มาตรานี้วางหลักการตีราคาเมื่อกู้ยืมเงินแล้วส่งมอบสิ่งของแทนเงิน โดยถ้าผู้กู้ยืมยอมรับเอาสิ่งของหรือทรัพย์สินอย่างอื่นแทนจำนวนเงินนั้น ให้คิดเป็นหนี้ค้างชำระโดยจำนวนเท่ากับราคาท้องตลาดแห่งสิ่งของหรือทรัพย์สินนั้นในเวลาและ ณ สถานที่ส่งมอบ และถ้าผู้ให้กู้ยืมยอมรับเอาสิ่งของหรือทรัพย์สินอย่างอื่นเป็นการชำระหนี้แทนเงินที่กู้ยืม หนี้ที่ระงับไปเพราะการชำระเช่นนั้นให้คิดเป็นจำนวนเท่ากับราคาท้องตลาดในเวลาและ ณ สถานที่ส่งมอบเช่นกัน ทั้งกำหนดว่าความตกลงใด ๆ ที่ขัดกับข้อความดังกล่าวเป็นโมฆะ
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 656 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 69 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2486–2567) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 183/2486 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อมีการชำระหนี้ด้วยทรัพย์สินอื่นแทนเงินตามที่ตกลงกันแล้ว ผู้กู้จะฟ้องเรียกทรัพย์สินนั้นคืนฐานลาภมิควรได้ไม่ได้ แต่หากผู้ให้กู้ผิดสัญญา ผู้กู้สามารถฟ้องเรียกทรัพย์ส…ฎีกาที่ 2533/2549 🤖 ย่อโดย AIการนำสืบพยานบุคคลเพื่อแสดงที่มาแห่งการได้มาซึ่งโฉนดที่ดิน โดยมิได้อ้างถึงหนังสือสัญญากู้เงินและมิได้เป็นกรณีที่กฎหมายบังคับให้ต้องมีพยานเอกสารมาแสดง ไม่เป็นการสืบพยานบุคค…ฎีกาที่ 779/2497 🤖 ย่อโดย AI* การสืบพยานเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงที่ขัดแย้งกับข้อความในเอกสารที่คู่ความได้ทำไว้เป็นหลักฐาน ถือเป็นการสืบพยานเปลี่ยนแปลงแก้ไขเอกสาร ต้องห้ามตามกฎหมาย * ข้อตกลงในสัญญ…ฎีกาที่ 6449/2544 🤖 ย่อโดย AIเมื่อศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกแล้ว ทายาทหมดอำนาจจัดการทรัพย์มรดกและกระทำการใดๆ กับบุคคลภายนอก จนกว่าจะแบ่งปันทรัพย์มรดกเสร็จ มีเพียงผู้จัดการมรดกเท่านั้นที่รับชำระหนี้…ฎีกาที่ 4252/2528 🤖 ย่อโดย AI1. สัญญากู้ยืมเงินที่มูลหนี้เกิดจากการที่ลูกหนี้มีหนี้ที่จะต้องวางมัดจำตามสัญญาจะซื้อขาย และลูกหนี้ผิดสัญญาจะซื้อขายนั้น ถือว่าได้มีการส่งมอบเงินให้แก่ผู้กู้แล้ว และเจ้าห…ฎีกาที่ 55/2494 🤖 ย่อโดย AIการที่คู่สัญญาตกลงกันว่าหากลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดเวลา ผู้ให้กู้จะได้รับโอนทรัพย์สินที่จำนองไว้เป็นสิทธิขาดนั้น กฎหมายให้ถือว่าเป็นการตกลงซื้อขายทรัพย์สินนั้นโดยมีเง…ฎีกาที่ 1465/2520 🤖 ย่อโดย AIการที่เจ้าหนี้ครอบครองทรัพย์สินของลูกหนี้เพื่อชำระหนี้แทนเงินกู้ โดยมิได้คิดราคาทรัพย์สินนั้นในเวลาและสถานที่ส่งมอบ เป็นโมฆะตามกฎหมาย แต่หากลูกหนี้แสดงเจตนาสละสิทธิในทรัพ…ฎีกาที่ 1870/2494 🤖 ย่อโดย AIการที่คู่สัญญาตกลงกันว่า หากลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ภายในกำหนดเวลาที่แน่นอน ให้ทรัพย์สินที่ลูกหนี้มอบไว้แก่เจ้าหนี้เพื่อเป็นประกันนั้นตกเป็นสิทธิแก่เจ้าหนี้โดยเด็ดขาด โดยมีการก…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 69 คดีที่อ้างมาตรา 656 →
ให้คิดเป็นหนี้ค้างชำระโดยจำนวนเท่ากับราคาท้องตลาดแห่งสิ่งของหรือทรัพย์สินนั้นในเวลาและ ณ สถานที่ส่งมอบ
หนี้อันระงับไปเพราะการชำระเช่นนั้น ให้คิดเป็นจำนวนเท่ากับราคาท้องตลาดแห่งสิ่งของหรือทรัพย์สินนั้นในเวลาและ ณ สถานที่ส่งมอบ
ไม่ได้ ความตกลงกันอย่างใด ๆ ที่ขัดกับข้อความดังกล่าวเป็นโมฆะ
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26