เบี้ยปรับที่ริบไว้ถ้าสูงเกินส่วน ศาลจะลดลงเป็นจำนวนพอสมควรก็ได้ โดยพิเคราะห์ทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่เพียงทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน แต่เมื่อใช้เงินตามเบี้ยปรับไปแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดเป็นอันขาดไป และให้ใช้วิธีเดียวกันนี้กับกรณีสัญญาว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อกระทำหรืองดเว้นกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งด้วย
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 383 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 413 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2482–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 3394/2527 🤖 ย่อโดย AI* หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทและหนังสือมอบอำนาจประกอบคำเบิกความของ ผู้รับมอบอำนาจ เป็นพยานหลักฐานเพียงพอที่จะฟังได้ว่าโจทก์เป็นนิติบุคคลและมอบอำนาจให้ผู้รั…ฎีกาที่ 65/2489 🤖 ย่อโดย AI* จำเลยที่ไม่ได้อุทธรณ์ในประเด็นที่ศาลชั้นต้นชี้ขาดให้ตนแพ้ แต่ได้กล่าวในคำแก้อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ต้องยกขึ้นพิจารณาโดยไม่ถือว่าประเด็นนั้นยุตติแล้ว * การสืบพยานบุคคลเพื…ฎีกาที่ 8/2522 🤖 ย่อโดย AI* เบี้ยปรับที่เรียกเก็บจากการผิดนัดชำระหนี้เงินกู้ของธนาคาร แม้จะสูงกว่าอัตราดอกเบี้ยตามสัญญาเงินกู้ แต่หากไม่เกินอัตราที่กฎหมายกำหนดไว้ ศาลอาจใช้ดุลยพินิจลดลงได้ตามสมค…ฎีกาที่ 928/2546 🤖 ย่อโดย AIข้อตกลงที่ลูกจ้างจะชดใช้ค่าเสียหายและค่าปรับให้แก่นายจ้างในกรณีที่ลูกจ้างก่อให้เกิดความเสียหายแก่นายจ้าง เป็นข้อตกลงในทางแพ่งโดยทั่วไปซึ่งนายจ้างและลูกจ้างสามารถทำข้อตกลง…ฎีกาที่ 8283/2551 🤖 ย่อโดย AIเมื่อคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งผิดนัดไม่ชำระหนี้ และอีกฝ่ายได้บอกกล่าวให้ชำระหนี้แล้วแต่ยังคงเพิกเฉย ถือว่าฝ่ายที่ผิดนัดเป็นฝ่ายผิดสัญญา และสัญญาเป็นอันเลิกกัน โดยฝ่ายที่บอกเลิกสั…ฎีกาที่ 2216/2515 🤖 ย่อโดย AI1. สัญญาจะซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ที่ระบุว่ามีการวางเงินมัดจำ ถือเป็นเพียงข้อสัญญาส่วนหนึ่ง และการวางเงินมัดจำนั้นไม่ใช่การตกลงทำสัญญาโดยการวางมัดจำ จึงต้องมีพยานเอกสารมาแส…ฎีกาที่ 5682/2541 🤖 ย่อโดย AI- มติคณะรัฐมนตรีที่กำหนดให้เป็นดุลพินิจของหัวหน้าส่วนราชการเป็นผู้พิจารณากำหนดระยะเวลาที่สมควรขยายเวลาก่อสร้างตามความจำเป็นและเหมาะสม หาได้บังคับเด็ดขาดให้โจทก์ซึ่งเป็นส่…ฎีกาที่ 791/2513 🤖 ย่อโดย AI* เหตุสุดวิสัยที่เกิดขึ้นภายหลังการผิดสัญญา ไม่สามารถนำมาอ้างเพื่อยกเว้นความรับผิดตามสัญญาได้ * ค่าสินไหมทดแทนความเสียหายจากการผิดสัญญา มีวัตถุประสงค์เพื่อชดใช้ความเส…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 413 คดีที่อ้างมาตรา 383 →
ได้ครับ มาตรานี้ให้อำนาจศาลลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนลงเป็นจำนวนพอสมควร
ให้พิเคราะห์ทางได้เสียของเจ้าหนี้ทุกอย่างอันชอบด้วยกฎหมาย ไม่จำกัดเฉพาะทางได้เสียในเชิงทรัพย์สิน
ไม่ได้ครับ ตัวบทระบุว่าเมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิเรียกร้องขอลดก็เป็นอันขาดไป
นอกจากกรณีตามมาตรา ๓๗๙ และ ๓๘๒ ยังใช้กับกรณีที่สัญญาว่าจะให้เบี้ยปรับเมื่อตนกระทำหรืองดเว้นกระทำการอันหนึ่งอันใดด้วย
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26