⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง › มาตรา 73

มาตรา 73 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ภาค ๑ บททั่วไป · ลักษณะ ๔ การยื่นและส่งคำคู่ความและเอกสาร
มาตรา ๗๓ ถ้าคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดจะต้องให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง เมื่อคู่ความผู้มีหน้าที่ต้องส่งได้ร้องขอ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการส่งโดยเร็วเท่าที่จะทำได้ เพื่อการนี้ พนักงานผู้ส่งหมายจะให้ผู้ขอหรือบุคคลที่ผู้ขอเห็นสมควรไปด้วยเพื่อชี้ตัวคู่ความหรือบุคคลผู้รับหรือเพื่อค้นหาภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของผู้รับก็ได้ ในกรณีที่ต้องส่งคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดไปตามคำสั่งของศาล ซึ่งบุคคลอื่นหรือคู่ความไม่มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบในการส่งนั้น ให้เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลจะดำเนินการส่ง มาตรา ๗๓ ทวิ คำคู่หรือเอกสารที่เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่งไม่ว่าการส่งนั้นจะเป็นหน้าที่ของศาลจัดการส่งเองหรือคู่ความมีหน้าที่จัดการนำส่งก็ตาม ศาลอาจสั่งให้ส่งโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับโดยให้คู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำส่งเป็นผู้เสียค่าธรรมเนียมไปรษณียากร กรณีเช่นนี้ ให้ถือว่าคำคู่ความหรือเอกสารที่ส่งโดยเจ้าพนักงานไปรษณีย์มีผลเสมือนเจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๗๔ มาตรา ๗๖ และมาตรา ๗๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๒

สรุปมาตรา 73 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

หน้านี้รวมสองมาตราที่ต่อเนื่องกันเรื่องการส่งคำคู่ความโดยเจ้าพนักงานศาล โดยมาตราแรกกำหนดว่าถ้าคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดจะต้องให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง เมื่อคู่ความผู้มีหน้าที่ต้องส่งได้ร้องขอ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการส่งโดยเร็วเท่าที่จะทำได้ และพนักงานผู้ส่งหมายจะให้ผู้ขอหรือบุคคลที่ผู้ขอเห็นสมควรไปด้วยเพื่อชี้ตัวผู้รับหรือค้นหาภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของผู้รับก็ได้ ส่วนกรณีที่ต้องส่งตามคำสั่งของศาลซึ่งบุคคลอื่นหรือคู่ความไม่มีหน้าที่รับผิดชอบในการส่ง ให้เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาล และอีกมาตราหนึ่งกำหนดว่าศาลอาจสั่งให้ส่งโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ โดยให้คู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำส่งเป็นผู้เสียค่าธรรมเนียมไปรษณียากร และให้ถือว่าเอกสารที่ส่งโดยเจ้าพนักงานไปรษณีย์มีผลเสมือนเจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 73 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 73

พบ 4 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2532–2563) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 8368/2563 🤖 ย่อโดย AIการส่งหนังสือแจ้งให้ผู้คัดค้านทราบเพื่อใช้สิทธิคัดค้านตาม พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินฯ ต้องดำเนินการส่งโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังที่อยู่ครั้งสุดท้ายเท่าที่…ฎีกาที่ 8895/2552 🤖 ย่อโดย AIเมื่อศาลสั่งให้ส่งสำเนาคำคู่ความหรือเอกสารแก่คู่ความแล้ว ต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งว่าด้วยการยื่นและส่งคำคู่ความและเอกสารโดยอนุโลมตามประมว…ฎีกาที่ 4276/2532 🤖 ย่อโดย AIการส่งหมายเรียกและสำเนาคำฟ้องโดยวิธีการอื่นนอกจากที่กฎหมายกำหนดไว้โดยเฉพาะ ย่อมไม่ชอบด้วยกฎหมาย และถือว่าจำเลยไม่ทราบคำฟ้องและวันนัดสืบพยาน เว้นแต่จะเป็นการไต่สวนคำร้องที…ฎีกาที่ 5811/2541 🤖 ย่อโดย AIการส่งหมายนัดฟังคำพิพากษาศาลอุทธรณ์โดยเจ้าพนักงานขององค์การสื่อสารแห่งประเทศไทย และมีผู้ลงลายมือชื่อรับแทนตามใบตอบรับ ถือเป็นการส่งโดยชอบแล้วหากเป็นการส่งตรงตามภูมิลำเนาท…

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 73

ส่งหมายศาลทางไปรษณีย์มีผลเหมือนเจ้าพนักงานศาลส่งหรือไม่

มีผลเสมือนเจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง เมื่อศาลสั่งให้ส่งโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ

ใครออกค่าไปรษณียากรในการส่งหมาย

คู่ความฝ่ายที่มีหน้าที่นำส่งเป็นผู้เสียค่าธรรมเนียมไปรษณียากร

คู่ความต้องไปกับเจ้าพนักงานผู้ส่งหมายหรือไม่

พนักงานผู้ส่งหมายจะให้ผู้ขอหรือบุคคลที่ผู้ขอเห็นสมควรไปด้วยก็ได้ เพื่อชี้ตัวผู้รับหรือเพื่อค้นหาภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของผู้รับ

เหตุใดหน้านี้จึงมีสองมาตรา

เพราะมาตราหลักและมาตราที่แทรกเพิ่มเข้ามาภายหลังเป็นเรื่องการส่งคำคู่ความโดยเจ้าพนักงานศาลต่อเนื่องกัน จึงแสดงรวมไว้ในหน้าเดียว

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 69มาตรา 70มาตรา 71มาตรา 72มาตรา 74มาตรา 75มาตรา 76มาตรา 77

↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง