คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 247/2481

+ส่วนได้เสียในกอง+ยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ผู้จัดการมฤดกแสดงบัญชีและถ้าไม่นำมายื่นก็ขอให้ถอดถอน ผู้จัดากรมฤดก+เพี้ยนมาหลายครั้ง ในที่สุดให้ตกลงกันกำหนดวัน+บัญชีต่อหน้าศาล และถ้าไม่นำมายื่นในวันนั้นก็ให้ศาลถอดถอนได้ ครั้นถึงกำหนดผู้จัดการมฤดกไม่นำบัญชีมายื่นผู้ร้องจึงขอให้ศาลสั่งตามที่ได้ตกลงกันไว้ดังนี้ ศาลมีคำสั่งให้ถอดถอนผู้จัดการมฤดกเสียได้ ไม่เป็นการเกินคำขอของผู้ร้อง ศาลตั้งผู้จัดการมฤดกก่อนกันใช้ประมวลแพ่ง ฯ บรรพ 6 ศษลจะสั่งถอดถอนผู้จัดการมฤดกนั้นโดยอาศัย ม.1731 ได้หรือไม่

เดิมหลวงอิศเรศฯ ได้ถูกศาลตั้งให้เป็นผู้จัดการมฤดกของ ส.ครั้นต่อมา อ.กับพวกผู้มีส่วนได้เสียได้ร้องต่อศาลขอให้สั่งผู้จัดการมฤดกยื่นบัญชีการจัดการมฤดก ถ้าไม่นำมายื่นก็ขอให้ถอดถอน ในระหว่างนั้นผู้ร้องได้ยื่นคำร้องเช่นเดียวกันขึ้นมาอีกชุดหนึ่ง หลวงอิศเรศฯ ได้ผัดเพี้ยนต่อมาหลายครั้ง จนในที่สุด อ.กับ พวกผู้ร้องเดิมได้ขอถอนคำร้องไม่ว่ากล่าวต่อไป คงเหลือแต่พวกผู้ร้องในคดีนี้ หลวงอิศรเรศกับผู้ร้องได้ตกลงกันต่อหน้าศาลให้ศาลกำหนดวันยื่นบัญชีและว่าถ้าหลวงอิศเรศ ฯ ไม่ยื่นบัญชีตามคำสั่งศาล ก็ให้ศาลถอดถอน หลวงอิศเรศฯ จากหน้าที่ ครั้นถึงกำหนดหลวงอิศเรศฯ ไม่ยื่นบัญชี ผู้ร้องจึงขอให้ศาลสั่งศาลชั้นต้นจึงสั่งถอดถอนหลวงอิศเรศฯ ให้พ้นจากหน้าที่ผู้จัดการมฤดก ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน หลวงอิศเรศฯ ฎีกา ศาลฎีกาตัดสินว่าเมื่อหลวงอิศเรศฯ ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล ศาลก็มีอำนาจถอดถอนจากหน้าที่ผู้จัดการมฤดกรายนี้ได้ตามที่คู่ความได้ได้ตกลงกันร้องขอต่อศาลไว้ ซึ่งไม่เป็นการเกินคำขอของผู้ร้อง และเมื่อศาลมีอำนาจสั่งถอดถอนผู้จัดการมฤดกที่ตั้งไว้แล้วไม่ปฏิบัติตามคำสั่งศาลที่ให้ยื่นบัญชีตามคำขอของผู้ร้องแล้วนี้ ฎีกาขอหลวงอิศเรศฯ ที่ว่าจะนำม.๑๗๓๑ แห่งประมวลแพ่งฯ มาใช้บังคับแก่คดีนี้มิได้ จึงมิต้องวินิจฉัยถึง จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 247/2481 หลวงอิศเรศรักษา ผู้จัดการทรัพย์มฤดกของพระยาสถาวรถลางกูร นางเอิบ สนิทวงศ์ นายยุกต์ ณ ถลาง ผู้ร้อง