⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 4

มาตรา 4 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ℹ️ เอกสารต้นทางรวมกฎหมายหลายฉบับไว้ด้วยกัน จึงมีมาตรา 4 มากกว่าหนึ่งฉบับ — ด้านล่างแยกตามฉบับให้แล้ว โดยเรียงฉบับหลักไว้ก่อน

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ฉบับหลัก
มาตรา ๔ เว้นแต่จะมีบทบัญญัติเป็นอย่างอื่น (๑) คำฟ้องให้เสนอต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล หรือต่อศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาลไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรหรือไม่ (๒) คำร้องขอ ให้เสนอต่อศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาล หรือต่อศาลที่ผู้ร้องมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล
บทบัญญัติอีกฉบับในเอกสารต้นทางเดียวกัน (ไม่ปรากฏชื่อฉบับ)
มาตรา ๔ ตั้งแต่วันใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งนี้สืบไป ให้ยกเลิกบรรดากฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในประมวลกฎหมายนี้หรือซึ่งแย้งกับบทแห่งประมวลกฎหมายนี้
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๒
มาตรา ๔ ทวิ คำฟ้องเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ หรือสิทธิหรือประโยชน์อันเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์ ให้เสนอต่อศาลที่อสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่ในเขตศาล ไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรหรือไม่ หรือต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๒
มาตรา ๔ ตรี คำฟ้องอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ ทวิ ซึ่งจำเลยมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรและมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักร ถ้าโจทก์เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลแพ่งหรือต่อศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล คำฟ้องตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์สินนั้นอยู่ในเขตศาลก็ได้
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๒
มาตรา ๔ จัตวา คำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ให้เสนอต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลในขณะถึงแก่ความตาย ในกรณีที่เจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลที่ทรัพย์มรดกอยู่ในเขตศาล
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๒
มาตรา ๔ เบญจ คำร้องขอเพิกถอนมติของที่ประชุมหรือที่ประชุมใหญ่ของนิติบุคคล คำร้องขอเลิกนิติบุคคล คำร้องขอตั้งหรือถอนผู้ชำระบัญชีของนิติบุคคล หรือคำร้องขออื่นใดเกี่ยวกับนิติบุคคล ให้เสนอต่อศาลที่นิติบุคคลนั้นมีสำนักงานแห่งใหญ่อยู่ในเขตศาล
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๒
มาตรา ๔ ฉ คำร้องขอเกี่ยวกับทรัพย์สินที่อยู่ในราชอาณาจักรก็ดี คำร้องขอที่หากศาลมีคำสั่งตามคำร้องขอนั้นจะเป็นผลให้ต้องจัดการหรือเลิกจัดการทรัพย์สินที่อยู่ในราชอาณาจักรก็ดี ซึ่งมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักรและผู้ร้องไม่มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลที่ทรัพย์สินดังกล่าวอยู่ในเขตศาล
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๑๙) พ.ศ. ๒๕๔๓
มาตรา ๔ บทบัญญัติแห่งกฎหมายที่อ้างถึงบทบัญญัติในหมวด ๒ การพิจารณาโดยขาดนัดแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ให้ถือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าวนั้นอ้างถึงบทบัญญัติในหมวด ๒ การพิจารณาโดยขาดนัด แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตินี้ ในบทมาตราที่มีนัยเช่นเดียวกัน

สรุปมาตรา 4 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดเขตอำนาจศาลในคดีแพ่ง โดยคำฟ้องให้เสนอต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล หรือต่อศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาล ไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรหรือไม่ ส่วนคำร้องขอให้เสนอต่อศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาล หรือต่อศาลที่ผู้ร้องมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล นอกจากนี้มาตรา 4 ทวิ กำหนดให้คำฟ้องเกี่ยวด้วยอสังหาริมทรัพย์เสนอต่อศาลที่อสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่หรือศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา มาตรา 4 ตรี กำหนดกรณีจำเลยไม่มีภูมิลำเนาและมูลคดีมิได้เกิดในราชอาณาจักร มาตรา 4 จัตวา กำหนดให้คำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดกเสนอต่อศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล หรือหากเจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรให้เสนอต่อศาลที่ทรัพย์มรดกอยู่ในเขตศาล มาตรา 4 เบญจ กำหนดคำร้องขอเกี่ยวกับนิติบุคคลให้เสนอต่อศาลที่นิติบุคคลมีสำนักงานแห่งใหญ่ และมาตรา 4 ฉ กำหนดกรณีคำร้องขอเกี่ยวกับทรัพย์สินที่อยู่ในราชอาณาจักร

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 4 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 4

พบ 207 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2473–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 8818/2551 🤖 ย่อโดย AI1. การที่คู่ความฝ่ายหนึ่งลงลายมือชื่อในสัญญาที่สำนักงานของตนก่อน แล้วส่งให้คู่ความอีกฝ่ายลงลายมือชื่อ ณ สถานที่อื่น ถือว่าสำนักงานของคู่ความฝ่ายแรกเป็นสถานที่ที่ทำสัญญาอั…ฎีกาที่ 2155/2540 🤖 ย่อโดย AIปัญหาเรื่องเขตอำนาจศาลเป็นปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชนที่จำเลยยกขึ้นอ้างในชั้นฎีกาได้ แม้ไม่ได้ยกขึ้นว่ากล่าวในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ มูลคดีที่ทำให้ศาลม…ฎีกาที่ 2430/2516 🤖 ย่อโดย AI- สัญญาที่คู่สัญญาตกลงให้ชำระราคาภายหลังและมีข้อตกลงให้ฝ่ายหนึ่งไปดำเนินการแบ่งแยกที่ดินเพื่อโอนให้แก่กัน ถือเป็นสัญญาจะซื้อขาย - การนำสืบข้อเท็จจริงที่เข้าใจกันระหว่างคู…ฎีกาที่ 6518/2545 🤖 ย่อโดย AI- การที่ตัวแทนประกันภัยติดต่อผู้เอาประกันภัยเพื่อทำสัญญาประกันภัย ถือว่ามูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาลที่การติดต่อดังกล่าวเกิดขึ้น - การปกปิดข้อความจริงอันเป็นสาระสำคัญที่อาจทำให…ฎีกาที่ 3844/2528 🤖 ย่อโดย AI- สาขาของนิติบุคคลต่างประเทศที่ตั้งอยู่ในราชอาณาจักร ถือเป็นภูมิลำเนาของนิติบุคคลนั้น และโจทก์สามารถฟ้องคดีต่อศาลที่มีภูมิลำเนาของจำเลยตั้งอยู่ได้ - เมื่อศาลชั้นต้นวินิจฉ…ฎีกาที่ 1798/2511 🤖 ย่อโดย AI1. การที่ศาลรับฟ้องคดีที่มีมูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาลและจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลนั้น ถือว่าเป็นการชอบแล้ว 2. การโอนกิจการ ทรัพย์สิน หนี้สิน และสิทธิเรียกร้องของหน่วยงาน…ฎีกาที่ 62/2526 🤖 ย่อโดย AI1. คำให้การของจำเลยที่ว่า "จำเลยไม่ทราบและไม่ขอรับรอง" ถือไม่ได้ว่าเป็นการปฏิเสธข้ออ้างของโจทก์ตามกฎหมาย 2. บริษัทที่ร่วมทุนกันดำเนินธุรกิจขนส่งทางทะเล ถือได้ว่าสำนักงานส…ฎีกาที่ 6631/2555 🤖 ย่อโดย AI* มูลคดีเกิด ณ สถานที่ใด ให้ถือตามสถานที่ที่คู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้แสดงเจตนาหรือลงลายมือชื่อในสัญญา. * การที่จำเลยให้การยอมรับข้อเท็จจริงบางส่วนในคำฟ้อง ถือว่าจำเล…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 207 คดีที่อ้างมาตรา 4 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 4

ฟ้องคดีแพ่งต้องฟ้องที่ศาลไหน

ศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล หรือศาลที่มูลคดีเกิดขึ้นในเขตศาล ไม่ว่าจำเลยจะมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรหรือไม่

ร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกยื่นที่ศาลใด

ศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล และถ้าเจ้ามรดกไม่มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลที่ทรัพย์มรดกอยู่ในเขตศาล

คดีเกี่ยวกับที่ดินฟ้องที่ไหน

ตามมาตรา 4 ทวิ ให้เสนอต่อศาลที่อสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่ในเขตศาล หรือต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 1มาตรา 2มาตรา 3มาตรา 5มาตรา 6มาตรา 7มาตรา 8

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง