⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 231

มาตรา 231 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๓ อุทธรณ์และฎีกา · ลักษณะ ๑ อุทธรณ์
มาตรา ๒๓๑ การยื่นอุทธรณ์ย่อมไม่เป็นการทุเลาการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้น แต่คู่ความที่ยื่นอุทธรณ์อาจยื่นคำขอต่อศาลอุทธรณ์ไม่ว่าเวลาใด ๆ ก่อนพิพากษา โดยทำเป็นคำร้องชี้แจงเหตุผลอันสมควรแห่งการขอ ให้ศาลอุทธรณ์ทุเลาการบังคับไว้ คำขอเช่นว่านั้น ให้ผู้อุทธรณ์ยื่นต่อศาลชั้นต้นได้จนถึงเวลาที่ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้อุทธรณ์ ถ้าภายหลังศาลได้มีคำสั่งเช่นว่านี้แล้ว ให้ยื่นตรงต่อศาลอุทธรณ์ ถ้าได้ยื่นคำขอต่อศาลชั้นต้นก็ให้ศาลรีบส่งคำขอนั้นไปยังศาลอุทธรณ์ ในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่ง เมื่อศาลชั้นต้นได้รับคำขอไว้ก็ให้มีอำนาจทำคำสั่งให้ทุเลาการบังคับไว้รอคำวินิจฉัยชี้ขาดของศาลอุทธรณ์ในคำขอเช่นว่านั้น ถ้าผู้อุทธรณ์ผู้วางเงินต่อศาลชั้นต้นเป็นจำนวนพอชำระหนี้ตามคำพิพากษารวมทั้งค่าฤชาธรรมเนียมในการฟ้องร้องและการบังคับคดี หรือได้หาประกันมาให้สำหรับเงินจำนวนเช่นว่านี้จนเป็นที่พอใจของศาล ให้ศาลที่กล่าวมาแล้วงดการบังคับคดีไว้ดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๙๕ (๑) เมื่อได้รับคำขอเช่นว่านี้ ศาลอุทธรณ์จะอนุญาตให้ทุเลาการบังคับไว้ในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินก็ได้ โดยมิต้องฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง แต่ในกรณีเช่นว่านี้ ให้ถือว่าคำสั่งนี้เป็นการชั่วคราวจนกว่าศาลจะได้ฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งในภายหลัง ถ้าศาลมีคำสั่งให้ทุเลาการบังคับไว้ตามที่ขอ คำสั่งนี้อาจอยู่ภายใต้บังคับเงื่อนไขใด ๆ หรือไม่ก็ได้ ศาลจะมีคำสั่งให้ผู้อุทธรณ์ทำทัณฑ์บนว่าจะไม่ยักย้ายจำหน่ายทรัพย์สินของตนในระหว่างอุทธรณ์ หรือให้หาประกันมาให้ศาลให้พอกับเงินที่ต้องใช้ตามคำพิพากษาหรือจะให้วางเงินจำนวนนั้นต่อศาลก็ได้ ถ้าผู้อุทธรณ์ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งนั้น ศาลจะสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของผู้อุทธรณ์นั้นก็ได้ และถ้าทรัพย์สินเช่นว่านั้น หรือส่วนใดส่วนหนึ่งเป็นสังหาริมทรัพย์ ศาลอาจมีคำสั่งให้เอาออกขายทอดตลาดก็ได้ ถ้าปรากฏว่าการขายนั้นเป็นการจำเป็นและสมควร เพราะทรัพย์สินนั้นมีสภาพเป็นของเสียได้ง่ายหรือว่าการเก็บรักษาไว้ในระหว่างอุทธรณ์น่าจะนำไปสู่ความยุ่งยากหรือจะต้องเสียค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนมาก

สรุปมาตรา 231 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดว่าการยื่นอุทธรณ์ย่อมไม่เป็นการทุเลาการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้น แต่คู่ความที่ยื่นอุทธรณ์อาจยื่นคำขอต่อศาลอุทธรณ์ก่อนพิพากษาโดยทำเป็นคำร้องชี้แจงเหตุผลอันสมควรให้ทุเลาการบังคับไว้ โดยยื่นต่อศาลชั้นต้นได้จนถึงเวลาที่ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้อุทธรณ์ หลังจากนั้นให้ยื่นตรงต่อศาลอุทธรณ์ ในกรณีมีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่ง ศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งให้ทุเลาการบังคับไว้รอคำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ และถ้าผู้อุทธรณ์วางเงินพอชำระหนี้ตามคำพิพากษารวมทั้งค่าฤชาธรรมเนียม หรือหาประกันมาให้จนเป็นที่พอใจของศาล ให้งดการบังคับคดีไว้ตามที่ตัวบทอ้างถึง ศาลอุทธรณ์อาจอนุญาตให้ทุเลาการบังคับในกรณีฉุกเฉินโดยไม่ต้องฟังคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง แต่ถือเป็นคำสั่งชั่วคราวจนกว่าจะได้ฟังอีกฝ่ายในภายหลัง คำสั่งทุเลาอาจมีเงื่อนไข เช่น ให้ทำทัณฑ์บนว่าจะไม่ยักย้ายจำหน่ายทรัพย์สิน ให้หาประกัน หรือให้วางเงินต่อศาล และถ้าไม่ปฏิบัติตาม ศาลอาจสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สิน รวมทั้งสั่งขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์ได้หากจำเป็นและสมควรเพราะเป็นของเสียง่ายหรือการเก็บรักษาจะยุ่งยากหรือเสียค่าใช้จ่ายมาก

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 231 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 231

พบ 121 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2485–2559) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 1392/2510 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อผู้ขายฝากไม่ซื้อคืนทรัพย์สินที่ขายฝากภายในกำหนดเวลา กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้นย่อมตกเป็นของโจทก์โดยเด็ดขาด * การที่ศาลจะรับฟังพยานหลักฐานที่ได้มาจากการเรียกสำนว…ฎีกาที่ 1673/2511 🤖 ย่อโดย AIการทุเลาการบังคับคดีสิ้นสุดลงเมื่อศาลฎีกาพิพากษาแล้ว การขอรับโฉนดที่ดินคืนอยู่ในอำนาจของศาลชั้นต้นที่จะพิจารณาสั่ง. เมื่อถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต้อง…ฎีกาที่ 444/2490 🤖 ย่อโดย AI* เมื่อศาลพิพากษาคดีและสั่งให้ปล่อยทรัพย์ที่ยึดไว้ชั่วคราวก่อนคำพิพากษาแล้ว โจทก์จะขอทุเลาการบังคับขอให้ยึดทรัพย์จำเลยไว้ต่อไปในระหว่างอุทธรณ์ไม่ได้ * คำร้องขอให้ยึดท…ฎีกาที่ 4783/2543 🤖 ย่อโดย AIหลักกฎหมาย: * ความรับผิดของผู้ค้ำประกันตามหนังสือสัญญาค้ำประกันที่ทำไว้ต่อศาลจะสิ้นสุดลงเมื่อศาลชั้นอุทธรณ์หรือศาลฎีกาพิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ หรือมีการทำสัญญาค้ำประก…ฎีกาที่ 5973/2541 🤖 ย่อโดย AIเมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชนะคดีโดยมิได้กล่าวถึงวิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษา และโจทก์มิได้ยื่นคำขอให้วิธีการชั่วคราวยังคงมีผลต่อไปภายในกำหนด คำสั่งวิธีการชั่วคราวก่อนพิ…ฎีกาที่ 3589/2525 🤖 ย่อโดย AI1. การที่โจทก์ไม่ส่งเอกสารตามคำสั่งศาล ไม่ถือว่าโจทก์ยอมรับข้อเท็จจริงหรือไม่มีเอกสารนั้น เว้นแต่ศาลได้สอบถามหรือไต่สวนแล้วว่าโจทก์เพิกเฉยหรือขัดขืน และจำเลยประสงค์จะอ้าง…ฎีกาที่ 1707/2524 🤖 ย่อโดย AIการที่ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาพิพากษายืนตามคำสั่งศาลชั้นต้นที่ให้ยกคำร้องขอพิจารณาคำขอฟ้องอุทธรณ์อย่างคนอนาถาใหม่เท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าเห็นชอบกับกำหนดเวลาชำระค่าธรรมเนียม…ฎีกาที่ 7084-7289/2548 🤖 ย่อโดย AIผู้ถือหุ้นของนิติบุคคลซึ่งมิใช่ผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลหรือผู้ได้รับมอบหมายให้ทำการแทน ไม่ถือเป็นนายจ้างตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานและประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงไม่ม…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 121 คดีที่อ้างมาตรา 231 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 231

ยื่นอุทธรณ์แล้วการบังคับคดีหยุดโดยอัตโนมัติหรือไม่

ไม่ การยื่นอุทธรณ์ย่อมไม่เป็นการทุเลาการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้น ต้องยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับต่างหาก

ขอทุเลาการบังคับคดียื่นที่ศาลใด

ยื่นต่อศาลชั้นต้นได้จนถึงเวลาที่ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้อุทธรณ์ หลังจากนั้นให้ยื่นตรงต่อศาลอุทธรณ์ และถ้ายื่นที่ศาลชั้นต้นก็ให้ศาลรีบส่งคำขอไปยังศาลอุทธรณ์

วางเงินหรือหาประกันแล้วจะได้อะไร

ถ้าผู้อุทธรณ์วางเงินพอชำระหนี้ตามคำพิพากษารวมทั้งค่าฤชาธรรมเนียม หรือหาประกันมาให้จนเป็นที่พอใจของศาล ให้ศาลงดการบังคับคดีไว้ตามที่ตัวบทกำหนด

ถ้าไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลสั่งจะเป็นอย่างไร

ศาลอาจสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของผู้อุทธรณ์ และถ้าเป็นสังหาริมทรัพย์ที่เสียง่ายหรือเก็บรักษายาก ศาลอาจสั่งให้ขายทอดตลาดได้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 227มาตรา 228มาตรา 229มาตรา 230มาตรา 232มาตรา 233มาตรา 234มาตรา 235

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง