⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 233

มาตรา 233 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๒ หนี้ · ลักษณะ ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
มาตรา ๒๓๓ ถ้าลูกหนี้ขัดขืนไม่ยอมใช้สิทธิเรียกร้องหรือเพิกเฉยเสียไม่ใช้สิทธิเรียกร้อง เป็นเหตุให้เจ้าหนี้ต้องเสียประโยชน์ไซร้ ท่านว่าเจ้าหนี้จะใช้สิทธิเรียกร้องนั้นในนามของตนเองแทนลูกหนี้เพื่อป้องกันสิทธิของตนในมูลหนี้นั้นก็ได้ เว้นแต่ในข้อที่เป็นการของลูกหนี้ส่วนตัวโดยแท้

สรุปมาตรา 233 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้ให้สิทธิเจ้าหนี้ใช้สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ในนามของตนเองแทนลูกหนี้ได้ เมื่อลูกหนี้ขัดขืนไม่ยอมใช้สิทธิเรียกร้องหรือเพิกเฉยไม่ใช้สิทธิเรียกร้องจนเป็นเหตุให้เจ้าหนี้ต้องเสียประโยชน์ เพื่อป้องกันสิทธิของตนในมูลหนี้นั้น เว้นแต่ในข้อที่เป็นการของลูกหนี้ส่วนตัวโดยแท้

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 233 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 233

พบ 43 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2471–2565) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 16273/2557 🤖 ย่อโดย AIการยื่นคำขออนุญาตก่อสร้างอาคารต่อทางราชการมิใช่แบบของนิติกรรมที่กฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง โจทก์จึงสามารถนำพยานบุคคลมาสืบให้เห็นว่าเป็นตัวแทนกันได้ไม่เป็นการต้…ฎีกาที่ 809/2518 🤖 ย่อโดย AI* สิทธิเรียกร้องภาษีเงินได้เริ่มนับตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคมของปีถัดจากปีที่ได้เงินได้ * อายุความในการฟ้องคดีภาษีเงินได้คือ 10 ปี นับแต่วันที่ต้องยื่นรายการ * การชำระบ…ฎีกาที่ 2947/2536 🤖 ย่อโดย AI* โจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ของนิติบุคคล สามารถใช้สิทธิเรียกร้องแทนลูกหนี้ของตนได้ตามมาตรา 233 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หากลูกหนี้เพิกเฉยไม่ใช้สิทธิเรียกร้องของตนเอง อั…ฎีกาที่ 132/2523 🤖 ย่อโดย AIเจ้าหนี้จะใช้สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ในนามตนเองแทนลูกหนี้โดยฟ้องคดีขอไถ่ทรัพย์ที่ลูกหนี้ขายฝากไว้เมื่อพ้นกำหนดเวลาไถ่แล้วไม่ได้ เพราะลูกหนี้ไม่มีสิทธิไถ่คืนแล้ว การที่เจ้…ฎีกาที่ 772/2523 🤖 ย่อโดย AIทนายความมีอำนาจดำเนินกระบวนพิจารณาแทนคู่ความได้ตามที่เห็นสมควรเพื่อรักษาผลประโยชน์ของคู่ความ และสามารถยื่นคำร้องขอกันส่วนทรัพย์สินที่ถูกยึดได้ แม้จะเคยถอนคำร้องไปแล้วก็ตา…ฎีกาที่ 2644/2560 🤖 ย่อโดย AI- เจ้าพนักงานของรัฐผู้มีสิทธิเรียกร้องในหนี้มีบุริมสิทธิ สามารถใช้สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ของตนที่มีต่อบุคคลภายนอกได้ หากลูกหนี้นั้นเพิกเฉยไม่ดำเนินการตามสิทธิเรียกร้องขอ…ฎีกาที่ 4586/2560 🤖 ย่อโดย AIการที่เจ้าหนี้จะใช้สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 233 ได้นั้น นอกจากจะต้องพิสูจน์ว่าตนเป็นเจ้าหนี้ของลูกหนี้และลูกหนี้เพิกเฉยไม่ใช้สิทธิเรียกร้องแล้ว ยังต้องพิส…ฎีกาที่ 4205/2557 🤖 ย่อโดย AIคำให้การปฏิเสธฟ้องของจำเลยต้องชัดแจ้งว่าปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ส่วนใด ด้วยเหตุผลอย่างใด หากจำเลยมิได้ต่อสู้ในประเด็นใด ประเด็นนั้นย่อมไม่มีข้อพิพาทที่คู่ความต้องนำสืบ และโจ…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 43 คดีที่อ้างมาตรา 233 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 233

ลูกหนี้ไม่ยอมไปทวงหนี้ที่คนอื่นค้างเขา เจ้าหนี้ทำอะไรได้

เจ้าหนี้จะใช้สิทธิเรียกร้องนั้นในนามของตนเองแทนลูกหนี้เพื่อป้องกันสิทธิของตนในมูลหนี้นั้นก็ได้ เมื่อการที่ลูกหนี้ขัดขืนหรือเพิกเฉยเป็นเหตุให้เจ้าหนี้ต้องเสียประโยชน์

มีข้อยกเว้นหรือไม่

มี เว้นแต่ในข้อที่เป็นการของลูกหนี้ส่วนตัวโดยแท้ ซึ่งเจ้าหนี้จะใช้สิทธิแทนไม่ได้

เงื่อนไขที่เจ้าหนี้จะใช้สิทธิแทนลูกหนี้ได้คืออะไร

ลูกหนี้ต้องขัดขืนไม่ยอมใช้สิทธิเรียกร้องหรือเพิกเฉยเสียไม่ใช้สิทธิเรียกร้อง และการนั้นเป็นเหตุให้เจ้าหนี้ต้องเสียประโยชน์

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 229มาตรา 230มาตรา 231มาตรา 232มาตรา 234มาตรา 235มาตรา 236มาตรา 237

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง