มาตรานี้ให้สิทธิเจ้าหนี้ขอให้ศาลเพิกถอนนิติกรรมที่ลูกหนี้ทำขึ้น หากลูกหนี้รู้ว่าการทำนิติกรรมนั้นจะทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ แต่จะเพิกถอนไม่ได้ ถ้าคนที่ได้รับประโยชน์จากนิติกรรมนั้นไม่รู้ว่าเจ้าหนี้จะเสียเปรียบ ยกเว้นเป็นนิติกรรมที่ให้กันเปล่าๆ (โดยเสน่หา) แค่ลูกหนี้รู้ฝ่ายเดียวก็พอที่จะขอเพิกถอนได้ อย่างไรก็ตาม มาตรานี้ไม่ใช้กับนิติกรรมที่ไม่ได้เกี่ยวกับสิทธิในทรัพย์สิน
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 237 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 382 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2472–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 874/2490 🤖 ย่อโดย AI* การตกลงให้ผู้อื่นเป็นผู้ซื้อที่ดินแทนผู้ซื้อเดิม ถือเป็นการเลิกสัญญาเดิมและเกิดสัญญาใหม่ * การที่เจ้าพนักงานที่ดินไม่ยอมโอนที่ดินให้ ไม่ถือว่าการชำระหนี้เป็นการพ้นว…ฎีกาที่ 1130-1131/2505 🤖 ย่อโดย AI(1) ศาลฎีกาจะพิจารณาเฉพาะคดีที่มีทุนทรัพย์เกินกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้น (2) การที่ลูกหนี้เลือกชำระหนี้แก่เจ้าหนี้รายหนึ่ง โดยรู้ว่าทำให้เจ้าหนี้อีกรายเสียเปรียบ และเ…ฎีกาที่ 625/2484 🤖 ย่อโดย AI* เจ้าหนี้ผู้ฟ้องขอให้เพิกถอนการฉ้อฉล ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา * รัฐบาลมีอำนาจในการถือสิทธิหวงแหนการเก็บรังนกนางแอ่น และมีอำนาจในการทำสัญญาให้ผู้อื่นผูกข…ฎีกาที่ 3683/2535 🤖 ย่อโดย AI1. สินสมรสที่ได้มาในระหว่างสมรสเป็นของสามีภริยาโดยกรรมสิทธิ์รวม คนละกึ่งหนึ่ง แม้สามีจะเป็นผู้จัดการมรดกของภริยาที่ถึงแก่ความตาย ก็ไม่มีสิทธิจำหน่ายสินสมรสส่วนของภริยาได้…ฎีกาที่ 1679/2517 🤖 ย่อโดย AIเมื่อบุคคลหนึ่งได้ยื่นเรื่องราวต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขอจดทะเบียนสิทธิในทรัพย์สินก่อนที่บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งจะได้รับสิทธิในทรัพย์สินนั้น บุคคลแรกย่อมมีสิทธิในทรัพย์สินนั้…ฎีกาที่ 702-705/2513 🤖 ย่อโดย AIการโอนทรัพย์สินที่กระทำภายใน 3 ปีก่อนศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด ถือเป็นการโอนที่กระทำในระหว่างระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้ตามมาตรา 114 แห่งพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 …ฎีกาที่ 648/2513 🤖 ย่อโดย AIการที่ลูกหนี้สมยอมกันทำนิติกรรมหรือยอมความในศาล เพื่อให้ตนเองหรือบุคคลอื่นได้ไปซึ่งทรัพย์สิน เพื่อจะให้เจ้าหนี้ไม่สามารถบังคับชำระหนี้ได้ เป็นการกระทำโดยจงใจผิดกฎหมาย เป็…ฎีกาที่ 2074/2522 🤖 ย่อโดย AI1. สัญญาจะซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ที่ผู้แทนโดยชอบธรรมทำไปโดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาลสำหรับส่วนของผู้เยาว์นั้น ไม่ผูกพันผู้เยาว์ แต่ผูกพันเฉพาะผู้แทนโดยชอบธรรม 2. ผู้รับซื้อทรั…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 382 คดีที่อ้างมาตรา 237 →
เจ้าหนี้จะขอให้ศาลเพิกถอนได้เมื่อลูกหนี้ทำนิติกรรมโดยรู้ว่าการกระทำนั้นจะทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ
ถ้าคนที่ได้รับประโยชน์จากนิติกรรมไม่รู้ถึงข้อเท็จจริงที่ทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เจ้าหนี้จะไม่สามารถขอเพิกถอนนิติกรรมนั้นได้
หากนิติกรรมนั้นเป็นการทำให้โดยเสน่หา (ให้เปล่า) เพียงแค่ลูกหนี้รู้ฝ่ายเดียวว่าการกระทำนั้นจะทำให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ เจ้าหนี้ก็สามารถขอเพิกถอนได้
มาตรานี้ไม่ใช้บังคับกับนิติกรรมที่ไม่ได้มีวัตถุเป็นสิทธิในทรัพย์สิน
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26