คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 660/2490

ในกรณีที่เป็นผัวเมียตามกฎหมายเก่า เมื่อไม่ปรากฏว่าทั้งสองฝ่ายมีสินเดิม ก็ต้องแบ่งสินสมรสให้แก่สามี 2 ส่วน ภรรยา 1 ส่วน ศาลชั้นต้นฟังว่า จำเลยปกครองมฤดกแทนโจทก์ เมื่อศาลอุทธรณ์ยกฟ้องในข้อที่ไม่มีทรัพย์มฤดก โจทก์ฎีกาฝ่ายจำเลยเถียงในชั้นฎีกาในข้ออื่น มิได้เถียงในข้อปกครองแทน ดังนี้ศาลฎีกาคงถือว่าจำเลยปกครองมฤดกแทนโจทก์ โจทก์ฟ้องแบ่งมฤดกและตีราคามาในคำขอท้ายฟ้องด้วยนั้นศาลพิพากษาให้แบ่งทรัพย์ตามส่วนที่โจทก์ขอโดยไม่ต้องจำกัดให้ได้รับเกินราคาท้ายฟ้องได้เพราะการตีราคามานั้น เพื่อเรียกค่าธรรมเนียมศาล ผู้ร้องขอส่วนแบ่งมฤดกมาในศาลชั้นต้น เมื่อคดีสู่ศาลสูง ผู้ร้องก็ยื่นคำร้องขอส่วนแบ่งในชั้นศาลสูงอีกได้โดยไม่ต้องทำเป็นอุทธรณ์ฎีกา

คดีนี้อัยยการเป็นโจทก์ฟ้องแทนนายแสวงกับพวกบุตรขอแบ่งมฤดกของมารดาซึ่งเป็นภรรยาจำเลย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้แบ่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง นายแสวงโจทก์ฎีกา ศาลฎีกาคงฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยบิดาและมารดาโจทก์ต่างไม่มีสินเดิมมาอยู่กินด้วยกันเลย ส่วนในปัญหาเรื่องอายุความ เมื่อศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงแล้วว่า จำเลยปกครองมฤดกรายนี้ไว้แทนโจทก์กับพวก ซึ่งจำเลยมิได้ฎีกาคัดค้านความข้อนี้ เป็นแต่ต่อสู้ว่าการที่จำเลยขับไล่โจทก์ออกจากบ้านไปนั้น หาทำให้อายุความสดุดหยุดลงไม่ ศาลฎีกาคงฟังว่า จำเลยปกครองแทนจำเลยจะได้ขับไล่โจทก์และผู้ร้องไปจากบ้านหรือไม่ก็ตามจะเอาอายุความมฤดกมาตัดหาได้ไม่ กรณีต้องด้วย ป.ม.แพ่งฯ ม.๑๗๔๘ ส่วนในข้อที่โจทก์ฎีกาคัดค้านในข้อที่ศาลชั้นต้นไม่ยอมให้โจทก์แก้จำนวนทุนทรัพย์ให้สูงขึ้นนั้นศาลฎีกาเห็นว่า ทุนทรัพย์ที่โจทก์จำต้องตีราคามานั้นก็เพื่อจะได้คิดค่าธรรมเนียมศาลในขณะที่ฟ้อง ครั้นต่อมาเมื่อราคาทรัพย์เพิ่มขึ้น ศาลก็พิพากษาให้โจทก์ได้รับเต็มตามส่วนที่โจทก์ควรได้รับได้ แม้จะเกินราคาที่โจทก์ตี และหาเป็นการเกินคำขอตาม ป.ม.วิ.แพ่ง ม.๑๔๒ ไม่ ข้อที่โจทก์ฎีกาว่า โฉนดมีชื่อจำเลยและเจ้ามฤดกร่วมกัน ต้องถือว่าเป็นส่วนคนละครึ่งตามกฎหมายที่ดินนั้น เห็นว่าต้องถือส่วนในฐานะเป็นสามีภริยา และแบ่งกันตามกฎหมายผัวเมียจึงพิพากษาให้แบ่ง ๓ ส่วนตกได้แก่จำเลย ๒ ส่วน อีกส่วนหนึ่งเป็นมฤดก แบ่งเป็น ๗ ส่วน ได้แก่นายแสวงส่วนหนึ่งเท่าที่ขอมา ได้แก่นายสวัสดิ์ส่วนหนึ่ง ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 660/2490 อัยยการธัญญบุรี โจทก์ นายฉลวย จำเลย