⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 40

มาตรา 40 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๒ ศาล
มาตรา ๔๐ เมื่อศาลได้กำหนดนัดวันนั่งพิจารณาและแจ้งให้คู่ความทราบแล้ว ถ้าคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีเหตุจำเป็นที่จะต้องขอเลื่อนการนั่งพิจารณาต่อไปโดยเสนอคำขอในวันนั้นหรือก่อนวันนั้น ศาลจะสั่งให้เลื่อนต่อไปก็ได้ แต่เมื่อศาลได้สั่งให้เลื่อนไปแล้วคู่ความฝ่ายนั้นจะขอเลื่อนการนั่งพิจารณาอีกไม่ได้ เว้นแต่มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงเสียได้ และคู่ความฝ่ายที่จะขอเลื่อนแสดงให้เป็นที่พอใจของศาลได้ว่า ถ้าศาลไม่อนุญาตให้เลื่อนต่อไปอีก จะทำให้เสียความยุติธรรม ก็ให้ศาลสั่งเลื่อนคดีต่อไปได้เท่าที่จำเป็น แม้จะเกินกว่าหนึ่งครั้ง ในกรณีที่ศาลสั่งให้เลื่อนการนั่งพิจารณาต่อไปตามวรรคหนึ่งตามคำขอของคู่ความฝ่ายใด ศาลอาจสั่งให้คู่ความฝ่ายนั้นเสียค่าป่วยการพยาน ซึ่งมาศาลตามหมายเรียกและเสียค่าใช้จ่ายในการที่คู่ความฝ่ายอื่นมาศาล เช่น ค่าพาหนะเดินทางและค่าเช่าที่พักของตัวความ ทนายความหรือพยาน เป็นต้น ตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควร ค่าป่วยการหรือค่าใช้จ่ายดังกล่าวให้ตกเป็นพับ ถ้าคู่ความฝ่ายที่ขอเลื่อนคดีไม่ชำระค่าป่วยการหรือค่าใช้จ่ายตามที่ศาลกำหนด ให้ศาลยกคำขอเลื่อนคดีนั้นเสีย คำขอเลื่อนคดีตามวรรคหนึ่ง ถ้าไม่ได้เสนอต่อหน้าศาลด้วยวาจาก็ให้ทำเป็นคำร้องและจะทำฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาลก็ได้

สรุปมาตรา 40 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดหลักเกณฑ์การขอเลื่อนการนั่งพิจารณาว่า เมื่อศาลกำหนดนัดวันนั่งพิจารณาและแจ้งให้คู่ความทราบแล้ว ถ้าคู่ความฝ่ายใดมีเหตุจำเป็นต้องขอเลื่อนโดยเสนอคำขอในวันนั้นหรือก่อนวันนั้น ศาลจะสั่งให้เลื่อนก็ได้ แต่เมื่อศาลสั่งให้เลื่อนไปแล้วคู่ความฝ่ายนั้นจะขอเลื่อนอีกไม่ได้ เว้นแต่มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงเสียได้และแสดงให้เป็นที่พอใจของศาลว่าถ้าไม่อนุญาตจะทำให้เสียความยุติธรรม ซึ่งศาลจะสั่งเลื่อนต่อไปได้เท่าที่จำเป็นแม้เกินกว่าหนึ่งครั้ง ทั้งนี้ ศาลอาจสั่งให้ฝ่ายที่ขอเลื่อนเสียค่าป่วยการพยานที่มาศาลตามหมายเรียกและค่าใช้จ่ายในการที่คู่ความฝ่ายอื่นมาศาล เช่น ค่าพาหนะเดินทางและค่าเช่าที่พัก ตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควร โดยค่าดังกล่าวให้ตกเป็นพับ และถ้าไม่ชำระให้ศาลยกคำขอเลื่อนคดีนั้นเสีย ส่วนคำขอเลื่อนคดีถ้าไม่ได้เสนอต่อหน้าศาลด้วยวาจาก็ให้ทำเป็นคำร้อง และจะทำฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาลก็ได้

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 40 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 40

พบ 262 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2486–2562) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 3163/2526 🤖 ย่อโดย AI- การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีโดยมิได้สอบถามคู่ความฝ่ายที่ขอเลื่อนคดีว่าจะคัดค้านหรือไม่ และมิได้วินิจฉัยถึงเหตุจำเป็นในการเลื่อนคดี ถือว่าเป็นการไม่ชอบด…ฎีกาที่ 4240/2530 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อคู่ความแถลงยอมผูกมัดตนเองว่าจะไม่ติดใจสืบพยานหากไม่สามารถนำพยานมาได้ในนัดหน้าแล้ว แม้พยานจะได้รับหมายเรียกแล้วก็ตาม หากถึงวันนัดคู่ความไม่สามารถนำพยานมาได้ ก็ต้อ…ฎีกาที่ 248/2536 🤖 ย่อโดย AI- เมื่อจำเลยแถลงไม่ติดใจสืบพยานหากพยานไม่มาศาลในนัดหน้า ศาลย่อมมีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนคดีได้โดยไม่ต้องไต่สวนเหตุที่พยานไม่มา. - การแก้ไขคำฟ้องให้ถูกต้องและนำสืบว่าการม…ฎีกาที่ 174/2502 🤖 ย่อโดย AI* หากพยานของแต่ละฝ่ายต่างอ้างว่าอยู่คนละแห่ง คนละฐานที่ รู้เห็นเหตุการณ์คนละอย่าง หรือต่างประเด็นกัน ฝ่ายที่นำสืบภายหลังก็ไม่ต้องถามค้านพยานของฝ่ายที่นำสืบก่อน * ศาลม…ฎีกาที่ 5474/2550 🤖 ย่อโดย AIการขอเลื่อนคดีโดยอ้างเหตุเจ็บป่วยต้องมีหลักฐานยืนยันว่าป่วยถึงขนาดไม่สามารถมาศาลได้ หากไม่มีหลักฐานเพียงพอและมีพฤติการณ์ที่เชื่อได้ว่าประวิงคดี ศาลอาจมีคำสั่งงดสืบพยานฝ่า…ฎีกาที่ 5387/2549 🤖 ย่อโดย AI1. การขอเลื่อนการพิจารณาคดีต้องแสดงให้เห็นอย่างชัดแจ้งว่าหากศาลไม่อนุญาตจะทำให้เสียความยุติธรรม 2. ตราสารที่ปิดอากรแสตมป์ครบจำนวนและขีดฆ่าแล้ว สามารถรับฟังเป็นพยานหลักฐาน…ฎีกาที่ 2130/2534 🤖 ย่อโดย AI1. หนังสือมอบอำนาจให้บุคคลหลายคนร่วมกระทำการแทนผู้มอบอำนาจ ต้องเสียอากรแสตมป์ตามจำนวนการมอบอำนาจแต่ละราย 2. ทนายความที่ได้รับมอบอำนาจให้ดำเนินคดีแทนคู่ความ สามารถตั้งตนเป…ฎีกาที่ 1248-1249/2529 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อจำเลยต้องรับผิดในผลของการกระทำละเมิดแล้ว ก็ต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายให้โจทก์เต็มจำนวน แม้โจทก์จะมีสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาลจากทางราชการได้ก็ตาม * การที่ศาลสั่งงด…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 262 คดีที่อ้างมาตรา 40 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 40

ขอเลื่อนคดีได้กี่ครั้ง

โดยหลักขอเลื่อนได้ครั้งเดียว เมื่อศาลสั่งเลื่อนไปแล้วจะขอเลื่อนอีกไม่ได้ เว้นแต่มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงเสียได้และแสดงให้ศาลพอใจว่าถ้าไม่อนุญาตจะทำให้เสียความยุติธรรม

ขอเลื่อนคดีต้องเสียค่าใช้จ่ายหรือไม่

ศาลอาจสั่งให้ฝ่ายที่ขอเลื่อนเสียค่าป่วยการพยานที่มาศาลตามหมายเรียก และค่าใช้จ่ายในการที่คู่ความฝ่ายอื่นมาศาล เช่น ค่าพาหนะและค่าเช่าที่พัก ตามจำนวนที่ศาลเห็นสมควร

ไม่ชำระค่าใช้จ่ายที่ศาลกำหนดจะเป็นอย่างไร

ให้ศาลยกคำขอเลื่อนคดีนั้นเสีย

คำขอเลื่อนคดีต้องทำเป็นหนังสือหรือไม่

ถ้าไม่ได้เสนอต่อหน้าศาลด้วยวาจา ให้ทำเป็นคำร้อง และจะทำฝ่ายเดียวโดยได้รับอนุญาตจากศาลก็ได้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 36มาตรา 37มาตรา 38มาตรา 39มาตรา 41มาตรา 42มาตรา 43มาตรา 44

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง