มาตรา 21 พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค
หมวด ๒ การคุ้มครองผู้บริโภค
ℹ️ เอกสารต้นทางรวมกฎหมายหลายฉบับไว้ด้วยกัน จึงมีมาตรา 21 มากกว่าหนึ่งฉบับ — ด้านล่างแยกตามฉบับให้แล้ว โดยเรียงฉบับหลักไว้ก่อน
พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค ฉบับหลัก
มาตรา ๒๑ ในกรณีที่กฎหมายว่าด้วยการใดได้บัญญัติเรื่องใดไว้โดยเฉพาะแล้วให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการนั้น และให้นำบทบัญญัติในหมวดนี้ไปใช้บังคับได้เท่าที่ไม่ซ้ำหรือขัดกับบทบัญญัติดังกล่าว หากการฝ่าฝืนบทบัญญัติที่นำไปใช้นั้นเป็นความผิดและมีโทษตามพระราชบัญญัตินี้
ผู้กระทำความผิดต้องรับโทษตามพระราชบัญญัตินี้ด้วย ในกรณีที่มีข้อโต้แย้งระหว่างหน่วยงานของรัฐเกี่ยวกับการใช้บังคับกฎหมายระหว่างการใช้บังคับตามบทบัญญัติในหมวดนี้กับการใช้บังคับตามกฎหมายเฉพาะ ให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคเสนอเรื่องต่อคณะกรรมการเพื่อพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาด
คำวินิจฉัยชี้ขาดของคณะกรรมการให้เป็นที่สุดและผูกพันหน่วยงานของรัฐ ในกรณีที่มีกฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะแล้ว และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคเห็นสมควรจะต้องเข้าไปดำเนินการเพื่อส่งเสริมหรือแก้ไขเยียวยาผู้บริโภคในเบื้องต้น
ให้นำบทบัญญัติในหมวดนี้ไปใช้บังคับได้เท่าที่ไม่ซ้ำหรือขัดกับบทบัญญัติดังกล่าว ในกรณีที่กฎหมายเฉพาะมิได้มีบทบัญญัติให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจตามกฎหมายออกคำสั่งเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภคตามที่บัญญัติในหมวดนี้ ให้คณะกรรมการมีอำนาจออกคำสั่งตามความในหมวดนี้
เว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายดังกล่าวมีเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจตามกฎหมายอยู่แล้ว คณะกรรมการอาจมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นใช้อำนาจตามพระราชบัญญัตินี้แทนคณะกรรมการเฉพาะเรื่องได้ การฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าหน้าที่ผู้รับมอบอำนาจจากคณะกรรมการ
ให้ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งของคณะกรรมการเฉพาะเรื่อง และให้มีอัตราโทษเช่นเดียวกัน การมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่ตามวรรคสี่ ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๑
มาตรา ๒๑ ในระหว่างที่บทบัญญัติมาตรา ๘ แห่งพระราชบัญญัตินี้ยังมิได้ใช้บังคับ ให้อำนาจหน้าที่ของเลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค และของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค สำนักนายกรัฐมนตรีตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้
เป็นอำนาจหน้าที่ของผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค หรือของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วแต่กรณี
สรุปมาตรา 21 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI
มาตรานี้อธิบายว่า หากมีกฎหมายอื่นที่บัญญัติเรื่องใดไว้โดยเฉพาะ ให้ใช้กฎหมายนั้นเป็นหลัก แต่ก็ยังสามารถนำบทบัญญัติในหมวดนี้มาใช้ได้ถ้าไม่ขัดแย้งกัน หากมีการฝ่าฝืนและมีโทษตาม พ.ร.บ. นี้ ผู้กระทำผิดก็ต้องรับโทษตาม พ.ร.บ. นี้ด้วย นอกจากนี้ยังกำหนดแนวทางแก้ไขข้อโต้แย้งระหว่างหน่วยงานรัฐ และการมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่ดำเนินการคุ้มครองผู้บริโภคได้
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 21 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 21
ถ้ามีกฎหมายอื่นที่พูดถึงเรื่องเดียวกันกับ พ.ร.บ. คุ้มครองผู้บริโภค จะใช้กฎหมายไหนเป็นหลัก?
ให้ใช้กฎหมายอื่นที่บัญญัติเรื่องนั้นไว้โดยเฉพาะเป็นหลัก แต่บทบัญญัติในหมวดนี้ก็ยังนำมาใช้ได้ถ้าไม่ซ้ำหรือขัดแย้งกับกฎหมายนั้น
หากหน่วยงานรัฐมีความเห็นไม่ตรงกันว่าจะใช้กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคหรือกฎหมายเฉพาะเรื่องใด จะทำอย่างไร?
สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคจะเสนอเรื่องให้คณะกรรมการพิจารณาและวินิจฉัยชี้ขาด ซึ่งคำวินิจฉัยนั้นถือเป็นที่สุดและผูกพันหน่วยงานรัฐ
คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีอำนาจออกคำสั่งเพื่อคุ้มครองผู้บริโภคได้หรือไม่ หากกฎหมายเฉพาะไม่มีบทบัญญัติให้อำนาจเจ้าหน้าที่?
คณะกรรมการมีอำนาจออกคำสั่งตามหมวดนี้ได้ เว้นแต่กฎหมายเฉพาะนั้นมีเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจอยู่แล้ว คณะกรรมการอาจมอบอำนาจให้เจ้าหน้าที่นั้นใช้อำนาจแทนได้
ถ้าเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบอำนาจจากคณะกรรมการออกคำสั่ง แล้วมีคนฝ่าฝืน จะถือว่ามีความผิดหรือไม่?
การฝ่าฝืนคำสั่งของเจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบอำนาจจากคณะกรรมการ ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนคำสั่งของคณะกรรมการ และมีอัตราโทษเช่นเดียวกัน
มาตราใกล้เคียง
↑ ดูพ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภคทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26
⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง