⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 302

มาตรา 302 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๔ วิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษาและการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง · ลักษณะ ๒ การบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง
มาตรา ๓๐๒ ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายอื่น เงินหรือสิทธิเรียกร้องเป็นเงินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาต่อไปนี้ ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี (๑) เบี้ยเลี้ยงชีพซึ่งกฎหมายกำหนดไว้ ส่วนเงินรายได้เป็นคราว ๆ ซึ่งบุคคลภายนอกได้ยกให้เพื่อเลี้ยงชีพนั้น ให้มีจำนวนไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร (๒) เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ เบี้ยหวัด หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของข้าราชการ เจ้าหน้าที่ หรือลูกจ้างในหน่วยราชการ และเงินสงเคราะห์ บำนาญ หรือบำเหน็จที่หน่วยราชการได้จ่ายให้แก่คู่สมรสหรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น (๓) เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ ค่าชดใช้ เงินสงเคราะห์ หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง หรือคนงาน นอกจากที่กล่าวไว้ใน (๒) ที่นายจ้างหรือบุคคลอื่นใดได้จ่ายให้แก่บุคคลเหล่านั้น หรือคู่สมรส หรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น เป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร (๔) บำเหน็จหรือค่าชดเชยหรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของบุคคลตาม (๓) เป็นจำนวนไม่เกินสามแสนบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร (๕) เงินฌาปนกิจสงเคราะห์ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาได้รับอันเนื่องมาแต่ความตายของบุคคลอื่นเป็นจำนวนตามที่จำเป็นในการดำเนินการฌาปนกิจศพตามฐานะของผู้ตายที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นผู้กำหนดจำนวนเงินตาม (๑) (๓) และ (๔) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีคำนึงถึงฐานะในทางครอบครัวของลูกหนี้ตามคำพิพากษาและจำนวนบุพการีและผู้สืบสันดานซึ่งอยู่ในความอุปการะของลูกหนี้ตามคำพิพากษาด้วย และสำหรับในกรณีตาม (๑) และ (๓) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดให้ไม่น้อยกว่าอัตราเงินเดือนขั้นต่ำสุดของข้าราชการพลเรือนในขณะนั้นและไม่เกินอัตราเงินเดือนขั้นสูงสุดของข้าราชการพลเรือนในขณะนั้นถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีไม่เห็นด้วยกับจำนวนเงินที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด บุคคลดังกล่าวอาจยื่นคำร้องต่อศาลภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ทราบถึงการกำหนดจำนวนเงินเช่นว่านั้น เพื่อขอให้ศาลกำหนดจำนวนเงินใหม่ได้ในกรณีที่พฤติการณ์แห่งการดำรงชีพของลูกหนี้ตามคำพิพากษาได้เปลี่ยนแปลงไป บุคคลตามวรรคสามจะยื่นคำร้องให้ศาลหรือเจ้าพนักงานบังคับคดี แล้วแต่กรณี กำหนดจำนวนเงินตาม (๑) และ (๓) ใหม่ก็ได้

สรุปมาตรา 302 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดเงินหรือสิทธิเรียกร้องเป็นเงินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี ได้แก่ เบี้ยเลี้ยงชีพซึ่งกฎหมายกำหนดไว้ ส่วนเงินรายได้เป็นคราว ๆ ที่บุคคลภายนอกยกให้เพื่อเลี้ยงชีพให้มีจำนวนไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ เบี้ยหวัด หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของข้าราชการ เจ้าหน้าที่ หรือลูกจ้างในหน่วยราชการ รวมทั้งเงินสงเคราะห์ บำนาญ หรือบำเหน็จที่จ่ายให้คู่สมรสหรือญาติที่ยังมีชีวิต เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ ค่าชดใช้ เงินสงเคราะห์ หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง หรือคนงานนอกภาคราชการเป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร บำเหน็จหรือค่าชดเชยหรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของบุคคลดังกล่าวเป็นจำนวนไม่เกินสามแสนบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร และเงินฌาปนกิจสงเคราะห์ที่ได้รับอันเนื่องมาแต่ความตายของบุคคลอื่นตามจำนวนที่จำเป็นในการดำเนินการฌาปนกิจศพตามฐานะของผู้ตาย

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): แหล่งข้อมูลทางการ ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 302 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 302

พบ 61 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2489–2566) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 1673/2511 🤖 ย่อโดย AIการทุเลาการบังคับคดีสิ้นสุดลงเมื่อศาลฎีกาพิพากษาแล้ว การขอรับโฉนดที่ดินคืนอยู่ในอำนาจของศาลชั้นต้นที่จะพิจารณาสั่ง. เมื่อถูกพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาต้อง…ฎีกาที่ 4824-4825/2528 🤖 ย่อโดย AIสัญญาประนีประนอมยอมความที่ศาลพิพากษาตามยอมแล้ว หากคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งไม่สามารถปฏิบัติตามข้อตกลงได้เนื่องจากเหตุสุดวิสัยที่เกิดขึ้นภายหลังการทำสัญญา คู่สัญญานั้นไม่มีฝ่ายใดผ…ฎีกาที่ 7051/2540 🤖 ย่อโดย AI- ข้อตกลงเรื่องกำหนดเวลาในสัญญา หากมีข้อตกลงที่ระบุถึงกำหนดเวลาที่เด็ดขาดให้ถือเป็นสาระสำคัญของสัญญา หากพ้นกำหนดเวลาดังกล่าวไปแล้ว สัญญาย่อมเป็นอันยกเลิก - ค่าเสียหายที่อ…ฎีกาที่ 7824/2538 🤖 ย่อโดย AIคำพิพากษาที่กำหนดให้ลูกหนี้กระทำการชำระหนี้ทีละอย่างตามลำดับ ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุไว้ตามลำดับก่อน หากลูกหนี้สามารถปฏิบัติการอย่างแรกได้ แต่ไม่ยอมปฏิบัติ โจทก์ย่อมม…ฎีกาที่ 3213/2528 🤖 ย่อโดย AIศาลที่มีอำนาจออกหมายบังคับคดี ย่อมมีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดในเรื่องเกี่ยวกับการบังคับคดี และมีอำนาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงคำสั่งของศาลที่ดำเนินการบังคับคดีแทนได้ หากราคาสูงสุดที่ได…ฎีกาที่ 1475/2559 🤖 ย่อโดย AIการฟ้องคดีที่อ้างว่าจำเลยนำทรัพย์สินของโจทก์ออกขายทอดตลาดโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และจำเลยมิได้มีคำขอให้มีการบังคับคดีตามคำพิพากษาศาลใดมาก่อน ไม่ถือว่าเป็นการฟ้องคดีที่เกี่ยวเ…ฎีกาที่ 2510/2515 🤖 ย่อโดย AIการร้องขอให้ศาลบังคับตามสัญญาประนีประนอมยอมความในคดีเดิม จะต้องเป็นการร้องขอที่อยู่ในขอบเขตของข้อตกลงตามสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นเท่านั้น หากมีข้อพิพาทอื่นใดเกิดขึ้นนอก…ฎีกาที่ 6111/2540 🤖 ย่อโดย AIคำฟ้องหรือคำร้องขอที่เกี่ยวเนื่องกับการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล ซึ่งต้องให้ศาลวินิจฉัยก่อนการบังคับคดีให้ดำเนินไปโดยสมบูรณ์และถูกต้องนั้น ต้องเสนอต่อศาลที่มี…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 61 คดีที่อ้างมาตรา 302 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 302

เงินเดือนถูกอายัดได้เท่าใด

เงินเดือน ค่าจ้าง และรายได้ในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง หรือคนงานนอกภาคราชการ ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีเป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาท หรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

เงินเดือนข้าราชการถูกยึดได้หรือไม่

ตัวบทกำหนดให้เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ เบี้ยหวัด หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของข้าราชการ เจ้าหน้าที่ หรือลูกจ้างในหน่วยราชการ ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

ค่าชดเชยที่ได้ตอนออกจากงานถูกยึดไหม

บำเหน็จหรือค่าชดเชยหรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี เป็นจำนวนไม่เกินสามแสนบาท หรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 298มาตรา 299มาตรา 300มาตรา 301มาตรา 303มาตรา 304มาตรา 305มาตรา 306

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง