มาตรานี้กำหนดผลเมื่อปรากฏว่าผู้ฟ้องหรือต่อสู้ความอย่างคนอนาถามีทรัพย์สินพอจะเสียค่าฤชาธรรมเนียมได้ ไม่ว่าจะมีอยู่แล้วในเวลาที่มีคำขอหรือมีขึ้นภายหลังก่อนศาลวินิจฉัยชี้ขาดคดี ให้ศาลมีคำสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นทั้งหมดหรือบางส่วนไว้รอคำวินิจฉัยชี้ขาดในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม ถ้าศาลเห็นว่าค่าฤชาธรรมเนียมจะเป็นพับแก่คู่ความทั้งสองฝ่าย ให้เอาชำระค่าฤชาธรรมเนียมที่ได้ยกเว้นไปจากทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควร ถ้าเห็นว่าคู่ความอีกฝ่ายต้องชำระแทน ให้สั่งฝ่ายนั้นชำระต่อศาลในนามของผู้ฟ้องหรือต่อสู้คดีอย่างคนอนาถา และถ้าไม่ปฏิบัติตามคำสั่งก็ให้เอาชำระจากทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดไว้
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 159 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 4 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2486–2527) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 2639-2640/2518 🤖 ย่อโดย AI- ฎีกาที่โต้แย้งข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายโดยไม่มีเหตุผลอันชัดแจ้ง ต้องห้ามตามกฎหมาย - ศาลอุทธรณ์มีอำนาจสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมได้เอง โดยไม่จำต้องมีคำขอจากคู่ความ - หาก…ฎีกาที่ 1067/2527 🤖 ย่อโดย AIการพิจารณาว่าบุคคลใดเป็นคนอนาถาหรือไม่ ต้องพิจารณาจากทรัพย์สินและรายได้ที่มีอยู่จริง ณ เวลาที่ยื่นคำร้อง โดยไม่คำนึงถึงภาระหนี้สินที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต…ฎีกาที่ 679/2486 🤖 ย่อโดย AIการยื่นคำร้องขอว่าความอย่างคนอนาถาภายในกำหนดอายุความอุทธรณ์ ย่อมมีผลให้ศาลรับอุทธรณ์ไว้พิจารณาได้ แม้ภายหลังจะเสียค่าธรรมเนียมเกินกำหนดอายุความก็ตาม…ฎีกาที่ 956/2504 🤖 ย่อโดย AIศาลมีอำนาจเปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือเพิกถอนคำสั่งที่เคยสั่งไปแล้วได้ หากเห็นว่าไม่เหมาะสม เพื่อให้การพิจารณาเป็นไปโดยเที่ยงธรรมและเหมาะสม…ศาลมีคำสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นทั้งหมดหรือบางส่วนไว้รอคำวินิจฉัยชี้ขาดในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม
ทั้งที่มีอยู่แล้วในเวลาที่มีคำขอ และที่มีขึ้นภายหลังก่อนศาลวินิจฉัยชี้ขาดคดี
ให้ศาลเอาชำระค่าฤชาธรรมเนียมนั้นจากทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดไว้ตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควร
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26