มาตรานี้กำหนดว่า ถ้าทรัพย์สินที่ติดจำนอง จำนำ หรือมีบุริมสิทธิอื่น ๆ ถูกเอาประกันภัยไว้ สิทธิเหล่านั้นจะครอบคลุมไปถึงเงินประกันภัยด้วย ในกรณีอสังหาริมทรัพย์ ผู้รับประกันภัยต้องแจ้งเจ้าหนี้ก่อนจ่ายเงินประกันภัย หากรู้ว่ามีจำนองหรือบุริมสิทธิอื่น ๆ ส่วนสังหาริมทรัพย์ ผู้รับประกันภัยจ่ายเงินให้ผู้เอาประกันภัยได้โดยตรง เว้นแต่จะรู้ว่ามีจำนำหรือบุริมสิทธิอื่น ๆ
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 231 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 22 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2468–2558) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 999/2496 🤖 ย่อโดย AIเมื่อไม่มีกฎหมายเฉพาะหรือจารีตประเพณีที่ใช้บังคับ ให้เทียบเคียงวินิจฉัยตามหลักกฎหมายทั่วไป และหากสัญญาประกันภัยทางทะเลทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ให้ยึดกฎหมายว่าด้วยการประกันภัย…ฎีกาที่ 2807/2537 🤖 ย่อโดย AIเมื่อผู้รับจำนองได้รับชำระหนี้จำนองจนเสร็จสิ้นแล้ว สิทธิเรียกร้องตามกรมธรรม์ประกันภัยที่ผู้รับจำนองมีอยู่ย่อมกลับมาเป็นของผู้เอาประกันภัย และการโอนทรัพย์สินที่เอาประกันภั…ฎีกาที่ 7094/2542 🤖 ย่อโดย AIผู้เช่าที่ดินซึ่งเป็นเจ้าของสิ่งปลูกสร้างที่ปลูกสร้างบนที่ดินที่ถูกเวนคืน มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนสำหรับสิ่งปลูกสร้างนั้น แม้ว่าสิ่งปลูกสร้างนั้นจะตกเป็นของเจ้าของที่ดิน…ฎีกาที่ 2929/2537 🤖 ย่อโดย AI- การบรรทุกสินค้าไม่รัดกุมพอจนเป็นเหตุให้สินค้าสูญหาย ถือเป็นความผิดของผู้ขนส่ง เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าเกิดจากเหตุสุดวิสัย - ผู้ขนส่งต้องรับผิดในการสูญหายของสินค้า เว้นแต่…ฎีกาที่ 5980/2531 🤖 ย่อโดย AIเมื่อจำเลยตกลงยอมรับผิดชำระค่าเสียหายแก่โจทก์แล้ว แม้กรมสรรพากรจะมีคำสั่งให้งดชำระหนี้แก่โจทก์เนื่องจากโจทก์มีหนี้ภาษีอากรค้างชำระ ก็ไม่อาจทำให้จำเลยปฏิเสธความรับผิดนั้นไ…ฎีกาที่ 4302/2528 🤖 ย่อโดย AIการที่นายทะเบียนยับยั้งการจดทะเบียนสมรสโดยไม่ให้เหตุผลอันสมควร ถือเป็นการไม่ยอมรับจดทะเบียนสมรส ผู้มีส่วนได้เสียอาจยื่นคำร้องต่อศาลได้ ข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาล…ฎีกาที่ 2466/2532 🤖 ย่อโดย AIการดำเนินการของผู้รับขนที่เกี่ยวข้องกับขั้นตอนสำคัญของการขนส่งสินค้าจนสินค้าถึงมือผู้รับ ถือเป็นการร่วมกันขนส่งสินค้าหลายทอด และผู้รับขนทอดสุดท้ายต้องร่วมรับผิดในการสูญหา…ฎีกาที่ 1950/2529 🤖 ย่อโดย AIเมื่อไม่มีฝ่ายใดนำสืบว่าตามกฎหมายสัญชาติของผู้ร้องในเรื่องความสามารถและเงื่อนไขแห่งการสมรสมีอยู่อย่างไร ให้บังคับตามกฎหมายไทย หากผู้ร้องมีเงื่อนไขที่จะทำการสมรสได้ครบถ้วน…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 22 คดีที่อ้างมาตรา 231 →
สิทธิจำนองจะครอบคลุมไปถึงสิทธิที่จะเรียกร้องเอาเงินจากผู้รับประกันภัยด้วย และผู้รับประกันภัยต้องแจ้งผู้รับจำนองก่อนจ่ายเงิน หากรู้ว่ามีจำนองอยู่
ในกรณีอสังหาริมทรัพย์ หากผู้รับประกันภัยไม่รู้หรือไม่ควรจะรู้ว่ามีจำนองหรือบุริมสิทธิอื่น ๆ ก็อาจจะใช้เงินให้แก่ผู้เอาประกันภัยได้โดยตรง แต่หากรู้หรือควรจะรู้ ต้องแจ้งเจ้าหนี้ก่อน
ผู้รับประกันภัยไม่ต้องรับผิดต่อเจ้าหนี้ ถ้าทรัพย์สินที่เอาประกันภัยไว้นั้นได้คืนมา หรือได้จัดของแทนให้
สิทธิใด ๆ ที่ได้จดทะเบียน ณ หอทะเบียนที่ดินนั้น ถือว่าผู้รับประกันภัยรู้ถึงสิทธินั้นแล้ว
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26