มาตรา 41 กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. 2552

มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ข้อ ๒ ให้ยกเลิก (๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๓ (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๓) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๕ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๔) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๕) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๗๐ (พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ (๖) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๗๓ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้ “ผู้โดยสาร” หมายความว่า บุคคลผู้อยู่ในเรือ รวมทั้งผู้ที่กำลังขึ้นหรือลงเรือสำหรับโดยสาร เว้นแต่คนประจำเรือและผู้ที่รับจ้างทำงานในเรือนั้น “เรือสำหรับโดยสาร” หมายความว่า เรือที่ระบุประเภทการใช้ไว้ในใบสำคัญรับรองการตรวจเรือให้เป็นเรือประเภทเรือโดยสารหรือเรือประเภทการใช้อื่นที่อนุญาตให้ใช้บรรทุกผู้โดยสารได้ด้วย ทั้งนี้ เป็นการบรรทุกผู้โดยสารตั้งแต่หนึ่งคนขึ้นไปไม่ว่าจะมีค่าตอบแทนหรือไม่ก็ตาม ข้อ ๔ เจ้าของเรือที่ประสงค์จะขอรับใบอนุญาตใช้เรือ ให้ยื่นคำขอต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตตามแบบที่อธิบดีกรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวีประกาศกำหนด สำหรับในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาต ณ กองทะเบียนเรือ กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี สำหรับในเขตจังหวัดอื่นให้ยื่นต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาต ณ สำนักงานการขนส่งทางน้ำสาขา ข้อ ๕ คำขอตามข้อ ๔ ให้ยื่นพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐาน ดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นบุคคลธรรมดา (ก) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรประจำตัวของบุคคลซึ่งได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างประเทศของเจ้าของเรือ (ข) สำเนาใบสำคัญรับรองการตรวจเรือ (ค) หลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรดังต่อไปนี้ ๑) ในกรณีที่เป็นเรือที่ต่อหรือซื้อภายในประเทศ ให้ยื่นหนังสือรับรองการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรตามแบบ ก. ท้ายกฎกระทรวงนี้ โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการได้มาของตัวเรือ ๒) ในกรณีที่เป็นเรือที่ต่อหรือซื้อจากต่างประเทศ ให้ยื่นหนังสือรับรองการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรตามแบบ ข. ท้ายกฎกระทรวงนี้ โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ ก) วิธีการได้มาของตัวเรือ ข) สำเนาเอกสารข้อตกลงสองฝ่ายระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย (Memorandums of Agreement (MOA)) ค) ถ้าเป็นเรือที่ได้จดทะเบียนเรือไว้แล้วในต่างประเทศต้องมีหนังสือรับรองการอนุญาตให้ถอนทะเบียนเรือจากเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ของประเทศนั้น ในกรณีที่หลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักรเป็นภาษาต่างประเทศ ต้องจัดการแปลเป็นภาษาไทยแนบมาพร้อมกับคำขอนั้นด้วย (๒) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นนิติบุคคล (ก) สำเนาหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล (ข) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรประจำตัวของบุคคลซึ่งได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างประเทศของผู้มีอำนาจลงนามแทนนิติบุคคลผู้เป็นเจ้าของเรือ (ค) เอกสารและหลักฐานตาม (๑) (ข) และ (ค) (๓) ในกรณีที่เป็นการขอรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับโดยสาร (ก) สำเนาสัญญาประกันภัยและกรมธรรม์ประกันภัยที่มีผลคุ้มครองชีวิตและร่างกายของผู้โดยสารในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุอันเนื่องมาจากการใช้เรือสำหรับโดยสาร พร้อมทั้งนำสัญญาประกันภัยและกรมธรรม์ประกันภัยฉบับจริงมาแสดงด้วย (ข) เอกสารและหลักฐานตาม (๑) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นบุคคลธรรมดา หรือเอกสารและหลักฐานตาม (๒) ในกรณีที่เจ้าของเรือเป็นนิติบุคคล แล้วแต่กรณี (๔) (ยกเลิก) ในกรณีที่ตัวแทนเจ้าของเรือเป็นผู้ยื่นคำขอตามวรรคหนึ่ง ให้แนบสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรประจำตัวของบุคคลซึ่งได้รับยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชน หรือใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว หรือหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างประเทศของตัวแทนเจ้าของเรือ และสำเนาหนังสือแต่งตั้งตัวแทนด้วย สำหรับเรือที่เคยได้รับใบอนุญาตใช้เรือแล้ว หรือเรือที่ในขณะได้มาไม่ต้องขอรับใบอนุญาตใช้เรือ แต่ต่อมาได้ใช้เครื่องจักรประกอบกับเรือนั้นอันเป็นเหตุให้ต้องขอรับใบอนุญาตใช้เรือ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องยื่นหลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักร สำหรับเรือที่ยังไม่เคยได้รับใบอนุญาตใช้เรือและเจ้าของเรือได้กรรมสิทธิ์มาโดยการยกให้หรือโดยทางมรดก ให้ยื่นเอกสารและหลักฐานการยกให้หรือการได้รับมรดกแทนหลักฐานการได้มาของตัวเรือและเครื่องจักร ข้อ ๖ สัญญาประกันภัยและกรมธรรม์ประกันภัยที่นำมายื่นขอรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับโดยสารต้องระบุให้เจ้าของเรือหรือผู้ประกอบการเดินเรือสำหรับโดยสารเป็นผู้เอาประกันภัยโดยกำหนดให้ผู้โดยสารที่ได้รับความเสียหายเนื่องจากการใช้บริการเรือสำหรับโดยสารของตนหรือทายาทของผู้โดยสารนั้นเป็นผู้รับประโยชน์ กรมธรรม์ประกันภัยตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยต้องมีข้อกำหนดดังต่อไปนี้ (๑) การคุ้มครองผู้โดยสารในกรณีเกิดอุบัติเหตุอันเนื่องมาจากการใช้เรือสำหรับโดยสาร (๒) ความเสียหายที่ได้รับความคุ้มครอง ได้แก่ ความเสียหายที่ผู้โดยสารได้รับอันเนื่องมาจากอุบัติเหตุจากการใช้เรือสำหรับโดยสารจนถึงแก่ความตาย ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิงสูญเสียอวัยวะ หรือบาดเจ็บ (๓) จำนวนเงินเอาประกันภัยตามกรมธรรม์ประกันภัยต้องมีอัตราดังนี้ (ก) สูญเสียชีวิตหรือ ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง คนละไม่น้อยกว่า๑๐๐,๐๐๐ บาท (ข) สูญเสียมือหรือเท้าหรือตาหรือ สูญเสียสมรรถภาพในการใช้มือ หรือเท้าหรือสายตารวมสองข้าง คนละไม่น้อยกว่า๑๐๐,๐๐๐ บาท (ค) สูญเสียมือหรือเท้าหรือตาหรือ สูญเสียสมรรถภาพในการใช้มือ หรือเท้าหรือสายตาข้างเดียว คนละไม่น้อยกว่า๖๐,๐๐๐ บาท (ง) ค่ารักษาพยาบาลต่ออุบัติเหตุ แต่ละครั้งคนละไม่เกิน๑๕,๐๐๐ บาท ข้อ ๗ เมื่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตได้รับคำขอตามข้อ ๔ แล้ว หากปรากฏว่า (๑) คำขอรับใบอนุญาต เอกสารและหลักฐานถูกต้องและครบถ้วนตามข้อ ๕ แล้ว และเป็นกรณีเรือประมงที่ต้องขอรับใบอนุญาตทำการประมงตามกฎหมายว่าด้วยการประมงได้รับใบอนุญาตทำการประมงดังกล่าวแล้ว ให้ออกใบอนุญาตใช้เรือให้แก่ผู้ยื่นคำขอตามประเภทการใช้เรือหรือตามใบสำคัญรับรองการตรวจเรือ แล้วแต่กรณี (๒) เจ้าของเรือหรือตัวแทนเจ้าของเรือไม่สามารถนำหนังสือรับรองการอนุญาตให้ถอนทะเบียนเรือมาแสดงได้ เนื่องจากเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ออกให้ไม่ทัน ให้ระบุเหตุผลความจำเป็นต้องใช้เรือไว้ในคำร้องท้ายคำขอ พร้อมกับแนบหนังสือรับรองการดำเนินการขอถอนทะเบียนเรือ ในกรณีดังกล่าวเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตจะออกใบอนุญาตใช้เรือไปก่อนก็ได้ แต่ให้กำหนดเงื่อนไขในใบอนุญาตใช้เรือว่าในการขออนุญาตใช้เรือครั้งต่อไปเจ้าของเรือหรือตัวแทนเจ้าของเรือจะต้องนำหนังสือรับรองการอนุญาตให้ถอนทะเบียนเรือมาแสดงต่อเจ้าพนักงานออกใบอนุญาตด้วย ข้อ ๘ ใบอนุญาตใช้เรือให้เป็นไปตามแบบ บ.๙๕ ท้ายกฎกระทรวงนี้ ใบอนุญาตใช้เรือให้มีอายุไม่เกินสิบสองเดือน สำหรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับโดยสาร ให้มีอายุไม่เกินกว่ากำหนดความคุ้มครองตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัย แต่ทั้งนี้ ต้องไม่เกินสิบสองเดือนนับแต่วันที่ออกใบอนุญาต ใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมง ให้กำหนดระยะเวลาสิ้นสุดของใบอนุญาตใช้เรือไม่เกินกว่าอายุใบอนุญาตทำการประมงตามกฎหมายว่าด้วยการประมง ข้อ ๙ ใบอนุญาตใช้เรือที่ได้ออกตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ ให้ใช้ได้ต่อไปจนกว่าใบอนุญาตนั้นจะสิ้นอายุ คำขอรับใบอนุญาตใช้เรือที่ได้ยื่นไว้ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๘ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านน้ำไทย พระพุทธศักราช ๒๔๕๖ และยังอยู่ในระหว่างการพิจารณา ให้ถือว่าเป็นคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือตามกฎกระทรวงนี้ ในกรณีที่คำขอรับใบอนุญาตใช้เรือ หรือกรมธรรม์ประกันภัยที่ได้ยื่นพร้อมคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือตามวรรคสองมีข้อความและจำนวนเงินที่แตกต่างไปจากคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือและกรมธรรม์ประกันภัยตามกฎกระทรวงนี้ เจ้าพนักงานออกใบอนุญาตมีอำนาจสั่งให้ผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับใบอนุญาตใช้เรือและกรมธรรม์ประกันภัยเพื่อให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ได้ ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เกื้อกูล ด่านชัยวิจิตร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร ยังไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ในปัจจุบัน และสร้างภาระให้แก่ประชาชนเกินความจำเป็น สมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสารเสียใหม่เพื่อให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ ข้อ ๕ ใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงที่ได้ออกก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับให้ยังคงใช้ได้ต่อไปจนกว่าใบอนุญาตนั้นจะสิ้นอายุ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือ และการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๒ ยังไม่มีการกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับเอกสารและหลักฐานในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมง รวมทั้งยังไม่ได้มีการกำหนดอายุใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงให้สอดคล้องกับอายุใบอนุญาตทำการประมง สมควรแก้ไขเพิ่มเติมการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมงเพื่อให้มีการควบคุมที่สอดคล้องกับมาตรการในการแก้ปัญหาการทำการประมงผิดกฎหมาย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๘ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร พ.ศ. ๒๕๕๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตใช้เรือและการประกันภัยเรือสำหรับโดยสาร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๑ กำหนดให้ในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือสำหรับเรือประมง เจ้าของเรือต้องยื่นหนังสือรับรองจากกรมประมงด้วย เพื่อเป็นการสนับสนุนมาตรการแก้ไขปัญหา การทำการประมงผิดกฎหมาย แต่ปัจจุบันปัญหาดังกล่าวได้มีมาตรการควบคุมและเฝ้าระวังที่เหมาะสม และมีประสิทธิภาพจนทำให้สถานการณ์ได้คลี่คลายลง สมควรยกเลิกหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเอกสาร และหลักฐานดังกล่าวเพื่อลดภาระและขั้นตอนในการขอรับใบอนุญาตใช้เรือ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้