มาตรา 90 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กำหนดว่าเมื่อมีการอ้างว่าบุคคลใดต้องถูกควบคุมหรือขังโดยผิดกฎหมาย หรือถูกจำคุกผิดจากคำพิพากษาของศาล ผู้มีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ปล่อยได้แก่ บุคคลที่ถูกกระทำเช่นนั้น สามีภริยาหรือญาติของผู้นั้นหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง พนักงานอัยการ และผู้บัญชาการเรือนจำหรือพัศดี เมื่อได้รับคำร้อง ให้ศาลหมายเรียกเจ้าพนักงานหรือบุคคลซึ่งก่อให้เกิดการควบคุม ขัง หรือจำคุก พร้อมผู้ถูกควบคุมมาศาล และถ้าเป็นที่พอใจศาลว่าการควบคุมหรือขังนั้นผิดกฎหมายหรือการจำคุกผิดจากคำพิพากษา ก็ให้ศาลสั่งปล่อยตัวผู้นั้นไป
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 90 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 37 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2491–2564) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 6252/2556 🤖 ย่อโดย AI* โจทก์มีสิทธิฎีกาในคดีที่ศาลมีคำพิพากษาให้ปล่อยบุคคลซึ่งถูกคุมขังโดยมิชอบได้ แม้โจทก์จะไม่ได้เข้าสู่การพิจารณาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์มาก่อนก็ตาม หากการปล่อยตัวดังกล…ฎีกาที่ 9752/2544 🤖 ย่อโดย AIสิทธิในการยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งปล่อยตัวจากการควบคุมหรือขังโดยฝ่าฝืนต่อกฎหมายตาม ป.วิ.อ. 90 มีอยู่เพียงชั่วระยะเวลาที่ผู้ถูกคุมขังยังถูกควบคุมหรือขังไว้โดยไม่ชอบด้วยกฎหมา…ฎีกาที่ 1368/2550 🤖 ย่อโดย AIสิทธิในการยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งปล่อยตัวจากการควบคุมหรือขังโดยฝ่าฝืนต่อกฎหมายมีอยู่เพียงชั่วระยะเวลาที่ผู้ถูกคุมขังอยู่ถูกควบคุมหรือขังไว้โดยไม่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น เมื่…ฎีกาที่ 7237/2558 🤖 ย่อโดย AIการไต่สวนคำร้องขอปล่อยตัวผู้ต้องขังโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ศาลต้องพิจารณาคำร้องและพยานของผู้ร้องก่อนว่ามีมูลหรือไม่ หากมีมูลจึงจะหมายเรียกผู้ถูกกล่าวหามาไต่สวน การที่ศาลเรียกผ…ฎีกาที่ 4827/2550 🤖 ย่อโดย AIสิทธิของผู้ถูกคุมขังในการยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งปล่อยตัวจากการควบคุมหรือขังโดยผิดกฎหมายตาม ป.วิ.อ. มาตรา 90 นั้น มีอยู่เพียงชั่วระยะเวลาที่ผู้ถูกคุมขังยังถูกควบคุมหรือขังไ…ฎีกาที่ 1785/2513 🤖 ย่อโดย AIนายกรัฐมนตรีโดยมติคณะรัฐมนตรีมีอำนาจสั่งการหรือกระทำการใด ๆ เพื่อประโยชน์ในการระงับหรือปราบปรามการกระทำอันเป็นการบ่อนทำลายความมั่นคงของราชอาณาจักรได้ และการใช้อำนาจดังกล่…ฎีกาที่ 14293/2553 🤖 ย่อโดย AIหากจำเลยเห็นว่าคำพิพากษาศาลชั้นต้นไม่ถูกต้องอย่างไร ก็ชอบที่จะใช้สิทธิอุทธรณ์คัดค้านคำพิพากษาศาลชั้นต้นไปยังศาลอุทธรณ์ การยกเอาเหตุดังกล่าวขึ้นมากล่าวอ้างว่าจำเลยถูกคุมขั…ฎีกาที่ 769/2516 🤖 ย่อโดย AIการควบคุมตัวบุคคลตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 21 ต้องปรากฏว่าบุคคลนั้นได้กระทำการละเมิดกฎหมายขึ้น และมีความจำเป็นต้องควบคุมไว้เพื่อสอบสวน โดยพนักงานสอบสวนมีอำนาจควบคุมต…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 37 คดีที่อ้างมาตรา 90 →
ผู้ถูกควบคุมเอง สามีภริยาหรือญาติหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง พนักงานอัยการ และผู้บัญชาการเรือนจำหรือพัศดี
ให้ศาลหมายเรียกเจ้าพนักงานหรือบุคคลอื่นซึ่งก่อให้เกิดการควบคุม ขัง หรือจำคุก และผู้ที่ถูกควบคุมมาพร้อมกัน
ให้ศาลสั่งปล่อยตัวผู้นั้นไป
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26