มาตรานี้กำหนดหลักการว่าเจ้าหน้าที่รัฐจะจับใครต้องมีหมายจับเป็นหลัก แต่ก็มีข้อยกเว้นที่สามารถจับได้โดยไม่ต้องมีหมายจับ เช่น เมื่อพบเห็นการกระทำความผิดซึ่งหน้า หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่ากระทำความผิดมาแล้วและจะหลบหนี
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 78 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 93 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2464–2562) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 12779/2553 🤖 ย่อโดย AIการตรวจค้นสถานที่และจับกุมบุคคลโดยไม่มีหมายค้นและหมายจับ จะกระทำได้ต่อเมื่อมีพยานหลักฐานตามสมควรว่าสิ่งของที่ได้มาโดยการกระทำความผิดอยู่ในสถานที่นั้น และมีเหตุอันควรเชื่อ…ฎีกาที่ 7841/2544 🤖 ย่อโดย AI* ความแตกต่างเล็กน้อยในการเบิกความของพยานโจทก์ ไม่ใช่ข้อแตกต่างที่เป็นสาระสำคัญที่จะทำลายน้ำหนักพยานหลักฐานโจทก์ * คำซัดทอดของผู้ร่วมกระทำความผิดที่มิใช่การซัดทอดเพื่…ฎีกาที่ 6397/2541 🤖 ย่อโดย AI1. เจ้าพนักงานตำรวจมีอำนาจจับกุมผู้กระทำความผิดซึ่งหน้าได้โดยไม่ต้องมีหมายจับ แม้การกระทำนั้นจะเกิดขึ้นในที่รโหฐาน 2. การที่เจ้าพนักงานตำรวจจัดหาเงินให้สายลับล่อซื้อยาเสพ…ฎีกาที่ 2117/2525 🤖 ย่อโดย AIการบันทึกกักสินค้าหลังใบขนสินค้าโดยพนักงานศุลกากร ไม่ถือเป็นการจับกุมบุคคลที่กระทำผิดตามกฎหมายศุลกากร จึงไม่มีสิทธิได้รับเงินรางวัลการจับกุม อำนาจในการจับกุมผู้กระทำผิดก…ฎีกาที่ 3031/2547 🤖 ย่อโดย AIการจับกุมผู้ต้องหาตามหมายจับโดยเจ้าพนักงานตำรวจเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย แม้สำเนาเอกสารหมายจับจะไม่ได้ถ่ายจากต้นฉบับ แต่หากมีการรับรองสำเนาถูกต้องโดยเจ้าหน้าที่ก็ถือเป็นสำเน…ฎีกาที่ 3999/2535 🤖 ย่อโดย AI* แม้บันทึกการจับกุมจะมีข้อบกพร่องบางประการ แต่หากมีเจ้าหน้าที่ตำรวจร่วมจับกุมจริง พยานหลักฐานโจทก์ก็ไม่เสียไป * การกระทำที่มุ่งประสงค์ให้ผู้เสียหายปล่อยทรัพย์สิน ไม่…ฎีกาที่ 15/2509 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่แสดงให้เห็นเจตนาฆ่า คือการกระทำที่มุ่งประสงค์ต่อผลของการตายโดยตรง การที่เจ้าพนักงานตำรวจซึ่งรักษาการอยู่ในงานมหรสพ ขอร้องให้จำเลยซึ่งมีอาการมึนเมาสุราช่วยรักษ…ฎีกาที่ 6424/2534 🤖 ย่อโดย AIการกระทำของเจ้าพนักงานที่จะเป็นความผิดฐานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 ได้นั้น จะต้องเป็นการกระทำที่เกินขอบเขตอำนาจหน้าที่ หรือล…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 93 คดีที่อ้างมาตรา 78 →
โดยหลักแล้วเจ้าหน้าที่ตำรวจจะจับใครต้องมีหมายจับ เว้นแต่จะมีข้อยกเว้นตามที่กฎหมายกำหนด เช่น พบเห็นการกระทำความผิดซึ่งหน้า หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าจะกระทำความผิดและมีเครื่องมือในการกระทำความผิด
ได้ ถ้ามีผู้ขอให้จับโดยแจ้งว่าบุคคลนั้นได้กระทำความผิด และแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ไว้ตามระเบียบแล้ว
พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่สามารถจับด้วยตนเองโดยไม่ต้องมีหมายจับได้ แต่ต้องเป็นกรณีที่สามารถออกหมายจับได้ หรือจับได้ตามประมวลกฎหมายนี้
ได้ ถ้าพบว่ากำลังพยายามกระทำความผิด หรือมีพฤติการณ์อันควรสงสัยว่าจะกระทำความผิดโดยมีเครื่องมือ อาวุธ หรือวัตถุอื่นที่ใช้ในการกระทำความผิด
↑ ดูประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26