⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 1464

มาตรา 1464 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๕ ครอบครัว · ลักษณะ ๑ การสมรส
มาตรา 1464 ในกรณีที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นคนวิกลจริต ไม่ว่าศาลจะได้สั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือไม่ ถ้าคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งไม่อุปการะเลี้ยงดูฝ่ายที่วิกลจริตตามมาตรา 1461 วรรคสอง หรือกระทำการหรือไม่กระทำการอย่างใด อันเป็นเหตุให้ฝ่ายที่วิกลจริตตกอยู่ในภาวะอันน่าจะเกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ หรือตกอยู่ในภาวะอันน่าจะเกิดความเสียหายทางทรัพย์สินถึงขนาด บุคคลตามที่ระบุไว้ในมาตรา 28 หรือผู้อนุบาลอาจฟ้องคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูให้แก่ฝ่ายที่วิกลจริต หรือขอให้ศาลมีคำสั่งใด ๆ เพื่อคุ้มครองฝ่ายที่วิกลจริตนั้นได้ ในกรณีฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูตามวรรคหนึ่ง ถ้ายังมิได้มีคำสั่งของศาลว่าคู่สมรสซึ่งวิกลจริตเป็นคนไร้ความสามารถก็ให้ขอต่อศาลในคดีเดียวกันให้ศาลมีคำสั่งว่าคู่สมรสซึ่งวิกลจริตนั้นเป็นคนไร้ความสามารถ โดยขอให้ตั้งตนเองหรือผู้อื่นที่ศาลเห็นสมควรเป็นผู้อนุบาล หรือถ้าได้มีคำสั่งของศาลแสดงว่าคู่สมรสซึ่งวิกลจริตเป็นคนไร้ความสามารถอยู่แล้ว จะขอให้ถอดถอนผู้อนุบาลคนเดิม และแต่งตั้งผู้อนุบาลคนใหม่ก็ได้ ในการขอให้ศาลมีคำสั่งใด ๆ เพื่อคุ้มครองคู่สมรสฝ่ายที่วิกลจริตโดยมิได้เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูด้วยนั้น จะไม่ขอให้ศาลมีคำสั่งให้คู่สมรสฝ่ายที่วิกลจริตนั้นเป็นคนไร้ความสามารถ หรือจะไม่ขอเปลี่ยนผู้อนุบาลก็ได้ แต่ถ้าศาลเห็นว่าวิธีการคุ้มครองที่ขอนั้นจำต้องมีผู้อนุบาลหรือเปลี่ยนผู้อนุบาล ให้ศาลมีคำสั่งให้จัดการทำนองเดียวกับที่บัญญัติไว้ในวรรคสอง แล้วจึงมีคำสั่งคุ้มครองตามที่เห็นสมควร

สรุปมาตรา 1464 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดว่าในกรณีที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นคนวิกลจริต ไม่ว่าศาลจะได้สั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือไม่ ถ้าคู่สมรสอีกฝ่ายไม่อุปการะเลี้ยงดูฝ่ายที่วิกลจริตตามมาตรา ๑๔๖๑ วรรคสอง หรือกระทำการหรือไม่กระทำการอันเป็นเหตุให้ฝ่ายที่วิกลจริตตกอยู่ในภาวะอันน่าจะเกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ หรือน่าจะเกิดความเสียหายทางทรัพย์สินถึงขนาด บุคคลตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๒๘ หรือผู้อนุบาลอาจฟ้องคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูให้แก่ฝ่ายที่วิกลจริต หรือขอให้ศาลมีคำสั่งใด ๆ เพื่อคุ้มครองฝ่ายที่วิกลจริตได้ ในกรณีฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดู ถ้ายังไม่มีคำสั่งศาลว่าเป็นคนไร้ความสามารถ ให้ขอต่อศาลในคดีเดียวกันให้มีคำสั่งดังกล่าวและตั้งผู้อนุบาล หรือถ้ามีคำสั่งอยู่แล้วจะขอถอดถอนผู้อนุบาลคนเดิมและแต่งตั้งคนใหม่ก็ได้ ส่วนการขอให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองโดยมิได้เรียกค่าอุปการะเลี้ยงดู จะไม่ขอให้ศาลสั่งว่าเป็นคนไร้ความสามารถหรือไม่ขอเปลี่ยนผู้อนุบาลก็ได้ แต่ถ้าศาลเห็นว่าวิธีการคุ้มครองที่ขอนั้นจำต้องมีผู้อนุบาลหรือเปลี่ยนผู้อนุบาล ให้ศาลมีคำสั่งจัดการทำนองเดียวกับที่บัญญัติไว้ในวรรคสอง แล้วจึงมีคำสั่งคุ้มครองตามที่เห็นสมควร

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): แหล่งข้อมูลทางการ ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 1464 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 1464

พบ 18 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2485–2537) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 675/2519 🤖 ย่อโดย AI* การเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาเป็นจำเลยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 57(3) ไม่จำเป็นต้องยื่นพร้อมกับคำฟ้องเพื่อหมายเรียก * ทรัพย์สินที่คู่สมรสมีอยู่ก่อนสมรสแล…ฎีกาที่ 1589/2509 🤖 ย่อโดย AI* การที่บิดาให้การศึกษาแก่บุตร ใช้นามสกุล และปฏิบัติต่อกันฉันบิดากับบุตร ถือเป็นการพิสูจน์การเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายได้ * ผู้จัดการมรดกครอบครองมรดกแทนทายาท ทายาทจึงถ…ฎีกาที่ 136/2502 🤖 ย่อโดย AI* การวินิจฉัยประเด็นข้อพิพาทต้องเป็นไปตามที่คู่ความได้ยกขึ้นต่อสู้กันในศาล เว้นแต่เป็นประเด็นที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน หรือเป็นประเด็นที่กฎหมายกำหนดให้ศาลย…ฎีกาที่ 1016/2510 🤖 ย่อโดย AIข้อเท็จจริงที่ศาลล่างวินิจฉัยมา หากไม่มีการอุทธรณ์โต้แย้งโดยชัดแจ้ง ข้อเท็จจริงนั้นต้องฟังเป็นยุติ และไม่อาจยกขึ้นฎีกาโต้แย้งได้อีก การที่สามีภริยาต่างสมัครใจสละละทิ้งกั…ฎีกาที่ 1274/2521 🤖 ย่อโดย AIสัญญาประนีประนอมยอมความที่ทำขึ้นเพื่อระงับข้อพิพาทเรื่องการหย่าและทรัพย์สินระหว่างสามีภริยา หากคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้รับทรัพย์สินตามสัญญาแล้ว และข้อสัญญาระบุชัดว่าไม่ข…ฎีกาที่ 1305/2534 🤖 ย่อโดย AIทรัพย์สินที่คู่สมรสรับโอนมาในระหว่างสมรสจะเป็นสินสมรสหรือสินส่วนตัว ให้เป็นไปตามกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะรับโอนนั้น และการที่สามีหรือภริยายกทรัพย์สินให้คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งเ…ฎีกาที่ 1039/2492 🤖 ย่อโดย AIทรัพย์สินส่วนตัวของภริยาที่ได้มาก่อนสมรส หรือที่ได้มาภายหลังสมรสโดยพินัยกรรม หรือโดยการให้โดยเสน่หา หรือเป็นของหมั้น หรือเป็นสินสอด เป็นสินส่วนตัวของภริยา แม้ภริยาจะเป็นล…ฎีกาที่ 943/2490 🤖 ย่อโดย AI1. สินสมรสที่ได้มาระหว่างสมรสย่อมเป็นสินสมรส แม้จะมีการถือกรรมสิทธิ์ร่วมกันในโฉนดที่ดินก็ตาม 2. ภรรยาที่ไม่มีสินเดิมก่อนใช้ ป.ม.แพ่งฯ บรรพ 5 ไม่มีสิทธิ์ในสินสมรส แม้สามีจ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 18 คดีที่อ้างมาตรา 1464 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 1464

คู่สมรสวิกลจริตถูกทอดทิ้งใครฟ้องแทนได้

บุคคลตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๒๘ หรือผู้อนุบาล อาจฟ้องคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูให้แก่ฝ่ายที่วิกลจริต หรือขอให้ศาลมีคำสั่งใด ๆ เพื่อคุ้มครอง

ต้องให้ศาลสั่งเป็นคนไร้ความสามารถก่อนหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องมีอยู่ก่อน ในคดีเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูให้ขอต่อศาลในคดีเดียวกันให้มีคำสั่งว่าเป็นคนไร้ความสามารถและตั้งผู้อนุบาลได้

ขอเปลี่ยนผู้อนุบาลในคดีเดียวกันได้หรือไม่

ได้ ถ้ามีคำสั่งศาลว่าเป็นคนไร้ความสามารถอยู่แล้ว จะขอให้ถอดถอนผู้อนุบาลคนเดิมและแต่งตั้งผู้อนุบาลคนใหม่ก็ได้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 1460มาตรา 1461มาตรา 1462มาตรา 1463มาตรา 1464/1มาตรา 1465มาตรา 1466มาตรา 1467

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง