คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3180/2532

เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้โดยอาศัยมูลหนี้ตามเช็ค มิใช่ตามสัญญากู้ เมื่อเจ้าหนี้นำเช็คมายื่นขอรับชำระหนี้เกิน 1 ปี จึงขาดอายุความ ต้องห้ามมิให้ขอรับชำระหนี้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 94 (1) การยื่นคำร้องขอรับชำระหนี้ตามเช็คในคดีล้มละลายไม่ใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องกับความผิดทางอาญาฐานออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ดังนั้น การที่เจ้าหนี้ฟ้องลูกหนี้เป็นคดีอาญา ไม่ทำให้อายุความฟ้องคดีแพ่งเปลี่ยนแปลงไปตามมาตรา 51 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

คดีนี้สืบเนื่องจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ลูกหนี้ (จำเลย) เด็ดขาดเมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม ๒๕๒๘ เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามเช็คพร้อมดอกเบี้ย ๑,๑๐๒,๓๒๘ บาท จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้ที่ ๑ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สอบสวนแล้ว เห็นควรให้ยกคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ เจ้าหนี้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน เจ้าหนี้ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้เจ้าหนี้ขอรับชำระหนี้โดยอาศัยมูลหนี้ตามเช็คมิใช่หนี้ตามสัญญากู้ ได้ความว่า เช็คพิพาทสั่งจ่ายลงวันที่ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๒๗ เจ้าหนี้นำมายื่นขอรับชำระหนี้ วันที่ ๑๗ ธันวาคม ๒๕๒๘ เกิน ๑ ปี ขาดอายุความ หนี้ตามเช็คพิพาทจึงเป็นหนี้ที่มิอาจจะขอรับชำระหนี้ได้ตามพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. ๒๔๘๓ มาตรา ๙๔ (๑) ที่เจ้าหนี้ฎีกาว่า เจ้าหนี้เคยฟ้องลูกหนี้เป็นคดีล้มละลายต่อศาลแพ่งภายในอายุความ แต่ในระหว่างพิจารณาคดี ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีเพื่อให้เจ้าหนี้มาขอรับชำระหนี้ในคดีนี้ คดีจึงไม่ขาดอายุความนั้นเห็นว่าข้อเท็จจริงตามที่เจ้าหนี้อ้างดังกล่าว เจ้าหนี้มิได้กล่าวไว้ในคำขอรับชำระหนี้ หรือมีหลักฐานมาแสดงต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ในชั้นขอรับชำระหนี้แต่อย่างใดข้อเท็จจริงดังกล่าวจึงมิใช่ข้อที่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกาจึงไม่รับวินิจฉัย ที่เจ้าหนี้ฎีกาว่า เจ้าหนี้ได้ฟ้องลูกหนี้และกรรมการของลูกหนี้เป็นคดีอาญาและศาลอาญามีคำพิพากษาลงโทษจำคุกกรรมการของลูกหนี้ไปแล้ว สิทธิของเจ้าหนี้ที่จะฟ้องคดีแพ่งย่อมมีกำหนด ๑๐ ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๘ คดีไม่ขาดอายุความนั้น ศาลฎีกาเห็นว่า การยื่นคำร้องขอรับชำระหนี้ตามเช็คในคดีล้มละลายนั้นไม่ใช่คดีแพ่งเกี่ยวเนื่องกับความผิดอาญาฐานออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น ดังนั้น การที่เจ้าหนี้ฟ้องลูกหนี้เป็นคดีอาญาดังกล่าวจนศาลพิพากษาลงโทษลูกหนี้หรือกรรมการของลูกหนี้จนคดีเด็ดขาดแล้วก็ไม่ทำให้อายุความฟ้องคดีแพ่งต้องเปลี่ยนแปลงไปตามมาตรา ๕๑ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เมื่อเช็คที่เจ้าหนี้นำมายื่นขอรับชำระหนี้มีอายุเกิน ๑ ปี นับแต่วันที่สั่งจ่าย จึงขาดอายุความเจ้าหนี้ไม่มีสิทธิได้รับชำระหนี้ตามกฎหมายล้มละลาย ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนตามคำสั่งของศาลชั้นต้นที่ยกคำขอรับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ชอบแล้ว ฎีกาของเจ้าหนี้ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3180/2532 นายเลี่ยงโป่ แซ่ตั้ง โจทก์ นายธานี กลีบบัว เจ้าหนี้ บริษัทไพบูลย์เครดิต จำกัด กับพวก จำเลย