⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 72

มาตรา 72 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๔ การยื่นและส่งคำคู่ความและเอกสาร
มาตรา ๗๒ คำร้องและคำแถลงการณ์ซึ่งได้ยื่นต่อศาลภายในเวลาที่กฎหมายหรือศาลกำหนดไว้ หรือโดยข้อตกลงของคู่ความตามที่ศาลจดลงไว้ในรายงานนั้น ให้ผู้ยื่นคำร้องหรือคำแถลงการณ์นำต้นฉบับยื่นไว้ต่อศาลพร้อมด้วยสำเนาเพื่อให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือคู่ความอื่น ๆ หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องมารับไปโดยทางเจ้าพนักงานศาล บรรดาคำร้องอื่น ๆ ให้ยื่นต่อศาลพร้อมด้วยสำเนา เพื่อส่งให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือคู่ความอื่น ๆ หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง และถ้าศาลกำหนดให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่งสำเนาเช่นว่านั้น ก็ให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่งโดยให้คู่ความฝ่ายที่ยื่นคำร้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย บรรดาเอกสารอื่นๆ เช่น สำเนาคำแถลงการณ์หรือสำเนาพยานเอกสารนั้น ให้ส่งแก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือคู่ความอื่น ๆ หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง โดยวิธีใดวิธีหนึ่งในสองวิธีดังต่อไปนี้ (๑) โดยคู่ความฝ่ายที่ต้องส่งนั้น ส่งสำเนาให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือคู่ความอื่น ๆ หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องเอง แล้วส่งใบรับต่อศาลพร้อมกับต้นฉบับนั้น ๆ ใบรับนั้นจะทำโดยวิธีลงไว้ในต้นฉบับว่าได้รับสำเนาแล้ว และลงลายมือชื่อผู้รับกับวัน เดือน ปีที่ได้รับก็ได้ หรือ (๒) โดยคู่ความฝ่ายที่ต้องส่งนั้นนำสำเนายื่นไว้ต่อศาลพร้อมกับต้นฉบับ แล้วขอให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้นำส่งให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือคู่ความอื่น ๆ หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง ในกรณีเช่นนี้ ผู้ขอต้องไปกับเจ้าพนักงานศาลและเสียค่าธรรมเนียมในการส่งนั้นด้วย

สรุปมาตรา 72 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดวิธียื่นและส่งสำเนาคำร้อง คำแถลงการณ์ และเอกสารอื่นในคดีแพ่ง โดยคำร้องและคำแถลงการณ์ซึ่งได้ยื่นต่อศาลภายในเวลาที่กฎหมายหรือศาลกำหนด หรือโดยข้อตกลงของคู่ความตามที่ศาลจดไว้ในรายงาน ให้ผู้ยื่นนำต้นฉบับยื่นต่อศาลพร้อมด้วยสำเนาเพื่อให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องมารับไปโดยทางเจ้าพนักงานศาล ส่วนคำร้องอื่น ๆ ให้ยื่นต่อศาลพร้อมด้วยสำเนาเพื่อส่งให้แก่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง และถ้าศาลกำหนดให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง ก็ให้คู่ความฝ่ายที่ยื่นคำร้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย สำหรับเอกสารอื่น ๆ เช่น สำเนาคำแถลงการณ์หรือสำเนาพยานเอกสาร ให้ส่งโดยคู่ความฝ่ายที่ต้องส่งนำไปส่งเองแล้วส่งใบรับต่อศาลพร้อมต้นฉบับ ซึ่งใบรับจะทำโดยลงไว้ในต้นฉบับว่าได้รับสำเนาแล้วพร้อมลายมือชื่อผู้รับและวันเดือนปีก็ได้ หรือนำสำเนายื่นต่อศาลพร้อมต้นฉบับแล้วขอให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้นำส่ง ซึ่งในกรณีนี้ผู้ขอต้องไปกับเจ้าพนักงานศาลและเสียค่าธรรมเนียมในการส่งด้วย

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 72 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 72

พบ 4 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2493–2548) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 1144/2493 🤖 ย่อโดย AIบริษัทซึ่งเป็นนิติบุคคลย่อมมีสิทธิครอบครองทรัพย์สินของตนเองได้ และต้องรับผิดตามกฎหมายหากมีการกระทำผิดเกิดขึ้นในทรัพย์สินที่อยู่ในความครอบครองของบริษัทนั้น เว้นแต่กรรมการห…ฎีกาที่ 837/2538 🤖 ย่อโดย AIการที่บุคคลจะอ้างสิทธิขอให้ศาลสั่งให้มีทางจำเป็นผ่านที่ดินของผู้อื่นได้นั้น ที่ดินของผู้อ้างสิทธิจะต้องไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณะได้เลย และต้องเป็นการใช้สิทธิทางจำเป็นเพื่อ…ฎีกาที่ 8143/2548 🤖 ย่อโดย AIเมื่อศาลมีคำสั่งให้โจทก์เป็นผู้จัดการนำส่งเอกสารข้ามเขตศาล โจทก์มีหน้าที่ต้องวางค่าพาหนะตามที่ศาลกำหนด หากโจทก์ไม่ดำเนินการตามคำสั่งศาล ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้องอุทธรณ์…ฎีกาที่ 627/2502 🤖 ย่อโดย AIการระบุพยานเพิ่มเติมก่อนเสร็จการสืบพยานของฝ่ายทีนำสืบก่อน ทำได้โดยยื่นบัญชีพยานเพิ่มเติมเท่านั้น หาจำต้องทำโดยมีสำเนาคำแถลงให้แก่คู่ความอีกฝ่ายไม่…

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 72

ยื่นคำร้องต่อศาลต้องแนบสำเนาหรือไม่

ต้องนำต้นฉบับยื่นต่อศาลพร้อมด้วยสำเนา เพื่อให้คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องได้รับ

ส่งสำเนาเอกสารให้อีกฝ่ายทำได้กี่วิธี

สองวิธี คือคู่ความฝ่ายที่ต้องส่งนำไปส่งเองแล้วส่งใบรับต่อศาลพร้อมต้นฉบับ หรือนำสำเนายื่นต่อศาลแล้วขอให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้นำส่ง

ถ้าให้เจ้าพนักงานศาลส่งต้องทำอย่างไร

ผู้ขอต้องไปกับเจ้าพนักงานศาลและเสียค่าธรรมเนียมในการส่งนั้นด้วย

ใบรับสำเนาเอกสารทำอย่างไร

จะทำโดยลงไว้ในต้นฉบับว่าได้รับสำเนาแล้ว และลงลายมือชื่อผู้รับกับวัน เดือน ปีที่ได้รับก็ได้

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 68มาตรา 69มาตรา 70มาตรา 71มาตรา 73มาตรา 74มาตรา 75มาตรา 76

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง