มาตรานี้วางหลักเรื่องช่วงทรัพย์ในกรณีที่การชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัย โดยถ้าพฤติการณ์ที่ทำให้การชำระหนี้พ้นวิสัยเป็นผลให้ลูกหนี้ได้มาซึ่งของแทน หรือได้สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนเพื่อทรัพย์ที่จะพึงได้แก่ตน เจ้าหนี้จะเรียกให้ส่งมอบของแทนที่ได้รับไว้ หรือจะเข้าเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเสียเองก็ได้ และถ้าเจ้าหนี้ใช้สิทธิดังกล่าวควบคู่กับสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะการไม่ชำระหนี้ ค่าสินไหมทดแทนที่จะพึงใช้แก่เจ้าหนี้ย่อมลดลงเพียงเสมอราคาแห่งของแทนที่ลูกหนี้ได้รับ หรือเสมอจำนวนค่าสินไหมทดแทนที่ลูกหนี้จะเรียกร้องได้
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 228 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 7 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2493–2542) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 1369/2493 🤖 ย่อโดย AI* การที่เจ้ามรดกอยู่ร่วมกับทายาทในทรัพย์สินเดียวกันโดยไม่ได้มีการแบ่งปันกันอย่างชัดแจ้ง ไม่ถือว่าเป็นการทอดทิ้งสิทธิในการขอแบ่งมรดก * ทนายความที่ทายาทบางคนขอให้เข้ามา…ฎีกาที่ 7094/2542 🤖 ย่อโดย AIผู้เช่าที่ดินซึ่งเป็นเจ้าของสิ่งปลูกสร้างที่ปลูกสร้างบนที่ดินที่ถูกเวนคืน มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนสำหรับสิ่งปลูกสร้างนั้น แม้ว่าสิ่งปลูกสร้างนั้นจะตกเป็นของเจ้าของที่ดิน…ฎีกาที่ 2094-2095/2526 🤖 ย่อโดย AIเมื่อวัตถุแห่งหนี้สูญสิ้นไปเพราะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นโดยมิใช่ความผิดของลูกหนี้ ลูกหนี้ย่อมหลุดพ้นจากความรับผิด แต่หากลูกหนี้ได้เอาประกันภัยวัตถุนั้นไว้ ลูกหนี้มีสิทธิเรียก…ฎีกาที่ 788/2499 🤖 ย่อโดย AIผู้ขายมีสิทธิริบมัดจำและเรียกค่าเสียหายจากผู้ซื้อที่เกิดจากพฤติการณ์พิเศษซึ่งผู้ซื้อพึงคาดเห็นล่วงหน้าได้ แม้ว่าความเสียหายนั้นจะเกิดจากการที่ผู้ขายต้องถูกบุคคลภายนอกริบเ…ฎีกาที่ 1292/2509 🤖 ย่อโดย AI* สัญญาเช่าระงับเมื่อทรัพย์สินที่เช่าถูกทำลายจนสิ้นเชิง * หนี้ตกเป็นพ้นวิสัยโดยที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิด ลูกหนี้ไม่มีสิทธิเรียกค่าตอบแทน…ฎีกาที่ 515/2525 🤖 ย่อโดย AIเมื่อวัตถุแห่งหนี้ตามสัญญาขายฝากได้สิ้นสภาพไปแล้ว ทรัพย์สินที่สร้างขึ้นใหม่ย่อมไม่ตกอยู่ภายใต้บังคับของสัญญาขายฝากเดิม…ฎีกาที่ 517/2495 🤖 ย่อโดย AIผู้ซื้อฝากต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้ขายฝาก หากใช้ช้างทำงานเกินสมควรจนช้างตาย.…ได้ ถ้าพฤติการณ์ที่ทำให้การชำระหนี้พ้นวิสัยเป็นผลให้ลูกหนี้ได้มาซึ่งของแทนหรือได้สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนเพื่อทรัพย์นั้น เจ้าหนี้จะเรียกให้ส่งมอบของแทนที่ได้รับไว้ หรือจะเข้าเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเสียเองก็ได้
ไม่ได้ ค่าสินไหมทดแทนที่จะพึงใช้แก่เจ้าหนี้ย่อมลดจำนวนลงเพียงเสมอราคาแห่งของแทนซึ่งลูกหนี้ได้รับไว้ หรือเสมอจำนวนค่าสินไหมทดแทนที่ลูกหนี้จะเรียกร้องได้
ใช้เมื่อการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัย และพฤติการณ์นั้นทำให้ลูกหนี้ได้ของแทนหรือได้สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนเพื่อทรัพย์ที่จะพึงได้แก่ตน
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26