คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3936/2528

ในการร้องขอสั่งถอนผู้จัดการมรดก เมื่อการแบ่งปันทรัพย์มรดก ยังมีปัญหาข้อแย้งกันอยู่ว่าจะแบ่งตามคำพิพากษาหรือตาม สัญญาประนีประนอมยอมความซึ่งทายาทบางคนลงชื่อ ทั้งการแบ่งทั้ง 2 ประการก็ผูกพันเฉพาะทายาทบางคนที่เป็นคู่ความ ตามคำพิพากษาและทายาทที่ลงชื่อในสัญญา การจัดการมรดก จึงยังไม่เสร็จสิ้นผู้จัดการมรดกจะต้องรวบรวมทรัพย์มรดกเพื่อแบ่งปัน ให้แก่ทายาทซึ่งมิได้เป็นคู่ความตามคำพิพากษาและมิได้ลงชื่อเป็น คู่กรณีในสัญญาประนีประนอมยอมความ การที่จะสั่งถอนผู้จัดการมรดก ในขณะนี้จึงไม่ชอบ

กรณีสืบเนื่องจากศาลมีคำสั่งตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกของนายเก๋งโอ๋ว ต่อมาผู้ร้องยื่นคำร้องว่าหลังจากเจ้ามรดกถึงแก่กรรม นางกิ่งทองฟ้องเรียกทรัพย์มรดกจากผู้ร้อง ศาลฎีกาพิพากษาให้ผู้ร้องแบ่งทรัพย์มรดกแก่นางกิ่งทอง ๙ ใน ๒๑ ส่วนระหว่างบังคับคดี นางกิ่งทอง ผู้ร้อง ผู้คัดค้าน นางวรนุชและนางวิไลวรรณทายาทเจ้ามรดกตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความแบ่งมรดก โดยไม่ให้บังคับตามคำพิพากษาศาลฎีกา ถือได้ว่ามีการจัดแบ่งมรดกกันเสร็จเรียบร้อยแล้ว ความจำเป็นของผู้จัดการมรดกจะเข้าจัดการมรดกจึงระงับสิ้นไป ขอให้ถอนผู้คัดค้านออกจากการเป็นผู้จัดการมรดก ผู้คัดค้านยื่นคำคัดค้านว่า สัญญาประนีประนอมทำขึ้นโดยมิชอบด้วยกฎหมายไม่มีผลผูกพันคู่กรณีและบุคคลภายนอก ทั้งไม่มีเหตุที่จะเพิกถอนผู้จัดการมรดกขอให้ยกคำร้อง ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้เพิกถอนผู้คัดค้านออกจากการเป็นผู้จัดการมรดก ผู้คัดค้านอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกคำร้อง ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่านายเก๋งโอ๋วเป็นสามีนางกิ่งทอง มีบุตรด้วยกัน ๖ คนเมื่อนายเก๋งโอ๋วถึงแก่กรรมนางกิ่งทองฟ้องผู้ร้องขอให้แบ่งมรดกของนายเก๋งโอ๋วศาลฎีกาพิพากษาให้ผู้ร้องแบ่งทรัพย์มรดกตามฟ้องให้นางกิ่งทอง ๙ ใน ๒๑ ส่วนตามคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๒๙๗/๒๕๑๙ ระหว่างบังคับคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกานางกิ่งทอง ผู้ร้อง ผู้คัดค้าน นางวรนุชและนางวิไลวรรณตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความไม่ให้บังคับตามคำพิพากษาศาลฎีกา โดยให้แบ่งทรัพย์มรดกกันระหว่างบุคคลดังกล่าวเสียใหม่ ต่อมาผู้คัดค้านยื่นคำร้องขอเป็นคดีนี้ ศาลมีคำสั่งตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดก ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การแบ่งปันทรัพย์มรดกรายนี้ยังมีปัญหาข้อแย้งกันอยู่ว่าจะแบ่งตามคำพิพากษาศาลฎีกาหรือตามสัญญาประนีประนอมยอมความ ทั้งการแบ่งทั้ง ๒ ประการดังกล่าวก็ผูกพันเฉพาะทายาทบางคนที่เป็นคู่ความตามคำพิพากษาศาลฎีกาและทายาทที่ลงชื่อในสัญญาดังกล่าว สัญญาประนีประนอมยอมความมีทายาทบางคนลงชื่อมีทายาทอีก ๒ คน มิได้ร่วมลงชื่อด้วยสัญญาผูกพันเฉพาะทายาทที่ลงชื่อในสัญญาการจัดการมรดกจึงยังไม่เสร็จสิ้น ผู้คัดค้านซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกจะต้องรวบรวมทรัพย์มรดกเพื่อแบ่งปันให้แก่ทายาทซึ่งมิได้เป็นคู่ความตามคำพิพากษาศาลฎีกาและมิได้ลงชื่อเป็นคู่กรณีในสัญญาประนีประนอมยอมความ ดังนี้จึงมีความจำเป็นที่จะต้องจัดการมรดกรายนี้ต่อไปอีก การที่จะเพิกถอนผู้คัดค้านจากการเป็นผู้จัดการมรดกในขณะนี้ย่อมเป็นการไม่ชอบ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3936/2528 นายเพิ่มศักดิ์ เก่งมานะ ผู้ร้อง นายเพิ่มยศ เก่งมานะ ผู้คัดค้าน