⚖️ LawAraiค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกสารบัญกฎหมายประมวลกฎหมายอาญา › มาตรา 78

มาตรา 78 ประมวลกฎหมายอาญา

ภาค ๑ บทบัญญัติทั่วไป · ลักษณะ ๑ บทบัญญัติที่ใช้แก่ความผิดทั่วไป
มาตรา ๗๘ เมื่อปรากฏว่ามีเหตุบรรเทาโทษ ไม่ว่าจะได้มีการเพิ่มหรือการลดโทษตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ หรือกฎหมายอื่นแล้วหรือไม่ ถ้าศาลเห็นสมควรจะลดโทษไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นก็ได้ เหตุบรรเทาโทษนั้นได้แก่ผู้กระทำความผิดเป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญาตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส มีคุณความดีมาแต่ก่อน รู้สึกความผิดและพยายามบรรเทาผลร้ายแห่งความผิดนั้น ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงานหรือให้ความรู้แก่ศาลอันเป็นประโยชน์แก่การพิจารณา หรือเหตุอื่นที่ศาลเห็นว่ามีลักษณะทำนองเดียวกัน

สรุปมาตรา 78 แบบเข้าใจง่าย 🤖 อธิบายโดย AI

มาตรานี้กล่าวถึงเหตุบรรเทาโทษ ซึ่งเป็นเหตุที่ศาลอาจนำมาพิจารณาลดโทษให้แก่ผู้กระทำความผิดได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลง ไม่ว่าจะมีการเพิ่มหรือลดโทษตามกฎหมายอื่นมาแล้วหรือไม่ก็ตาม เหตุบรรเทาโทษมีหลายลักษณะ เช่น ผู้กระทำความผิดโฉดเขลาเบาปัญญา หรือสำนึกผิดและพยายามแก้ไขความเสียหายที่เกิดขึ้น

📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗

💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 78 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณ

📌 คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรา 78

พบ 1,172 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2465–2569) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)

ฎีกาที่ 7746/2568 🤖 ย่อโดย AIป.อ. มาตรา 3 (1) บัญญัติว่า "ถ้ากฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำความผิดแตกต่างกับกฎหมายที่ใช้ในภายหลังการกระทำความผิด ให้ใช้กฎหมายในส่วนที่เป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดไม่ว่าในทางใด เว…ฎีกาที่ 531/2569 🤖 ย่อโดย AIเมื่อศาลชั้นต้นพิพากษาลงโทษประหารชีวิตจำเลย จำเลยไม่อุทธรณ์ ศาลชั้นต้นส่งสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์ ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 245 วรรคสอง ประกอบ พ.ร.บ. วิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550…ฎีกาที่ 455/2569 🤖 ย่อโดย AIความผิดฐานกระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสาหัสและทรัพย์สินผู้อื่นเสียหาย เป็นการกระทำที่เป็นความผิดสำเร็จแล้ว การที่ต่อมาจำเลยผู้ขับรถหลบหนีไม่ให้ความช่วยเห…ฎีกาที่ 736/2569 🤖 ย่อโดย AIปัญหาว่า การนำประวัติการกระทำความผิดของจำเลยในขณะที่เป็นเยาวชนมาฟังเป็นผลร้ายแก่จำเลย เป็นการใช้ดุลพินิจที่ขัดต่อ พ.ร.บ.ศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบ…ฎีกาที่ 2181/2567 🤖 ย่อโดย AIแม้ ส. และ พ. จะเป็นผู้ถูกจับกุม และถูกดำเนินคดีเกี่ยวกับยาเสพติด แต่ก็มิได้ร่วมกระทำความผิดในคดีนี้กับจำเลยทั้งสอง เพียงแต่อยู่ในเครือข่ายยาเสพติดเดียวกับจำเลยที่ 2 โดย …ฎีกาที่ 190/2569 🤖 ย่อโดย AIแม้ตาม ป.อ. มาตรา 56 จะบัญญัติให้ศาลมีอำนาจใช้ดุลพินิจในการรอการกำหนดโทษปรับหรือรอการลงโทษปรับได้ แต่ในส่วนของโทษปรับรายวันนั้น เนื่องจากเป็นมาตรการบังคับตามคำพิพากษาอย่า…ฎีกาที่ 3479/2569 🤖 ย่อโดย AIประมวลกฎหมายยาเสพติดไม่ได้ถือเอาปริมาณของยาเสพติดเป็นเกณฑ์ในการกำหนดโทษดังเช่นกฎหมายเดิม โดยให้ถือเอาพฤติการณ์หรือบทบาทหน้าที่ในการกระทำความผิดเป็นสำคัญ แต่ปริมาณของยาเสพ…ฎีกาที่ 7211/2568 🤖 ย่อโดย AIศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2565 เมื่อไม่มีคู่ความฝ่ายใดอุทธรณ์คดีจึงถึงที่สุดไปแล้ว แม้ต่อมาจำเลยไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมประพฤติ จนศาลชั้นต้นเพิก…

ดูคำพิพากษาทั้งหมด 1,172 คดีที่อ้างมาตรา 78 →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรา 78

เหตุบรรเทาโทษคืออะไร และมีผลอย่างไรต่อผู้กระทำความผิด

เหตุบรรเทาโทษคือข้อเท็จจริงบางประการที่ศาลอาจนำมาพิจารณาเพื่อลดโทษให้แก่ผู้กระทำความผิดได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลง

เหตุบรรเทาโทษมีอะไรบ้างที่ศาลจะพิจารณาได้

เหตุบรรเทาโทษได้แก่ ผู้กระทำความผิดเป็นผู้โฉดเขลาเบาปัญญา ตกอยู่ในความทุกข์อย่างสาหัส มีคุณความดีมาแต่ก่อน รู้สึกผิดและพยายามบรรเทาผลร้าย ลุแก่โทษต่อเจ้าพนักงาน หรือให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อศาล หรือเหตุอื่นที่คล้ายกัน

ถ้ามีการเพิ่มหรือลดโทษตามกฎหมายอื่นไปแล้ว ศาลยังจะพิจารณาเหตุบรรเทาโทษได้อีกหรือไม่

ได้ แม้จะมีการเพิ่มหรือลดโทษตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นแล้ว ศาลก็ยังสามารถพิจารณาเหตุบรรเทาโทษเพื่อลดโทษได้อีก

การลดโทษจากเหตุบรรเทาโทษมีข้อจำกัดอย่างไร

ศาลสามารถลดโทษได้ไม่เกินกึ่งหนึ่งของโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้น

มาตราใกล้เคียง

มาตรา 74มาตรา 75มาตรา 76มาตรา 77มาตรา 79มาตรา 80มาตรา 81มาตรา 82

↑ ดูประมวลกฎหมายอาญาทั้งหมด

🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26

⚠️ ข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจทางกฎหมายทุกครั้ง