คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 545/2504

เจ้าหนี้ให้ลูกหนี้กู้เงินโดยลูกหนี้มอบโฉนดให้ยึดไว้เป็นประกันนั้น ไม่มีสิทธิยึดหน่วงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 241 จึงไม่ใช่เจ้าหนี้มีประกันตามพระราชบัญญัติล้มละลายมาตรา 6 เมื่อลูกหนี้ต้องคำพิพากษาให้ล้มละลาย เจ้าหนี้จะยื่นคำขอรับชำระหนี้เกิน 2 เดือนไม่ได้ ตามพระราชบัญญัติล้มละลายมาตรา 91 เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สั่งยกคำขอเจ้าหนี้จึงยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเจ้าของคดีล้มละลาย เมื่อศาลแพ่งมีคำสั่งอย่างใดแล้ว คู่ความมีสิทธิอุทธรณ์ได้

ศาลแพ่งพิพากษาให้จำเลยล้มละลาย ผู้ร้องยื่นคำขอรับชำระหนี้โดยอ้างว่าจำเลยกู้เงิน ๑๓,๑๒๕ บาท และมอบโฉนดให้ยึดไว้เป็นประกันหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำสั่งว่า ผู้ร้องยื่นคำขอเกิน ๒ เดือนตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙๑ จึงสั่งไม่รับ ผู้ร้องจึงยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งว่ายื่นเกิน ๒ เดือนได้เพราะเป็นเจ้าหนี้มีประกันตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา ๖,๙๕,๙๖ (๑) เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์คัดค้านว่า ผู้ร้องไม่ใช่เจ้าหนี้มีประกันตามมาตรา ๖ ขอให้ยกคำร้อง ศาลแพ่งเห็นว่า สิทธิของผู้ร้องที่ยึดโฉนดไว้ แม้จะไม่ใช่สิทธิยึดหน่วงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๒๔๑ แต่ก็เป็นสิทธิยึดหน่วงตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา ๖ ซึ่งใช้คำว่าสิทธิยึดหน่วงเฉยๆ ผู้ร้องมีสิทธิยื่นคำขอรับชำระหนี้เกิน ๒ เดือน ได้ จึงสั่งให้รับคำขอรับชำระหนี้ของผู้ร้อง เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อุทธรณ์และยื่นคำร้องมาด้วยว่า ศาลแพ่งเรียกค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์อย่างคดีแพ่งธรรมดา ควรเรียกเพียง ๑๕ บาท ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา ๑๗๕ ผู้ร้องแก้อุทธรณ์ว่า เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มีสิทธิอุทธรณ์คำสั่ง ศาลแพ่ง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ผู้ร้องไม่ใช่เจ้าหนี้มีประกัน และให้เรียกค่าขึ้นศาลเพียง ๒๐ บาทตามพระราชบัญญัติล้มละลาย มาตรา ๑๗๙ จึงพิพากษากลับคำสั่งศาลแพ่ง และให้คืนค่าขึ้นศาลที่เกินมาให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ ผู้ร้องฎีกาว่า เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ไม่มีอำนาจอุทธรณ์คำสั่งศาลแพ่งและผู้ร้องเป็นเจ้าหนี้มีประกัน ศาลฎีกาเห็นว่าไม่มีกฎหมายบัญญัติว่า คำสั่งศาลแพ่งเป็นที่สุด จึงอุทธรณ์ฎีกาได้ และผู้ร้องไม่ใช่เจ้าหนี้มีประกันตามมาตรา ๖ เพราะไม่มีสิทธิยึดหน่วงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๒๔๑ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 545/2504 นายบุญทรง อึ้งภากรณ์ โจทก์ นายโสภา แก้วจู จำเลย นายสุทธิ นาคสมภพ ผู้ร้อง