มาตรานี้กำหนดคุณสมบัติของพยานบุคคลที่ศาลจะรับฟัง คือต้องเข้าใจและตอบคำถามได้ และต้องเป็นผู้ที่รู้เห็นเรื่องที่จะให้การด้วยตนเองโดยตรง เว้นแต่กฎหมายหรือศาลจะกำหนดเป็นอย่างอื่น หากศาลไม่รับฟังพยานบุคคลใดเพราะเหตุผลดังกล่าว และคู่ความคัดค้าน ศาลต้องบันทึกเหตุผลไว้
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 95 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 139 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2480–2564) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 625/2484 🤖 ย่อโดย AI* เจ้าหนี้ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉล ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา * รัฐบาลมีอำนาจในการถือสิทธิหวงแหนการเก็บรังนกนางแอ่น และมีอำนาจในการทำสัญญาให้ผู้อื่นผูกข…ฎีกาที่ 4001/2545 🤖 ย่อโดย AI1. พินัยกรรมที่ทำขึ้นโดยกรอกข้อความด้วยลายมือเขียนในกระดาษที่มีตราครุฑและมีข้อความเป็นตัวพิมพ์ดีดเป็นส่วนใหญ่ โดยมีลายมือชื่อและลายพิมพ์นิ้วมือของเจ้ามรดกต่อหน้าพยานสองคน…ฎีกาที่ 3183/2524 🤖 ย่อโดย AI* การยกประเด็นฟ้องเคลือบคลุมในชั้นพิจารณาของศาลชั้นต้น หากศาลยังไม่ได้มีคำสั่งวินิจฉัยประเด็นดังกล่าว ศาลย่อมไม่รับวินิจฉัยประเด็นนั้น แม้โจทก์จะมิได้คัดค้านก็ตาม * ก…ฎีกาที่ 613/2553 🤖 ย่อโดย AIผู้ที่เกี่ยวข้องกับพยานเอกสารสามารถรับรองความถูกต้องแท้จริงของเอกสารได้ และการเบิกความว่าได้รับมอบอำนาจช่วง ไม่ต้องห้ามมิให้รับฟังพยานหลักฐาน. การประกาศขายสินทรัพย์ตามกฎ…ฎีกาที่ 235-241/2517 🤖 ย่อโดย AI* คำสั่งของศาลชั้นต้นที่ให้พิจารณาคดีใหม่ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 205 วรรคสอง เป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาที่ต้องโต้แย้งไว้เพื่อยกขึ้นอุทธรณ์ได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 226(2) * การเสี…ฎีกาที่ 3754/2538 🤖 ย่อโดย AI* การที่จำเลยมิได้ให้การปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์เกี่ยวกับเอกสารสำคัญ ถือว่าจำเลยยอมรับข้อเท็จจริงตามที่โจทก์กล่าวอ้างในเอกสารนั้นแล้ว * โจทก์ไม่จำต้องนำสืบพยานบุคคลเพิ่ม…ฎีกาที่ 765/2509 🤖 ย่อโดย AI* พยานที่เห็นเหตุการณ์ด้วยตนเองถือเป็นประจักษ์พยาน ไม่ใช่พยานบอกเล่า * ประเด็นที่ไม่ได้ยกขึ้นต่อสู้ในคำให้การ ศาลฎีกาจะไม่รับวินิจฉัย เว้นแต่เป็นข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้ว…ฎีกาที่ 2162/2532 🤖 ย่อโดย AI- ศาลมีอำนาจสั่งงดสืบพยานได้หากเห็นว่าพยานนั้นไม่จำเป็นหรือไม่เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา - หน่วยงานของรัฐต้องร่วมรับผิดในความเสียหายที่เจ้าหน้าที่ของตนกระทำละเมิดในทางการง…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 139 คดีที่อ้างมาตรา 95 →
ศาลจะรับฟังพยานบุคคลที่สามารถเข้าใจและตอบคำถามได้ และเป็นผู้ที่ได้เห็น ได้ยิน หรือทราบเรื่องที่จะให้การด้วยตนเองโดยตรง
โดยหลักแล้ว ศาลจะไม่รับฟังพยานที่ไม่ได้เห็น ได้ยิน หรือทราบเรื่องด้วยตนเองโดยตรง เว้นแต่จะมีกฎหมายกำหนดไว้ชัดเจน หรือศาลมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
หากศาลไม่ยอมรับพยานบุคคล และคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องร้องคัดค้านก่อนที่ศาลจะดำเนินคดีต่อไป ศาลจะต้องจดบันทึกชื่อพยาน เหตุผลที่ไม่ยอมรับ และข้อคัดค้านของคู่ความฝ่ายนั้นไว้ในรายงาน
ศาลมีดุลพินิจในการพิจารณาว่าพยานบุคคลนั้นมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ แต่หากมีบทบัญญัติแห่งกฎหมายโดยชัดแจ้ง หรือคำสั่งของศาลว่าให้เป็นอย่างอื่น ก็ต้องเป็นไปตามนั้น
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26