาะค่าทำศพ จำเลยที่ ๑ ให้การว่า โจทก์ฟ้องคดีนี้เกิน ๓๐ วัน นับแต่ทราบคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทน คำสั่งดังกล่าวจึงเป็นที่สุดตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ฯ ข้อ ๖๐ และคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทนชอบแล้ว จำเลยที่ ๒ ให้การว่าจำเลยที่ ๒ เป็นผู้อยู่ในอุปการะของผู้ตาย ผู้ตายให้เงินแก่จำเลยที่ ๒ ทุกเดือน ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า โจทก์ฟ้องคดีเกิน ๓๐ วัน นับแต่ทราบคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทน พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า โจทก์นำคดีมาสู่ศาลไม่เกิน ๓๐ วันนับแต่วันทราบคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทน โจทก์มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกคำพิพากษาศาลแรงงานกลาง ให้ศาลแรงงานกลางพิจารณาและพิพากษาในประเด็นว่าคำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทนชอบหรือไม่ ศาลแรงงานกลางวินิจฉัยว่า จำเลยที่ ๒ เป็นผู้อยู่ในอุปการะของนายปั๋น ตุ่นคำ คำสั่งอุทธรณ์เงินทดแทนชอบแล้ว พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยว่า ผู้ซึ่งอยู่ในความอุปการะของลูกจ้างตามความในวรรคสองของประกาศกระทรวงมหาดไทย ฯ ข้อ ๕๐ หมายถึง ผู้อยู่ในอุปการะของลูกจ้างที่ตายก่อนประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยจนถึงแก่ความตาย แต่ผู้อยู่ในอุปการะดังกล่าวจะต้องได้รับความเดือดร้อนเพราะขาดความอุปการะจากลูกจ้างที่ตายด้วยนั้น บุคคลเหล่านี้อาจมีความสัมพันธ์กันไม่ถึงเสมอเป็นเครือญาติกับลูกจ้าง แต่มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดเพียงพอเกี่ยวกับการดำรงชีพที่ได้รับจากผู้ตายเสมอมามิใช่ด้วยความเมตตาเป็นครั้งเป็นคราวและไม่แน่นอน และความตายนั้นต้องเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลนั้นต้องได้รับความเดือดร้อนในการดำรงชีพอีกด้วย คดีนี้ปรากฏว่าจำเลยที่ ๒ เคยมีสามีแต่สามีตายไป ๒๐ ปีแล้วจำเลยที่ ๒ มีอาชีพทำนา ซึ่งมีรายได้ไม่เพียงพอกับการดำรงชีพของจำเลยกับบุตรอีก ๑ คน ก่อนผู้ตายตาย จำเลยที่ ๒ อยู่บ้านเดียวกับผู้ตาย ผู้ตายมอบเงินให้จำเลยที่ ๒ ใช้จ่าย บุตรจำเลยที่ ๒ คนอื่นก็ไม่ค่อยให้ความช่วยเหลือ บุตรคนสุดท้องของจำเลยที่ ๒ ยังอยู่ในความอุปการะของจำเลยที่ ๒ จำเลยที่ ๒ มีสุขภาพไม่ค่อยแข็งแรงไม่อาจประกอบอาชีพตามปกติได้เต็มที่ ถือได้ว่าจำเลยที่ ๒ อยู่ในอุปการะของผู้ตายและได้รับความเดือดร้อนเพราะขาดอุปการะจากผู้ตาย พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3465/2528 องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ โจทก์ กรมแรงงาน กับพวก จำเลย