มาตรา 48 พระราชบัญญัติคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2522
ภาค ๑ คณะกรรมการกฤษฎีกา · หมวด ๓ กรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์
มาตรา ๔๘ เมื่อมีข้อเสนอแนะของคณะกรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์ตามมาตรา ๔๗ (๕) นายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้ารัฐบาลมีอำนาจสั่งการอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ของรัฐละเลยต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้าเกินควร
มีคำสั่งให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องดำเนินการให้เจ้าหน้าที่ของรัฐในสังกัดปฏิบัติหน้าที่ภายในเวลาที่กำหนด (๒) ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการนอกเหนืออำนาจหน้าที่หรือกระทำการขัดหรือไม่ถูกต้องตามกฎหมาย หรือกระทำการไม่ถูกต้องตามขั้นตอนหรือวิธีการอันเป็นสาระสำคัญที่กำหนดไว้สำหรับกรณีนั้น
หรือกระทำการโดยไม่สุจริตหรือโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร มีคำสั่งให้เพิกถอนการกระทำนั้นหรือสั่งให้เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่สั่งเพิกถอนการกระทำนั้น (๓) ในกรณีที่มีความรีบด่วนและจำเป็น ไม่ว่าจะเป็นกรณีตาม (๑) หรือ (๒) มีคำสั่งใหม่หรือมีคำสั่งเปลี่ยนแปลงการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐ
ในการเสนอข้อเสนอแนะเพื่อให้นายกรัฐมนตรีสั่งการตามวรรคหนึ่ง คณะกรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์จะต้องให้เหตุผลและหลักฐานสนับสนุนข้อเสนอแนะอย่างชัดแจ้ง ถ้าเป็นกรณีเสนอให้นายกรัฐมนตรีสั่งการตามวรรคหนึ่ง (๒) จะต้องระบุด้วยว่าจะให้มีผลย้อนหลังหรือไม่เพียงใด หรือมีเงื่อนไขอย่างใด
และถ้าเป็นกรณีเสนอให้นายกรัฐมนตรีสั่งการตามวรรคหนึ่ง (๓) จะต้องแสดงให้นายกรัฐมนตรีเห็นได้ชัดแจ้งว่าการมีคำสั่งใหม่หรือการมีคำสั่งเปลี่ยนแปลงการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐดังกล่าวมีความรีบด่วนและจำเป็นอย่างไร และสมควรให้คำสั่งดังกล่าวมีผลใช้บังคับตั้งแต่เมื่อใด หรือมีเงื่อนไขอย่างใด นอกจากนี้
ในกรณีเสนอให้นายกรัฐมนตรีสั่งการตามวรรคหนึ่ง (๓) นี้
คณะกรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์จะต้องคำนึงด้วยว่าการมีคำสั่งใหม่หรือมีคำสั่งเปลี่ยนแปลงการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐโดยนายกรัฐมนตรีนี้จะเป็นการกระทบกระเทือนต่อความรับผิดชอบโดยตรงของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องอันจะเป็นผลเสียหายแก่ระบบบริหารราชการแผ่นดินหรือไม่เพียงใด
สรุปมาตรา 48 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI
มาตรานี้ให้นายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้ารัฐบาลมีอำนาจสั่งการเมื่อมีข้อเสนอแนะของคณะกรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์ตามมาตรา ๔๗ (๕) ได้สามทาง คือสั่งให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐดำเนินการให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่ภายในเวลาที่กำหนดเมื่อละเลยหรือล่าช้าเกินควร สั่งเพิกถอนการกระทำหรือให้ผู้มีอำนาจสั่งเพิกถอนเมื่อเจ้าหน้าที่กระทำนอกอำนาจ ขัดกฎหมาย ผิดขั้นตอนอันเป็นสาระสำคัญ ไม่สุจริตหรือไม่มีเหตุผลอันสมควร และในกรณีรีบด่วนจำเป็นจะมีคำสั่งใหม่หรือเปลี่ยนแปลงการกระทำก็ได้ โดยข้อเสนอแนะต้องมีเหตุผลและหลักฐานชัดแจ้ง ระบุผลย้อนหลังหรือเงื่อนไข และคำนึงถึงผลกระทบต่อความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่และระบบบริหารราชการแผ่นดิน
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 48 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 48
นายกรัฐมนตรีสั่งการอะไรได้เมื่อเจ้าหน้าที่ละเลยหน้าที่
มีคำสั่งให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องดำเนินการให้เจ้าหน้าที่ของรัฐในสังกัดปฏิบัติหน้าที่ภายในเวลาที่กำหนด
กรณีเจ้าหน้าที่ทำนอกอำนาจหรือผิดขั้นตอนจะสั่งอย่างไร
มีคำสั่งให้เพิกถอนการกระทำนั้น หรือสั่งให้เจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจหน้าที่สั่งเพิกถอนการกระทำนั้น
กรณีเร่งด่วนนายกรัฐมนตรีออกคำสั่งใหม่เองได้ไหม
ได้ ในกรณีที่มีความรีบด่วนและจำเป็น จะมีคำสั่งใหม่หรือมีคำสั่งเปลี่ยนแปลงการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐก็ได้
ข้อเสนอแนะที่เสนอต่อนายกรัฐมนตรีต้องมีอะไรบ้าง
ต้องให้เหตุผลและหลักฐานสนับสนุนอย่างชัดแจ้ง กรณีเสนอให้เพิกถอนต้องระบุว่าจะให้มีผลย้อนหลังหรือไม่เพียงใดหรือมีเงื่อนไขอย่างใด และกรณีเสนอให้มีคำสั่งใหม่ต้องแสดงความรีบด่วนจำเป็น วันที่มีผลใช้บังคับ และคำนึงถึงผลกระทบต่อความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่และระบบบริหารราชการแผ่นดิน
มาตราใกล้เคียง
↑ ดูพระราชบัญญัติคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2522ทั้งหมด
🗓️ ตัวบทนี้ดึงเข้าคลังเมื่อ 2026-07-14 (วันที่เราดึงข้อมูล ไม่ใช่วันที่กฎหมายถูกแก้ไข)
⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง