มาตรา 1742 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
บรรพ ๖ มรดก · ลักษณะ ๔ วิธีจัดการและปันทรัพย์มรดก
มาตรา ๑๗๔๒ ถ้าในการชำระหนี้ซึ่งค้างชำระอยู่แก่ตน เจ้าหนี้คนใดคนหนึ่งได้รับตั้งในระหว่างที่ผู้ตายมีชีวิตอยู่ ให้เป็นผู้รับประโยชน์ในการประกันชีวิต เจ้าหนี้คนนั้นชอบที่จะได้รับเงินทั้งหมด ซึ่งได้ตกลงไว้กับผู้รับประกัน อนึ่ง เจ้าหนี้เช่นว่านั้น
จำต้องส่งเบี้ยประกันภัยคืนเข้ากองมรดกก็ต่อเมื่อเจ้าหนี้คนอื่น ๆ พิสูจน์ได้ว่า (๑) การที่ผู้ตายชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้โดยวิธีดังกล่าวมานั้นเป็นการขัดต่อบทบัญญัติมาตรา ๒๓๗ แห่งประมวลกฎหมายนี้ และ (๒) เบี้ยประกันภัยเช่นว่านั้น เป็นจำนวนสูงเกินส่วนเมื่อเทียบกับรายได้หรือฐานะของผู้ตาย ถึงอย่างไรก็ดี
เบี้ยประกันภัยซึ่งจะพึงส่งคืนเข้ากองมรดกนั้นต้องไม่เกินกว่าจำนวนเงินที่ผู้รับประกันชำระให้
สรุปมาตรา 1742 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI
มาตรานี้เกี่ยวกับการที่เจ้าหนี้ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้รับประโยชน์ในการประกันชีวิตของผู้ตาย เพื่อชำระหนี้ที่ค้างอยู่ เจ้าหนี้มีสิทธิได้รับเงินประกันชีวิตทั้งหมด แต่ต้องคืนเบี้ยประกันเข้ากองมรดกได้ หากเจ้าหนี้คนอื่นพิสูจน์ได้ว่าการชำระหนี้แบบนี้ขัดต่อกฎหมายและเบี้ยประกันสูงเกินฐานะของผู้ตาย
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 1742 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 1742
พบ 1 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2497) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 45/2497 🤖 ย่อโดย AI1. การซื้อขายทรัพย์สินที่ผู้ขายมิใช่เจ้าของกรรมสิทธิ์ ผู้ซื้อย่อมไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้น แม้ผู้ซื้อจะซื้อโดยสุจริตก็ตาม
2. บิดาของผู้ตายเป็นทายาทและมีสิทธิรับม…คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 1742
ถ้าเจ้าหนี้ถูกตั้งเป็นผู้รับประโยชน์ในการประกันชีวิตของลูกหนี้ที่เสียชีวิต เจ้าหนี้จะได้เงินประกันชีวิตหรือไม่
เจ้าหนี้มีสิทธิได้รับเงินประกันชีวิตทั้งหมดที่ตกลงไว้กับบริษัทประกัน
เจ้าหนี้ที่ได้รับเงินประกันชีวิตต้องคืนเงินส่วนใดส่วนหนึ่งเข้ากองมรดกของผู้ตายหรือไม่
เจ้าหนี้ต้องคืนเบี้ยประกันภัยเข้ากองมรดกก็ต่อเมื่อเจ้าหนี้คนอื่นพิสูจน์ได้ว่าการชำระหนี้โดยวิธีนี้ขัดต่อมาตรา 237 และเบี้ยประกันภัยนั้นสูงเกินฐานะของผู้ตาย
เบี้ยประกันภัยที่ต้องคืนเข้ากองมรดกจะคืนได้เท่าไหร่
เบี้ยประกันภัยที่ต้องคืนเข้ากองมรดกต้องไม่เกินจำนวนเงินที่บริษัทประกันจ่ายให้แก่เจ้าหนี้
การที่ผู้ตายชำระหนี้ให้เจ้าหนี้โดยการตั้งเป็นผู้รับประโยชน์ประกันชีวิต จะถือว่าขัดต่อกฎหมายได้อย่างไร
จะถือว่าขัดต่อกฎหมายได้ หากเจ้าหนี้คนอื่นพิสูจน์ได้ว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการขัดต่อบทบัญญัติมาตรา 237 แห่งประมวลกฎหมายนี้
มาตราใกล้เคียง
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26
⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง