⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายอาญา › มาตรา 59

มาตรา 59 ประมวลกฎหมายอาญา

ภาค ๑ บทบัญญัติทั่วไป · ลักษณะ ๑ บทบัญญัติที่ใช้แก่ความผิดทั่วไป
มาตรา ๕๙ บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้กระทำโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยแจ้งชัดให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทำโดยไม่มีเจตนา กระทำโดยเจตนา ได้แก่กระทำโดยรู้สำนึกในการที่กระทำและในขณะเดียวกันผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้น ถ้าผู้กระทำมิได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้นมิได้ กระทำโดยประมาท ได้แก่กระทำความผิดมิใช่โดยเจตนา แต่กระทำโดยปราศจากความระมัดระวังซึ่งบุคคลในภาวะเช่นนั้นจักต้องมีตามวิสัยและพฤติการณ์ และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นว่านั้นได้ แต่หาได้ใช้ให้เพียงพอไม่ การกระทำ ให้หมายความรวมถึงการให้เกิดผลอันหนึ่งอันใดขึ้นโดยงดเว้นการที่จักต้องกระทำเพื่อป้องกันผลนั้นด้วย

สรุปมาตรา 59 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กำหนดหลักการว่าบุคคลจะรับผิดทางอาญาได้เมื่อกระทำโดยเจตนา เว้นแต่กฎหมายจะกำหนดให้รับผิดเมื่อกระทำโดยประมาท หรือรับผิดแม้ไม่มีเจตนา การกระทำโดยเจตนาคือการรู้สำนึกและประสงค์ต่อผลหรือเล็งเห็นผล ส่วนการกระทำโดยประมาทคือการขาดความระมัดระวังที่ควรมีและสามารถทำได้แต่ไม่ได้ทำ

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 59 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 59

พบ 1,043 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2465–2568) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 5687/2545 🤖 ย่อโดย AI1. การฟ้องคดีอาญาต้องอ้างบทกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะกระทำความผิดและขณะฟ้องคดี หากกฎหมายที่ถูกอ้างถึงถูกยกเลิกไปแล้ว และกฎหมายใหม่ไม่ได้บัญญัติให้การกระทำนั้นเป็นความผิด หรื…ฎีกาที่ 3759/2550 🤖 ย่อโดย AIการแจ้งข้อหาตามกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิด โดยแจ้งข้อหาอันเป็นหลักแห่งความผิดแล้ว ไม่จำเป็นต้องแจ้งข้อหาความผิดอันเกี่ยวพันกันทั้งหมด พนักงานสอบสวนมีอำนาจสอบสวนความผิดท…ฎีกาที่ 3632/2540 🤖 ย่อโดย AIการกระทำที่จะเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.กำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ.2499 มาตรา 42 (1) ต้องเป็นการทำให้เสียหาย …ฎีกาที่ 2502/2515 🤖 ย่อโดย AI1. การแจ้งข้อความอันเป็นเท็จแก่เจ้าพนักงานว่าเห็นบุคคลร่วมกระทำความผิดอาญา แม้ข้อเท็จจริงบางส่วนเป็นจริง แต่ส่วนที่แจ้งว่าเป็นเท็จก็ถือเป็นการแจ้งข้อความอันเป็นเท็จที่สมบ…ฎีกาที่ 6045/2531 🤖 ย่อโดย AIการข่มขืนใจให้ส่งมอบทรัพย์สินโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่ว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย หากทรัพย์สินนั้นมีราคาเล็กน้อยและไม่มีเจตนาลักทรัพย์ การกระทำนั้นไม่เป็นความผิดฐานชิงทรัพ…ฎีกาที่ 1295/2522 🤖 ย่อโดย AI* การที่ผู้สั่งจ่ายเช็คตกลงกับธนาคารให้มีเงื่อนไขในการจ่ายเงินภายหลังที่ได้ออกเช็คไปแล้ว ไม่ทำให้ผู้สั่งจ่ายพ้นจากความรับผิดตามเช็คหากธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเพราะไม่เป็…ฎีกาที่ 2957/2541 🤖 ย่อโดย AIคำเบิกความของผู้เสียหายซึ่งเป็นผู้ถูกกระทำโดยตรง แม้จะมีเพียงคนเดียว แต่หากมีรายละเอียดสอดคล้องสมเหตุสมผล ไม่มีข้อพิรุธ และสอดคล้องกับพยานหลักฐานอื่น ย่อมมีน้ำหนักรับฟังไ…ฎีกาที่ 2890-2891/2519 🤖 ย่อโดย AIการที่เจ้าหน้าที่รัฐดำเนินการสอบสิทธิ์ของผู้ครอบครองที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติ และเรียกประชุมราษฎรห้ามมิให้บุกเบิกป่าสงวนแห่งชาติเพิ่มเติม โดยให้ทำกินเฉพาะที่ทำกินอยู่แล้…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 1,043 คดีที่อ้างมาตรา 59 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 59

การจะถูกลงโทษทางอาญาต้องมีเจตนาเสมอไปหรือไม่

ไม่เสมอไป บุคคลจะรับผิดทางอาญาได้เมื่อกระทำโดยเจตนา แต่ก็มีบางกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ต้องรับผิดเมื่อกระทำโดยประมาท หรือแม้กระทั่งไม่มีเจตนาก็ต้องรับผิดได้

การกระทำโดยเจตนาหมายความว่าอย่างไร

การกระทำโดยเจตนาคือการที่ผู้กระทำรู้สำนึกในการกระทำนั้น และในขณะเดียวกันก็ประสงค์ต่อผลของการกระทำนั้น หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้น

ถ้าไม่รู้ข้อเท็จจริงบางอย่าง จะถือว่ามีเจตนาหรือไม่

หากผู้กระทำไม่รู้ข้อเท็จจริงที่เป็นองค์ประกอบของความผิด จะถือว่าผู้กระทำประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผลของการกระทำนั้นไม่ได้

การกระทำโดยประมาทต่างจากการกระทำโดยเจตนาอย่างไร

การกระทำโดยประมาทคือการกระทำความผิดโดยมิใช่เจตนา แต่เกิดจากการขาดความระมัดระวังที่บุคคลทั่วไปในสถานการณ์เดียวกันควรมี และผู้กระทำสามารถใช้ความระมัดระวังนั้นได้แต่ไม่ได้ใช้ให้เพียงพอ

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 55มาตรา 56มาตรา 57มาตรา 58มาตรา 60มาตรา 61มาตรา 62มาตรา 63

↑ ดูประมวลกฎหมายอาญาทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง