⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ › มาตรา 230

มาตรา 230 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

บรรพ ๒ หนี้ · ลักษณะ ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป
มาตรา ๒๓๐ ถ้าในการที่เจ้าหนี้นำบังคับยึดทรัพย์อันหนึ่งอันใดของลูกหนี้นั้น บุคคลผู้ใดจะต้องเสี่ยงภัยเสียสิทธิในทรัพย์อันนั้นเพราะการบังคับยึดทรัพย์ไซร้ ท่านว่าบุคคลผู้นั้นมีสิทธิจะเข้าใช้หนี้เสียแทนได้ อนึ่ง ผู้ครองทรัพย์อันหนึ่งอันใด ถ้าจะต้องเสี่ยงภัยเสียสิทธิครองทรัพย์นั้นไปเพราะการบังคับยึดทรัพย์ ก็ย่อมมีสิทธิจะทำได้เช่นเดียวกับที่ว่ามานั้น ถ้าบุคคลภายนอกผู้ใดมาใช้หนี้แทนจนเป็นที่พอใจของเจ้าหนี้แล้ว บุคคลผู้นั้นย่อมเข้ารับช่วงสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ แต่สิทธิเรียกร้องอันนี้จะบังคับให้เป็นที่เสื่อมเสียแก่เจ้าหนี้หาได้ไม่

สรุปมาตรา 230 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้บอกว่า ถ้ามีคนอื่นที่ไม่ใช่ลูกหนี้ แต่ต้องเสียสิทธิในทรัพย์สินของตัวเองเพราะเจ้าหนี้มายึดทรัพย์ลูกหนี้ คนนั้นสามารถจ่ายหนี้แทนลูกหนี้ได้ เพื่อรักษาสิทธิของตัวเองไว้ และเมื่อจ่ายหนี้แทนแล้ว คนนั้นก็จะมีสิทธิเรียกร้องหนี้จากลูกหนี้แทนเจ้าหนี้เดิมได้ แต่ต้องไม่ทำให้เจ้าหนี้เดิมเสียเปรียบ

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 230 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 230

พบ 11 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2498–2553) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 791/2553 🤖 ย่อโดย AIเมื่อผู้ค้ำประกันได้ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้แล้ว ผู้ค้ำประกันย่อมรับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้ที่จะไล่เบี้ยเอาแก่ลูกหนี้ชั้นต้นได้เต็มจำนวน แต่การใช้สิทธิไล่เบี้ยระหว่างลูกหนี้ร่วมก…ฎีกาที่ 4362/2540 🤖 ย่อโดย AIหลักกฎหมาย: * การที่บุคคลภายนอกได้ชำระหนี้ตามสัญญาจำนองแทนลูกหนี้ ย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้ในการบังคับเอาแก่ทรัพย์สินที่จำนองนั้นได้ * สัญญาจำนองที่ดินที่ทำไว้…ฎีกาที่ 955/2505 🤖 ย่อโดย AIเมื่อลูกหนี้ถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว และมิได้ขอประนอมหนี้ เจ้าหนี้จะลงมติไม่ให้ลูกหนี้เป็นบุคคลล้มละลายไม่ได้ การลงมติเช่นนั้นเป็นการนอกเหนือบทบัญญัติกฎหมายลักษณะล้มละ…ฎีกาที่ 3667/2540 🤖 ย่อโดย AIเมื่อโจทก์ซึ่งต้องเสี่ยงภัยเสียสิทธิอันเกิดจากคำพิพากษา มีสิทธิชำระหนี้ของจำเลยแทนได้ตามกฎหมาย และเมื่อโจทก์ได้ชำระหนี้แทนจำเลยครบถ้วนแล้ว หนี้ที่จำเลยจำนองที่ดินพิพาทเป็…ฎีกาที่ 4838-4839/2540 🤖 ย่อโดย AIการใช้สิทธิชำระหนี้แทนลูกหนี้ตามมาตรา 230 ต้องไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าหนี้ และหากการชำระหนี้แทนนั้นเป็นการแบ่งภาระการจำนองที่ดินแปลงใหญ่แปลงเดียว อาจเป็นการเสียหาย…ฎีกาที่ 4175/2539 🤖 ย่อโดย AIผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์สินอันเป็นหลักประกันจำนอง ย่อมมีสิทธิเข้าใช้หนี้แทนลูกหนี้เดิมเพื่อไถ่ถอนจำนองได้ แต่ต้องชำระหนี้ทั้งหมดที่ลูกหนี้เดิมเป็นหนี้อยู่แก่เจ้าหนี้จำนอง…ฎีกาที่ 5475/2539 🤖 ย่อโดย AIบุคคลภายนอกซึ่งมีส่วนได้เสียในทรัพย์สินที่ถูกยึดไว้เพื่อชำระหนี้จำนอง ย่อมมีสิทธิเข้าใช้หนี้จำนองแทนลูกหนี้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 230 และมาตรา 314…ฎีกาที่ 3669/2540 🤖 ย่อโดย AIเมื่อโจทก์ได้ถอนการยึดทรัพย์สินที่ถูกบังคับคดีแล้ว คำร้องขอให้งดการบังคับคดีในส่วนนั้นย่อมไม่มีประโยชน์ที่จะพิจารณาต่อไป ศาลฎีกามีอำนาจจำหน่ายคดีได้…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 11 คดีที่อ้างมาตรา 230 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 230

ใครบ้างที่มีสิทธิจ่ายหนี้แทนลูกหนี้ตามมาตรานี้?

บุคคลที่ต้องเสี่ยงภัยเสียสิทธิในทรัพย์สินของตนเอง หรือผู้ที่ต้องเสี่ยงภัยเสียสิทธิในการครอบครองทรัพย์สินนั้น เพราะการที่เจ้าหนี้มายึดทรัพย์ของลูกหนี้ มีสิทธิจ่ายหนี้แทนได้

ถ้าจ่ายหนี้แทนลูกหนี้แล้ว จะเกิดอะไรขึ้น?

เมื่อบุคคลภายนอกจ่ายหนี้แทนจนเจ้าหนี้พอใจแล้ว บุคคลนั้นจะเข้ารับช่วงสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้เดิมได้

การเข้ารับช่วงสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้หมายความว่าอย่างไร?

หมายความว่า บุคคลที่จ่ายหนี้แทนจะสามารถเรียกร้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้คืนได้เหมือนกับที่เจ้าหนี้เดิมเคยมีสิทธิเรียกร้อง แต่สิทธินี้ต้องไม่ทำให้เจ้าหนี้เดิมเสียเปรียบ

สิทธิเรียกร้องที่ได้รับช่วงมา จะกระทบกับเจ้าหนี้เดิมหรือไม่?

สิทธิเรียกร้องที่ได้รับช่วงมานั้น จะไม่สามารถบังคับใช้ในลักษณะที่ทำให้เจ้าหนี้เดิมต้องเสียเปรียบหรือเสียหายได้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 226มาตรา 227มาตรา 228มาตรา 229มาตรา 231มาตรา 232มาตรา 233มาตรา 234

↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง