มาตรานี้กำหนดข้อบังคับสำหรับคดีที่ไม่มีข้อพิพาท คือ ให้เริ่มคดีโดยยื่นคำร้องขอต่อศาล ศาลอาจเรียกพยานมาสืบได้เองตามที่เห็นจำเป็นและวินิจฉัยชี้ขาดตามที่เห็นสมควรและยุติธรรม ทางแก้แห่งคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ใช้ได้แต่โดยวิธียื่นอุทธรณ์หรือฎีกาเท่านั้น และอุทธรณ์ฎีกาได้เฉพาะสองกรณี คือ ศาลยกคำร้องขอของฝ่ายที่เริ่มคดีทั้งหมดหรือบางส่วน หรือในเหตุที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาหรือพิพากษาหรือคำสั่ง ทั้งนี้ถ้าบุคคลอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องในคดีโดยตรงหรือโดยอ้อม ให้ถือว่าเป็นคู่ความและดำเนินคดีอย่างคดีมีข้อพิพาท
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 188 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 156 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2480–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 1129/2496 🤖 ย่อโดย AI* การฟ้องคดีต่อศาลต้องมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิทธิหรือหน้าที่ตามกฎหมาย หรือการใช้สิทธิที่ต้องมีกฎหมายสนับสนุนเท่านั้น ไม่ใช่การร้องขอให้ศาลชี้ขาดตามความปรารถนาหรือความข้อ…ฎีกาที่ 2728/2519 🤖 ย่อโดย AIคำสั่งงดสืบพยานคู่ความเมื่อสืบพยานโจทก์ยังไม่เสร็จสิ้น ถือเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 226 ซึ่งคู่ความมีสิทธิ์โต้แย้งได้ แต่หากไม่ได้โ…ฎีกาที่ 2067/2518 🤖 ย่อโดย AIการขอให้ศาลมีคำสั่งว่าโฉนดที่ดินเป็นอันตราย ชำรุด เสียหาย เพื่อขอออกใบแทนโฉนดที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 63 นั้น เป็นการดำเนินการที่ต้องทำกับเจ้าพนักงานที่ดินโดยตรง…ฎีกาที่ 76/2522 🤖 ย่อโดย AIหากทายาทตกลงกันไม่ได้ว่าจะตั้งใครเป็นผู้จัดการทำศพผู้ตาย ผู้ที่ได้รับทรัพย์มรดกมากที่สุดจะเป็นผู้มีอำนาจจัดการทำศพ เว้นแต่ผู้มีส่วนได้เสียจะร้องต่อศาลว่าผู้นั้นไม่สมควร แ…ฎีกาที่ 4545/2540 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลมีคำสั่งถึงที่สุดให้ผู้ร้องได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินส่วนหนึ่งโดยระบุตำแหน่งชัดเจน แม้เนื้อที่ที่ได้กรรมสิทธิ์จริงจะมากกว่าที่ระบุไว้เล็กน้อย ก็ถือว่าผู้ร้องได้กรรมสิ…ฎีกาที่ 1406/2513 🤖 ย่อโดย AIการตั้งผู้จัดการมรดกของผู้ตายที่เป็นอิสลามศาสนิก ถือเป็นคดีพิพาทเกี่ยวกับมรดกที่ต้องบังคับตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการใช้กฎหมายอิสลามในเขตจังหวัดปัตตานี นราธิวาส ยะลา และสต…ฎีกาที่ 596/2494 🤖 ย่อโดย AIการที่ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลแสดงว่าตนเป็นเจ้าของกรรมสิทธิในที่ดินตามมาตรา 1382 และขอให้ศาลสั่งเจ้าพนักงานที่ดินจดทะเบียนให้ เมื่อมีผู้คัดค้านเข้ามาโต้แย้ง ทำให้คดีมีข้…ฎีกาที่ 1317/2495 🤖 ย่อโดย AIการร้องขอต่อศาลให้แสดงว่าตนเป็นบุคคลสัญชาติไทย โดยอ้างว่าการออกใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวเป็นการผิดพลาด ไม่ใช่กรณีที่ต้องใช้สิทธิในทางศาลตามมาตรา 55 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิ…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 156 คดีที่อ้างมาตรา 188 →
เริ่มคดีโดยยื่นคำร้องขอต่อศาล ตามที่ตัวบทกำหนด
เฉพาะกรณีที่ศาลยกคำร้องขอของฝ่ายที่เริ่มคดีทั้งหมดหรือบางส่วน หรือในเหตุที่มิได้ปฏิบัติตามบทบัญญัติว่าด้วยการพิจารณาหรือพิพากษาหรือคำสั่ง
ให้ถือว่าบุคคลนั้นเป็นคู่ความ และให้ดำเนินคดีไปตามบทบัญญัติว่าด้วยคดีอันมีข้อพิพาท
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26