มาตรา 94 พระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. 2542
หมวด ๘ บทกำหนดโทษ
มาตรา ๙๔ ผู้ใดประกอบธุรกิจการให้บริการชั่งตวงหรือวัดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๗ อยู่แล้วในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ถ้าประสงค์จะประกอบธุรกิจดังกล่าวต่อไป ให้แจ้งการประกอบธุรกิจตามมาตรา ๑๗ ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
และเมื่อได้แจ้งการประกอบธุรกิจแล้วให้ถือว่าผู้นั้นได้รับหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจตามพระราชบัญญัตินี้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ ชวน หลีกภัย นายกรัฐมนตรี
บัญชีมาตราชั่งตวงวัดตามมาตรา ๙ ก. มาตราชั่งตวงวัดในระบบเมตริก (๑) หน่วยมูลฐานของความยาวให้เป็นเมตร คือ ความยาวของทางเดินของแสงในสุญญากาศในช่วงเวลา ๑ ใน ๒๙๙,๗๙๒,๔๕๘ ของหนึ่งวินาที ให้จำนวนหน่วยของความยาวเป็นดังต่อไปนี้ ชื่ออัตราอักษรย่อ กิโลเมตรเท่ากับ พันเมตรกม. เฮกโตเมตรเท่ากับ ร้อยเมตรฮม.
เดคาเมตรเท่ากับ สิบเมตรดคม. เมตรเท่ากับ หนึ่งเมตรม. เดซิเมตรเท่ากับ หนึ่งในสิบของหนึ่งเมตรดม. เซนติเมตรเท่ากับ หนึ่งในร้อยของหนึ่งเมตรซม. มิลลิเมตรเท่ากับ หนึ่งในพันของหนึ่งเมตรมม. ไมโครเมตรเท่ากับ หนึ่งในล้านของหนึ่งเมตรมคม. (๒) หน่วยของพื้นที่ให้เป็นตารางเมตร คือ
พื้นที่ตารางเหลี่ยมมีด้านกว้างยาวด้านละหนึ่งเมตร ให้จำนวนหน่วยของพื้นที่เป็นดังต่อไปนี้ ชื่ออัตราอักษรย่อ ตารางกิโลเมตรเท่ากับ ล้านตารางเมตรกม.๒ ตารางเฮกโตเมตรเท่ากับ หมื่นตารางเมตรฮม.๒ ตารางเดคาเมตรเท่ากับ ร้อยตารางเมตรดคม.๒ ตารางเมตรเท่ากับ หนึ่งตารางเมตรม.๒ ตารางเดซิเมตรเท่ากับ
หนึ่งในร้อยของหนึ่งตารางเมตรดม.๒ ตารางเซนติเมตรเท่ากับ หนึ่งในหมื่นของหนึ่งตารางเมตรซม.๒ ตารางมิลลิเมตรเท่ากับ หนึ่งในล้านของหนึ่งตารางเมตรมม.๒ (๓) หน่วยของปริมาตรให้เป็นลูกบาศก์เมตร คือ ปริมาตรที่บรรจุอยู่ในลูกบาศก์ มีด้านกว้างยาวและสูงด้านละหนึ่งเมตร ให้จำนวนหน่วยของปริมาตรเป็นดังต่อไปนี้
ชื่ออัตราอักษรย่อ ลูกบาศก์กิโลเมตรเท่ากับ พันล้านลูกบาศก์เมตรกม.๓ ลูกบาศก์เฮกโตเมตรเท่ากับ ล้านลูกบาศก์เมตรฮม.๓ ลูกบาศก์เดคาเมตรเท่ากับ พันลูกบาศก์เมตรดคม.๓ ลูกบาศก์เมตรเท่ากับ หนึ่งลูกบาศก์เมตรม.๓ ลูกบาศก์เดซิเมตรเท่ากับ หนึ่งในพันของหนึ่งลูกบาศก์เมตรดม.๓ ลูกบาศก์เซนติเมตรเท่ากับ
หนึ่งในล้านของหนึ่งลูกบาศก์เมตรซม.๓ ลูกบาศก์มิลลิเมตรเท่ากับ หนึ่งในพันล้านของหนึ่งลูกบาศก์เมตรมม.๓ (๔) หน่วยของความจุให้เป็นลิตร คือ ปริมาตรของน้ำบริสุทธิ์หนักหนึ่งกิโลกรัม ณ อุณหภูมิ ๔ องศาเซลเซียส เมื่อความกดบรรยากาศปกติ ให้จำนวนหน่วยของความจุเป็นดังต่อไปนี้ ชื่ออัตราอักษรย่อ กิโลลิตรเท่ากับ
พันลิตรกล. เฮกโตลิตรเท่ากับ ร้อยลิตรฮล. เดคาลิตรเท่ากับ สิบลิตรดคล. ลิตรเท่ากับ หนึ่งลิตรล. เดซิลิตรเท่ากับ หนึ่งในสิบของหนึ่งลิตรดล. เซนติลิตรเท่ากับ หนึ่งในร้อยของหนึ่งลิตรซล. มิลลิลิตรเท่ากับ หนึ่งในพันของหนึ่งลิตรมล. เพื่อประโยชน์ในการแสดงปริมาตรให้ถือว่าหนึ่งลิตรเท่ากับหนึ่งลูกบาศก์เดซิเมตร
(๕)หน่วยมูลฐานของมวลสารให้เป็นกิโลกรัม คือ มวลสารซึ่งเท่ากับมวลสารแบบประถมระหว่างประเทศของกิโลกรัม ให้จำนวนหน่วยของมวลสารเป็นดังต่อไปนี้ ชื่ออัตราอักษรย่อ เมตริกตันเท่ากับ พันกิโลกรัมต. เมตริกควินตันเท่ากับ ร้อยกิโลกรัมควต. กิโลกรัมเท่ากับ หนึ่งกิโลกรัมกก. เฮกโตกรัมเท่ากับ
หนึ่งในสิบของหนึ่งกิโลกรัมฮก. เดคากรัมเท่ากับ หนึ่งในร้อยของหนึ่งกิโลกรัมดคก. กรัมเท่ากับ หนึ่งในพันของหนึ่งกิโลกรัมก. เดซิกรัมเท่ากับ หนึ่งในหมื่นของหนึ่งกิโลกรัมดก. เซนติกรัมเท่ากับ หนึ่งในแสนของหนึ่งกิโลกรัมซก. มิลลิกรัมเท่ากับ หนึ่งในล้านของหนึ่งกิโลกรัมมก. ไมโครกรัมเท่ากับ
หนึ่งในพันล้านของหนึ่งกิโลกรัมมคก. เพื่อประโยชน์ในการแสดงน้ำหนัก ให้ถือว่าจำนวนหน่วยของมวลสารแห่งสิ่งใดเป็นจำนวนหน่วยของน้ำหนักแห่งสิ่งนั้น (๖) หน่วยมูลฐานของเวลาให้เป็นวินาที คือ ระยะเวลาเท่ากับ ๙,๑๙๒,๖๓๑,๗๗๐ คาบของการแผ่รังสีที่สมนัยกับการเปลี่ยนระดับไฮเปอร์ไฟน์สองระดับของอะตอมซีเซียม - ๑๓๓
ในสถานะพื้นฐาน (๗) หน่วยมูลฐานของกระแสไฟฟ้าให้เป็นแอมแปร์ คือ ปริมาณของกระแสไฟฟ้า ซึ่งถ้ารักษาให้คงที่อยู่ในตัวนำสองเส้นที่มีความยาวอนันต์ มีพื้นที่ภาคตัดขวางกลมเล็กมากจนไม่จำเป็นต้องคำนึงถึง และวางอยู่คู่ขนานห่างกันหนึ่งเมตรในสุญญากาศแล้ว จะทำให้เกิดแรงระหว่างตัวนำทั้งสองเท่ากับ ๒ x ๑๐-๗ นิวตัน
ต่อความยาวหนึ่งเมตร (๘) หน่วยมูลฐานของอุณหภูมิทางเทอร์โมไดนามิกส์ให้เป็นเคลวิน ซึ่งเท่ากับ ๑ ใน ๒๗๓.๑๖ ของอุณหภูมิทางเทอร์โมไดนามิกส์ของจุดสามสภาวะของน้ำ หน่วยเคลวินให้ใช้สำหรับแสดงช่วงอุณหภูมิ หรือความแตกต่างของอุณหภูมิด้วย ในกิจการทั้งปวง ให้ใช้หน่วยอุณหภูมิเป็นองศาเซลเซียสได้
อุณหภูมิเป็นองศาเซลเซียสเท่ากับอุณหภูมิทางเทอร์โมไดนามิกส์ลบด้วย ๒๗๓.๑๕ (๙) หน่วยมูลฐานของปริมาณสารให้เป็นโมล คือ ปริมาณสารของระบบที่ประกอบด้วยองค์ประกอบมูลฐาน ซึ่งมีจำนวนเท่ากับจำนวนอะตอมใน ๐.๐๑๒ กิโลกรัม ของคาร์บอน-๑๒ เมื่อใช้โมลต้องระบุองค์ประกอบมูลฐาน ซึ่งอาจจะเป็นอะตอมโมเลกุล ไอออนอิเล็กตรอน
อนุภาคอื่น ๆ หรือกลุ่มของอนุภาคตามที่กำหนด (๑๐) หน่วยมูลฐานของความเข้มแห่งการส่องสว่างให้เป็นแคนเดลา คือ ความเข้มแห่งการส่องสว่าง ในทิศทางที่กำหนดให้ของแหล่งกำเนิด ซึ่งแผ่รังสีเอกรงค์ด้วยความถี่ ๕๔๐ x ๑๐๑๒ เฮิรตซ์ และมีความเข้มแผ่รังสีในทิศทางนั้นเท่ากับ ๑ ใน ๖๘๓ วัตต์ ต่อสเตอเรเดียน ข.
มาตราชั่งตวงวัดในระบบประเพณีที่เทียบเข้าหาระบบเมตริก (๑) หน่วยของความยาว ชื่ออัตราอักษรย่อ เส้นให้เท่ากับ สี่สิบเมตรส. วาให้เท่ากับ สองเมตรว. ศอกให้เท่ากับ หนึ่งในสองของหนึ่งเมตรศ. คืบให้เท่ากับ หนึ่งในสี่ของหนึ่งเมตรค. (๒) หน่วยของพื้นที่ ชื่ออัตราอักษรย่อ ไร่ให้เท่ากับ พันหกร้อยตารางเมตรร.
งานให้เท่ากับ สี่ร้อยตารางเมตรง. ตารางวาให้เท่ากับ สี่ตารางเมตรว.๒ (๓) หน่วยของความจุ ชื่ออัตราอักษรย่อ เกวียนหลวงให้เท่ากับ สองพันลิตรกว. บั้นหลวงให้เท่ากับ พันลิตรบ. สัดหลวงให้เท่ากับ ยี่สิบลิตรส. ทะนานหลวงให้เท่ากับ หนึ่งลิตรท. (๔) หน่วยของน้ำหนัก ชื่ออัตราอักษรย่อ หาบหลวงให้เท่ากับ
หกสิบกิโลกรัมห. ชั่งหลวง ให้เท่ากับ หกร้อยกรัมช. กะรัตหลวงให้เท่ากับ หนึ่งเมตริกกะรัตหรือยี่สิบเซนติกรัมกร. กะรัตหลวง ให้ใช้สำหรับอัญมณีเท่านั้น
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พระพุทธศักราช ๒๔๖๖ ได้ใช้บังคับมานานแล้ว แม้ว่าจะมีการแก้ไขเพิ่มเติมหลายครั้ง แต่บทบัญญัติบางประการยังไม่เหมาะสมกับสภาวการณ์ปัจจุบัน สมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยมาตราชั่งตวงวัดเสียใหม่
เพื่อลดมาตรการควบคุมของรัฐมาเป็นการกำกับดูแลให้ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ที่เหมาะสม อันเป็นการส่งเสริมและให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับเครื่องชั่งตวงวัดมากยิ่งขึ้น รวมทั้งเพื่อส่งเสริมผู้ประกอบธุรกิจในการผลิตเครื่องชั่งตวงวัดเพื่อการส่งออกไปนอกราชอาณาจักร จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
*พระราชกฤษฎีกาแก้ไขบทบัญญัติให้สอดคล้องกับการโอนอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. ๒๕๔๕ พ.ศ. ๒๕๔๕
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 94 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณมาตราใกล้เคียง
↑ ดูพระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. 2542ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-21
⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง