มาตรา 155 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง กำหนดว่าถ้าคู่ความอ้างว่าเป็นคนยากจนไม่สามารถเสียค่าธรรมเนียมศาลในชั้นต้น ชั้นอุทธรณ์ หรือชั้นฎีกา เมื่อศาลไต่สวนเป็นที่เชื่อได้ว่าเป็นคนยากจนไม่มีทรัพย์สินพอที่จะเสียค่าธรรมเนียม ให้ศาลอนุญาตให้ฟ้องหรือต่อสู้คดีอย่างคนอนาถาได้ แต่ถ้าผู้ขอเป็นโจทก์ต้องแสดงให้ศาลพอใจว่าคดีของตนมีมูลที่จะฟ้องร้อง หรือในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกา ศาลต้องเห็นว่ามีเหตุผลอันสมควร ทั้งนี้เมื่อได้รับอนุญาตแล้วและยื่นคำขอในชั้นสูงขึ้นไป ให้ถือว่ายังเป็นคนยากจนอยู่ เว้นแต่จะปรากฏต่อศาลเป็นอย่างอื่น
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 155 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 55 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2480–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 980/2524 🤖 ย่อโดย AIคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ไม่อนุญาตให้จำเลยยื่นฟ้องอุทธรณ์อย่างคนอนาถา หากจำเลยจะอุทธรณ์คำสั่งนั้น ต้องยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งภายในกำหนดเจ็ดวันนับแต่วันทราบคำสั่งนั้น หากพ้นก…ฎีกาที่ 2118/2530 🤖 ย่อโดย AIการขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาชั้นอุทธรณ์ นอกจากโจทก์จะต้องเป็นคนยากจนแล้ว คดีของโจทก์ต้องมีเหตุผลสมควรที่จะอุทธรณ์ด้วย หากศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้องและโจทก์มิได้อุทธรณ์คำสั่…ฎีกาที่ 163/2481 🤖 ย่อโดย AI* การตกลงให้ทำการเพิ่มขึ้นจากสัญญาจ้างทำของเดิม แม้จะไม่ได้ทำเป็นหนังสือตามที่ตกลงกันไว้ ก็ยังคงผูกพันคู่สัญญา และผู้รับจ้างมีสิทธิเรียกค่าจ้างสำหรับการทำงานที่เพิ่มขึ้…ฎีกาที่ 568/2525 🤖 ย่อโดย AIหลักกฎหมาย: * การยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคำร้องขอฟ้องคดีอย่างคนอนาถาใหม่ โจทก์ไม่จำเป็นต้องระบุข้อเท็จจริงอันเป็นพยานหลักฐานใหม่ในคำร้อง แต่สามารถแสดงให้ปรากฏในชั้นไต่สว…ฎีกาที่ 1033/2482 🤖 ย่อโดย AIการยื่นคำร้องขอพิจารณาคดีอย่างคนอนาถาภายในกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนด ถือเป็นการแสดงเจตนาที่จะอุทธรณ์ และหากได้เสียค่าธรรมเนียมแล้ว แม้จะเกินกำหนดเวลา 1 เดือนนับแต่วันตัดสิน …ฎีกาที่ 3224/2538 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกเว้นค่าธรรมเนียมให้เฉพาะค่าขึ้นศาลในทุนทรัพย์ที่กำหนด หากโจทก์ประสงค์จะดำเนินคดีในทุนทรัพย์ที่มากกว่านั้น โจทก์ต้องชำระค่าขึ้นศาลส่วนที่เกินนั้น…ฎีกาที่ 5293/2551 🤖 ย่อโดย AIการยื่นอุทธรณ์ ผู้อุทธรณ์ต้องนำเงินค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์และเงินค่าธรรมเนียมซึ่งจะต้องใช้แทนแก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งมาวางต่อศาลชั้นต้นพร้อมกับการยื่นอุทธรณ์ เว้นแต่จะได้รับอ…ฎีกาที่ 5585/2534 🤖 ย่อโดย AIการที่จำเลยยื่นคำร้องขอเลื่อนการไต่สวนคำร้องขออุทธรณ์อย่างคนอนาถา ถือเป็นหน้าที่ของจำเลยที่จะต้องคำนวณระยะเวลาเดินทางและออกเดินทางแต่เนิ่นๆ เพื่อให้ทันเวลานัดของศาล หากจำ…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 55 คดีที่อ้างมาตรา 155 →
ขอฟ้องหรือต่อสู้คดีอย่างคนอนาถาได้ เมื่อศาลไต่สวนเชื่อได้ว่าเป็นคนยากจนไม่มีทรัพย์สินพอที่จะเสียค่าธรรมเนียม
ต้องแสดงให้เป็นที่พอใจศาลว่าคดีของตนมีมูลที่จะฟ้องร้อง
ไม่ต้อง เมื่อได้รับอนุญาตแล้วและยื่นคำขอในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาต่อมา ให้ถือว่ายังเป็นคนยากจนอยู่ เว้นแต่จะปรากฏต่อศาลเป็นอย่างอื่น
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26